1 Schoenen kijken in de Kunsthal

Als vrouwen moeten kiezen tussen seks en schoenen kopen, kiezen veruit de meesten voor het laatste. In de Kunsthal kunnen liefhebbers zich vergapen aan de allermooiste exemplaren - oud, nieuw, draagbaar en te mooi om op te lopen.

Hoe ik aan die enorme bult op mijn geschaafde voorhoofd kom en aan blauwe plekken in mijn gezicht? Nieuwe schoenen. Baf! Daar lag ik. Ik had voor het eerst de laarsjes aan met een brede en helemaal-niet-hoge-hak. Toch zwikte ik. Op de expositie S.H.O.E.S in de Rotterdamse Kunsthal durf ik bij een groot deel van de geëxposeerde schoenen niet eens na te denken over de draagbaarheid. Het zijn ware designstukken; niet bedoelt om fijn op te kuieren.

Voor deze eerste MaakMee tentoonstelling mocht het publiek meedenken over de aanpak en de inrichting. Vijftienhonderd mensen meldden zich. "Sommigen dachten dat ze hun schoenen konden inleveren, maar dat was niet de opzet", zegt curator Jannet de Goede. "We hebben de deelnemers via de mail veertien vragen voorgelegd, bijvoorbeeld over de indeling, de looproute en de presentatie van de topstukken. We kwamen uit op een driedeling. Deel 1 ademt een wat feeërieke sfeer, een beetje prinsessen-achtig. Dan komen de extremere schoenen die meer op kunstwerken lijken of die zijn gemaakt van bijzondere materialen. Tenslotte stellen we de draagbaardere items ten toon met een aparte 'catwalk' met werk van Jan Jansen."

Een recent enkellaarsje staat naast een rijglaarsje uit ongeveer 1900, het oudste aanwezige exemplaar. Want de Mee-Makers kozen niet voor een chronologisch overzicht. De Goede: "Het gaat om zien, kijken en beleven, je ogen tegoed doen. Er zijn dus verwante schoenen uit verschillende periodes bij elkaar gezet, zodat je je afvraagt: wat gebeurt er rondom de wreef, hoe zit zo'n gesp, hielbandje of sluiting? De meeste schoenen zijn afkomstig uit musea, anderen van een ontwerper zoals Dior. En we hebben enkele stukken geleend van particulieren."

Onbeschermd tegen stof en grijphanden staan de bijna vijfhonderd schoenen in slagorde opgesteld op stoeptegels en schoenendozen. Een enkel kostbaar exemplaar staat achter glas. Een eyecatcher is natuurlijk de felblauwe Ma-nolo Blahnik pump die Carrie Bradshaw in de 'Sex-and-the-City'-film van haar aanstaande kreeg in plaats van een verlovingsring. Op de loeihoge MiuMiu gouden glitterschoen van zangeres Ilse DeLange na zijn er verder geen celebrity-stukken. Maar de schoenen zijn spectaculair genoeg van zichzelf: neem de Jimmy Choo met een goudkleurige hak in de vorm van een vis of de schoen van Geox waarvan de hak een minikopie is van het Empire State Building.

Schoenen kunnen ook een uitgesproken erotische lading hebben. Kijk naar de pump met een extreem laag uitgesneden voorkant waarbij de tenen een zogeheten teendecolleté vormen. Of naar de pump van Kobi Levi met een uitnodigend geknield naakt vrouwenlichaam en roodgelakte schoenneus, waarvan de sensualiteit afspettert.

Er zijn alleen damesschoenen te zien, en dat is een bewuste keuze, vertelt Kenneth Ramaeckers, directeur van het Hasseltse Modemuseum en medesamensteller van de tentoonstelling. Hij werd jaren geleden verrast door een Engels onderzoek. "Aan honderd vrouwen was de keus voorgelegd: wil je liever seks met een zeer aantrekkelijke man of wil je schoenen shoppen? 81 procent van de vrouwen koos voor de schoenen. Dat kun je je als man niet voorstellen."

De fascinatie die met name vrouwen voor schoenen kunnen hebben, wordt heel letterlijk uitgebeeld in een geheel zwarte ruimte waar de bezoeker op knielbanken kan neerzijgen om in aanbidding te kijken naar de design-exemplaren rondom. De verbluffende zwevende hakken, immens hoge plateauzolen, futuristische vormen en bijzondere en nieuwe materiaaltoepassingen zijn verbazingwekkend.

Het 3D printen blijkt in schoenenontwerp-land in opmars. Maar ook de varianten van min of meer tijdloze schoenen blijven interessant: de tweekleurige pumps van Chanel duiken voortdurend in het modebeeld op en de klompschoen van Jan Jansen uit de jaren zestig is eindeloos gekopieerd. Op de expositie zie je het origineel en een recent exemplaar.

Als er íets te leren valt op deze veelzijdige expositie is het wel dat veel van wat nu splinternieuw lijkt vaak al decennia geleden werd geïntroduceerd.

MaakMee tentoonstelling

'S.H.O.E.S, over hoge hakken en echte liefde' in de Kunsthal Rotterdam, tot en met 11 mei.

Voor kinderen is er een speurtocht af te halen en in de meivakantie zijn er familierondleidingen en de kinderworkshop 'Maak je eigen schoenenmonster'. Tijdens het Museumweekend op 5 april onder andere een schoenenruilbeurs, een stilettorun en optredens. www.kunsthal.nl

Zonder hakken naar Marimekko
Nog een aanrader: Gelijktijdig is de tentoonstelling over het Finse dessinlabel Marimekko te zien. Maar pas op met hoge hakken, want het verbouwingsbudget van de Kunsthal voorzag voor deze ruimte niet in het aanpassen van de metalen rastervloer.

Manolo Blahnik uit 2008, Carrie Bradshaw droeg ze in 'Sex & the City'

Ontwerp van EllenVerbeek uit 2008

Kobi Levi: 'Blow' uit 2010

André Perugia: 'Escarpin 1937'

René van den Berg en Karin Janssen: 'Bits & Pieces'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden