NaschriftJohanna Georgette Hoepel 1960-2020

Ze stelde altijd de ander op de eerste plaats

Johanna Hoepel. Beeld Ilse van Kraaij
Johanna Hoepel.Beeld Ilse van Kraaij

Johanna Hoepel was een sterke vrouw die altijd klaarstond voor anderen. Ze stelde zichzelf vaak op de tweede plaats en uitte haar gevoelens niet snel, maar dat ze haar land van herkomst miste, was geen geheim.

Nooit eerder had Johanna haar verjaardag zo uitbundig gevierd als haar zestigste, in januari dit jaar. Voor het feest met zo’n dertig genodigden had ze bijna het hele restaurant in Scheveningen afgehuurd: er was muziek en onbeperkt drinken en eten. Surinaams natuurlijk, dat maakte ze zelf ook altijd. De Hollandse keuken had haar in al die jaren dat ze hier woonde, nooit erg kunnen bekoren. Ach, ze hield eigenlijk van alles wat Surinaams was.

Johanna’s wortels lagen in Suriname, maar over haar verleden sprak ze niet veel. Ze was een van tien kinderen; als puber kwam ze met haar moeder, broers en zussen vanuit ­Paramaribo naar Nederland waar ze in Den Haag gingen wonen. Een vader was buiten beeld. In Nederland begon een nieuw hoofdstuk in haar leven. Ze volgde het leao – lager economisch en administratief onderwijs – en voelde zich hier algauw thuis, toch hield ze altijd heimwee naar haar geboorteland.

Eén keer is ze teruggeweest, nadat haar oudste zoon haar de reis ­cadeau had gegeven. Hij en zijn broer Samuel vergezelden haar en merkten hoe ze er in haar element was. In Paramaribo wilde ze alles zien en in zich opnemen. Ze was te ongedurig om lang binnen te zitten: ze móést er gewoon op uit. Lopend doorkruiste ze de stad, uren achtereen. Ze genoot van het leven, de warmte en al die typisch Surinaamse kraampjes die hun waren en lokale gerechten voor een habbekrats verkochten. Er leek een nieuw soort zelfbewustzijn in haar verschijning dat bij anderen respect afdwong. Irritante jongens op de markt hielden abrupt op met hun geklier toen ze naar hen keek. “Sorry mevrouw”, zeiden ze verontschuldigend.

Een uitstekend masseur

Johanna was een sterke, trotse vrouw. Ze leefde sober, klagen deed ze niet. Na een relatie met een man die de vader werd van haar oudste zoon, ontmoette ze op de Haagse markt een koopman met wie ze zoon Samuel kreeg. Ze hadden echter weinig contact en toen Johanna en hij ruzie kregen, verdween hij uit hun leven. Ze voedde haar kinderen in haar eentje op en deed daarnaast jarenlang administratief werk bij de gemeente Den Haag, totdat ze werkloos raakte en moest rondkomen van een uitkering.

Ze kon aan de slag als vrijwilligster bij een stichting in Zoetermeer die gratis hulp en advies gaf aan mensen met een minimuminkomen. Zorgzaam en betrokken als ze was, stond ze anderen graag met raad en daad terzijde. Ook tal van buurtgenoten met wie ze vaak een praatje maakte. Zo bracht ze een buurmeisje ertoe haar verwaarloosde studie weer op te pakken. Kennissen die een massage wilden, deden zelden vergeefs een beroep op haar. Ze had een cursus gevolgd omdat ze een massagesalon wilde beginnen. Hoewel het daar niet van kwam, stond ze bekend als een uitstekend masseur.

Toen ze kon gaan werken in een zorginstelling, greep ze die mogelijkheid zonder aarzelen. Ze voelde zich er op haar plek. Toegewijd hielp ze de bewoners die aan haar zorgen waren toevertrouwd. Bij haar collega’s was Johanna geliefd. Ze had een warm hart en stelde ‘de ander’ altijd op de eerste plaats, waarbij ze zichzelf soms vergat. Ze was gezellig, lachte en praatte veel, maar over haar gevoelens sprak ze niet. Des te meer vertelde ze over haar zoons: hoe de oudste een universitaire studie had afgerond en hoe Samuel, die op school nooit enige ambitie toonde, nu wilde beginnen aan een officiersopleiding. Hij zou er genoeg geld verdienen om, zo beloofde hij, voortaan haar huur te betalen. Ook was hij van plan haar in de nabije toekomst jaarlijks een reis naar Suriname te geven.

Zonder bewust afscheid

In april werd Johanna echter ziek nadat ze, vermoedelijk op haar werk waar toen nog geen beschermingsmiddelen waren, met corona was ­besmet. Het leek aanvankelijk onschuldige hoofdpijn, ze kreeg koorts en ging in een paar dagen snel achteruit, maar corona werd niet herkend. Toen lopen al bijna niet meer lukte en ze voor controle in het ziekenhuis in Zoetermeer kwam, moest ze met spoed naar de intensive care in het Leidse LUMC waar ze in coma werd gebracht. Daar stierf ze, elf dagen na de eerste verschijnselen, zonder dat haar zoons en zij bewust afscheid van elkaar hadden kunnen nemen.

Dertig mensen woonden de uitvaart bij. De vele vrienden, kennissen en collega’s die buiten een erehaag vormden, zagen hoe de kleine stoet werd voorafgegaan door een man in marine-uniform. Dit eerbetoon was geregeld door haar zoons die wisten dat ze militaire begrafenissen mooi vond – en dat ze hield van het lied ‘Amazing Grace’ dat hij op zijn trompet speelde bij de kist.

Johanna Georgette Hoepel werd geboren op 5 januari 1960 in Paramaribo en overleed op 21 april 2020 in Leiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden