1 Marcel Wanders-designroute

In het Stedelijk museum in Amsterdam is een tentoonstelling gewijd aan het werk van Marcel Wanders. Wie de ontwerper echt wil leren kennen, bezoekt ook het Andazhotel en de winkel van Moooi.

Waardoor werd de Nederlandse ontwerper Marcel Wanders wereldberoemd? In de eerste plaats was het zijn Knotted Chair, een stoel van geknoopt touw in kunsthars. Maar hij werd ook bekend door zijn vriendin in een kroonluchter te hangen en haar vanuit die positie champagne te laten schenken aan de gasten van zijn show op de designbeurs van Milaan.

Bij zo'n stunt worden hier te lande de wenkbrauwen wel even opgetrokken. De geknoopte stoel valt meer in de smaak. Het is een ontwerp dat er bedrieglijk eenvoudig uitziet, maar het is een complex knoopwerk, dat in epoxy wordt gedoopt en daarna zo opgehangen dat het, eenmaal droog, de vaste vorm van een stoel heeft aangenomen. Ambacht met een knipoog - typisch Dutch Design. Wanders zette zich er in 1995 mee op de kaart.

De act met zijn vriendin en de kroonluchter haalde tien jaar later de voorpagina van de New York Times; minstens zo belangrijk. Sindsdien stromen de aanbiedingen binnen om complete hotels in te richten. Popsterren als Beyoncé komen persoonlijk meubels uitzoeken.

Deze twee uitersten - serieus ambacht en vrolijke decadentie - verenigt Wanders nog steeds in zijn werk. Op het eerste gezicht is de overzichtstentoonstelling die het Stedelijk Museum aan zijn werk wijdt slechts een wereld van glitter en glamour. De lichten zijn gedimd, er klinkt hypnotiserende muziek en overal glimmen en flonkeren de ontwerpen je tegemoet. Een enorme gouden elandskop, kristallen kroonluchters half verstopt in enorme, omgekeerde kelken, een metersgroot mozaïek van gekleurde steentjes en fonkelende kristallen. Een zilveren klok, barokke tafeltjes en stoelen, een enorm geisha-achtig hoofd dat langzaam ronddraait in de ruimte. Zelfs de Knotted Chair is voorzien van een laagje goud en zweeft onder een reusachtige ballon. Het is een sprookjesachtige wereld. Kitsch, menen de critici. Maar wie de ontwerpen goed bekijkt, herkent de hand van de ambachtsman. Niet in de eenvoud, maar in de waanzinnig perfecte afwerking van de objecten; nergens een gietnaad, een voeg, een braam of zelfs maar een zichtbare schroef.

'Less is more is a state of pathalogical delusion' staat met grote letters op een wand geschreven. De 'minder is meer'-filosofie die zoveel ontwerpers aanhangen, is duidelijk niet aan Wanders besteed - het is zelfs een 'pathalogische dwaling'. Hij houdt van overdaad, luxe, het grote gebaar. Sommigen menen dat Wanders daarmee een on-Nederlandse ontwerper is. Maar dat is niet juist. Hij lijkt alleen meer geïnspireerd te worden door de kunstenaars van de Gouden Eeuw dan door Rietveld en Mondriaan.

Wie wil snappen waarom deze uitbundige stijl wereldwijd zo aanslaat, moet eigenlijk na het museumbezoek een kop koffie (of een borrel) drinken in het Andaz Hotel aan de Prinsengracht. De voormalige openbare bibliotheek is door Wanders getransformeerd tot een luxe hotel. De ontwerpen die je in het museum zag, staan en hangen hier gewoon in de lobby. De sfeer is warm en chic, internationaal met een Hollands tintje; Delfts blauwe motieven zijn verwerkt in de tapijten, wandbekleding en tegels. Zelfs in het toilet is alles perfect vormgegeven; de bordjes die wijzen waar de dames, de heren en de rolstoelers naar binnen moeten, zijn bewerkt met vrolijke krullen.

Wanders is trouwens niet alleen de ontwerper van het hotel, hij is ook mede-eigenaar. Behalve een creatieve geest heeft de ontwerper namelijk ook een goed zakelijk instinct; zijn meubels werden aanvankelijk verkocht door bekende merken als Cappellini. Maar in 2001 begon Wanders het designlabel Moooi, dat behalve zijn eigen werk ook ontwerpen verkoopt van collega's als Maarten Baas en Studio Job. De gelikte reclamecampagnes worden gemaakt door Erwin Olaf.

Moooi heeft een grote showroom in de Amsterdamse Westerstraat, die op de terugweg naar het Centraal Station nog even bezocht kan worden. Om het beeld van de ambachtsman, sterdesigner én zakenman compleet te maken.

Marcel Wanders: Pinned Up, t/m 15 juni Stedelijk Museum Amsterdam. Dagelijks van 10.00 tot 18.00 uur. www.stedelijk.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden