null Beeld

ColumnEmine Uğur

Ze verontschuldigt zich wel honderd keer: voor haar schulden, voor haar ongemak, voor haar tranen

Ze stuurt mij een persoonlijk bericht op Twitter om te vragen of ik schuldhulpverlener ben, want ze heeft schulden en wil iets vragen. Dat ben ik niet, maar uit haar spelfouten en de opbouw van haar zinnen maak ik op dat ze moeite heeft met schrijven, en wellicht ook lezen, en dit scenario komt mij maar al te bekend voor uit mijn werk.

Onze berichtenwisseling leidt uiteindelijk tot een afspraak, waardoor ik op een zaterdagmiddag bij haar voor de deur sta. Naast de bank waarop ik plaatsneem, zie ik twee volle tassen met ongeopende post liggen die ik haar had gevraagd alvast klaar te zetten.

We weten allebei waar ik voor ben gekomen, maar ze blijft met een zichtbaar gespannen lijf het onderwerp vermijden. Ik luister met een kopje thee en wacht af om haar te laten weten dat ze nergens aan onderworpen wordt, dat zij nog steeds de regie heeft over haar eigen verhaal, terwijl ze met een emotionele waterval aan woorden vertelt over haar man die overleden is en die altijd alle zakelijke dingen in huis deed, over haar kinderen en kleinkinderen, die te ver wonen en die ze te weinig ziet.

Ze heeft te weinig geld voor de trein en haar zonen weten niet over haar ‘omstandigheden’, zoals zij het eufemistisch noemt. Ze zet het geld voor een treinkaartje dan toch liever op de rekening van de kleintjes, “want daar hebben ze tenminste iets aan als ik er later niet meer ben”. Alsof haar geld waardevoller is dan de herinneringen die ze hen zou kunnen schenken.

Ik vraag quasi terloops wat er in de brief staat

Haar lichaam verstijft opnieuw als we uiteindelijk de inhoud van de tassen legen op de grond. Ik begin met sorteren. Ze probeert te helpen en wanneer ik haar heel lang naar een brief van haar gemeente zie staren, vraag ik quasi terloops wat erin staat. Ze kan het niet goed uitleggen, zegt ze, waarmee mijn aanvankelijke vermoeden wordt bevestigd.

Ze verontschuldigt zich die middag wel honderd keer: voor haar laaggeletterdheid, voor haar schulden, voor haar ongemak, voor haar tranen, voor haar eenzaamheid. Voor alle dingen waar zij geen schuld aan heeft. Voor alles wat ze zou willen kunnen, maar die niet goed meer lukken.

Ik open de volgende blauwe envelop en vertel haar over mijn scheiding, over de schulden die daaruit voortvloeiden en de ­zeven jaar in armoede die daarna volgden, hoe vermoeiend het was om anderen er niets van te laten merken, dat ik zelfs nu nog steeds schrik van een envelop in mijn brievenbus en hoe dat waarschijnlijk nooit weg zal gaan.

In stilte zetten we onze taken voort, terwijl we daar op de vloer zitten van een oer-Hollandse jarenzeventigwoning, waarin de tijd stil lijkt te hebben gestaan; twee vrouwen geboren in verschillende tijdperken, in verschillende landen en met verschillende levenslopen die er uiteindelijk wel toe hebben geleid dat we met een stukje raakvlak en een stukje herkenning elkaar een middag lang hebben kunnen vinden en elkaar vanaf nu vast zullen blijven houden.

Emine Uğur is sociaal dienst­verlener en een bekend twitteraarster (@overlistener). Om de week schrijft ze een column voor Trouw.

Lees ook:

Amsterdam heeft een Vrouwenrechtswinkel: ‘Het recht is voor mannen en vrouwen gelijk, maar de toegang tot het recht niet altijd’

Vrouwelijke rechtenstudenten zijn deze week in Amsterdam gestart met een Vrouwenrechtswinkel. Dat is niet alleen hard nodig, zeggen de initiatiefnemers, er zit ook een feministische boodschap achter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden