007-spektakel met Nederlands signatuur

interview| Over ruim een maand gaat hier de nieuwe James Bond in première. 'Spectre' is in beeld gebracht door de Nederlander Hoyte van Hoytema. Als tweede man naast regisseur Sam Mendes is hij de 'brug tussen creativiteit en techniek'.

Hij zit op het Utrechtse terras alsof hij er elke dag zit en spreekt zijn moedertaal alsof hij nooit anders doet. Maar zo is het niet. Hoyte van Hoytema (1971) is altijd onderweg en huist overal en nergens. De krant en de filmmaker mailen op de kop af een kalenderjaar lang met elkaar over een interview, en Van Hoytema vindt het vanaf het begin af aan prima. Maar de filmmaatschappij bewaakt de gang van zaken zorgvuldig. Over de inhoud van de nieuwe Bondfilm 'Spectre' mag hij bijvoorbeeld niets zeggen, maar dan ook écht niets Bovendien zou hij niet weten wanneer dat dan zou moeten, omdat hij de ene week in Mexico zit, de andere week in Londen, om vervolgens via Oostenrijk naar Los Angeles te reizen waar hij tegenwoordig woont.

Dat is het geglobaliseerde leven, als je de d.o.p. bent, de director of photograpy, van de nieuwste James Bondfilm.

Wat voelt u zich, als geboren Zwitser met Nederlandse ouders, afwisselend wonend in L.A. en Stockholm?

"Ik voel mij in ieder geval heel erg comfortabel buiten Nederland. Ik denk dat mijn nationaliteit heel wat minder inhoud aan mijn wezen geeft dan veel mensen kennelijk denken. Ik ben niet zo bezig met mijn afkomst. Het geeft je in Hollywood wel een bepaalde excentriciteit als ze weten dat je uit Europa komt."

Dus het gevoel van thuiskomen, dat zegt u weinig.

"Ik heb een vrouw en een dochter en die probeer ik zo veel mogelijk mee te nemen. Bij de opnames van Spectre in Mexico waren ze erbij. Thuis is nu L.A., maar eigenlijk is thuiskomen voor mij, dat ik bij die meiden ben. We hebben een beetje een raar leven, maar we hebben het geaccepteerd."

Een luxeprobleem. Want wie mag er nou de beroemde 007 filmen?

"Ik had er nauwelijks tijd voor, maar er waren wel momenten dat ik dacht: Het is een héél erg groot privilege om hier te mogen staan. En het is te danken aan regisseur Sam Mendes, die ik enorm bewonder vanwege de films die hij gemaakt heeft. Films als 'American Beauty', 'Jarhead' en 'Road to Perdition'. Hij vroeg mij uitgerekend op het moment dat ik volop bezig was met het filmen van 'Interstellar'. Dat was zo intensief, dat ik even pas op de plaats wilde maken. Maar als je gevraagd wordt door Sam Mendes...tja. Ik baalde gewoon dat ik het zag zitten."

Moet een director of photography, net als een popmuzikant, het '007-gevoel' kennen?

"Bij Bond draait het allemaal om spektakel, dat weet je natuurlijk. De formule staat, de regisseur is goed; mijn opdracht was om mijn invulling aan die formule te geven."

Bestaat er zoiets als een Hoyte van Hoytema-stempel?

"Die manifesteert zich niet in een duidelijke look maar zit wel in een bepaald gevoel. Welke beelden ik censureer of juist uitvergroot, dat is heel persoonlijk. Ik hou ervan om de kerngroep van cameramensen klein en intiem te houden. De visuele taal van zo'n film is een lang proces. Ik hoop dat je mijn ziel erin terugziet."

Iedereen kent wel een legendarische Bondscène. Stond er niet enorm veel druk op?

"Ik stond daar niet met het idee van : O, ik moet een legendarische scène draaien. Bij Bond is alles natuurlijk groots en spectaculair. Je draait scènes met 12 camera's en dan heb je nog second units met 10 camera's die zonder de acteurs filmen. Wat ik als director of photograpy doe, is voornamelijk naast de regisseur staan in de vrachtwagen. Ik ben de brug tussen techniek en creativiteit. Maar ik zie mijn vak meer artistiek dan technisch. Zo technisch is het niet, vind ik. De infrastructuur, met al die vrachtwagens en dat licht en die crews, dat is complex. Maar uiteindelijk gaat het om het maken van zo mooi mogelijke beelden die het verhaal vertellen. Die visuele presentatie is wel heel essentieel, net zo essentieel als acteren.Toch vind ik niet dat beeld belangrijker is geworden. Kijk maar naar 'Citizen Kane', of 'Lawrence of Arabia', toen was beeld minstens zo belangrijk. En vernieuwen kan nog steeds. Elke dag doe ik wel iets in mijn werk wat ik nog nooit eerder in mijn werk heb gedaan. Alle verhalen zijn in principe al verteld, maar niet vanuit elk perspectief."

Is je kostje gekocht als je een James Bondfilm hebt gefilmd?

"Nee. Een Bondfilm doen hoeft niet per se goed voor je loopbaan te zijn. Dat is alleen zo als je met een goede regisseur werkt, zoals ik dat nu doe met met Sam Mendes. Daar was ik heel close mee."

Kan de snelle filmwereld, met al dat gereis, leiden tot vriendschappen?

"Per definitie: ja. De crew is de vervanging van je familie. Wie zich 100 procent inzet, zich geeft, wordt een open boek. Iedereen loopt daar in figuurlijke zin 'naakt' rond, dat is de grootste garantie dat je iets moois maakt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden