null

De zintuigen vanDerrick Neleman

Wijnmaker Derrick Neleman: Ik spreek mijn dromen hardop uit, dat werkt

Beeld Patrick Post

Derrick Neleman maakt en verkoopt sinds 2014 biologische wijnen die zijn naam dragen. Met succes: zijn wijnen liggen niet alleen in de biowinkel maar ook bij Hema en Jumbo. ‘Ik word vaak weggezet als commercieel.’

PROEVEN

Wijn proeven doe ik met al mijn zintuigen

“Ik gedij heel goed in de luwte hier, in Zutphen, vlakbij de IJssel. Wonen doe ik inmiddels in een dorp verderop. In dit hoekpand waar ons kantoor zit, zat vroeger een café waarlangs wijnvaten van de IJssel naar de Wijnhuistoren gerold werden, halverwege was dit de stop. Ik zou makkelijker afspraken kunnen maken als ik in het westen zou zitten, maar ik doe liever extra moeite om mensen hierheen te trekken. Als iemand de moeite doet om naar jou toe te komen dan heeft ‘ie ook de aandacht voor jou.

In 2014 ben ik begonnen met het maken van wijn. Jaren daarvoor was ik als importeur van biologische wijn goed bevriend geraakt met een wijnmaker bij Valencia. Hem had ik ooit mijn droom verteld dat ik zelf ook wijn wilde maken, om invloed te hebben op de kwaliteit en op de hele presentatie. Ik wilde van druif tot eindproduct betrokken zijn.

Een paar jaar later kwam hij daar op terug. Meteen bedacht ik dat de wijn mijn naam moest dragen. Ik wilde het persoonlijk maken, dichtbij mezelf.

Derrick Neleman (Denekamp, 1977) houdt kantoor in Zutphen. Hij deed de opleiding biologisch-dynamische landbouw in Dronten. Vanaf 2001 importeerde hij biologische wijn, in 2014 begon hij met Neleman Organic Vineyards. Er zijn Neleman-winkels in Zutphen, Utrecht en Amsterdam.

In 2020 verkoos De Ondernemer hem tot de meest inspirerende ondernemer van het jaar. Zijn wijnen zijn te koop bij onder meer Hema, Jumbo, Ekoplaza en Odin. Sinds kort vermelden de etiketten van Neleman ook de CO2-voetafdruk van de productie van een fles wijn.

Ik kocht mijn wijn in Chili, Frankrijk, Zuid-Afrika en Spanje en altijd al op een andere manier dan anderen. Ik kan best goed proeven hoor, al zijn er binnen ons bedrijf anderen die dat beter kunnen, maar ik weet wél precies wat goed en niet goed is. Niet alleen door wat ik proef maar ook door wat ik zie en voel bij degene met wie ik samenwerk. Dus met al mijn zintuigen.

Ik vind het wonderschoon bij Valencia. Het is een mooie streek, heel divers met olijfbomen, amandelen, bos. De wijngaard werd al twintig jaar biologisch gevoerd. We bekommerden ons in het begin vooral om de verdil, de lokale druif van de streek waar nog maar 8 hectare van stond en die dreigde te verdwijnen.

Derrick Neleman: ‘Ik heb nooit iets anders gekend, gedaan en geleefd dan biologisch’. Beeld Patrick Post
Derrick Neleman: ‘Ik heb nooit iets anders gekend, gedaan en geleefd dan biologisch’.Beeld Patrick Post

De verdil, inmiddels onze knuffeldruif, hebben we geblend met de viognier tot de ‘viognier verdil’– de verdil alleen is een beetje saai. Om ons heen werden aanvankelijk die wijnstokken gerooid, maar al snel kreeg de verdil veel aandacht. Culinair journalist Onno Kleyn gaf de wijn een negen. Het vergt meer marketing om te vertellen over iets wat onbekend is, maar dat je bijdraagt aan een lokale druif die bijna uitgestorven is, daar ligt naar mijn idee een rol voor ondernemers.

We plukken handmatig en op verschillende momenten, want als je met een machine plukt, pluk je ook onrijpe druiven. De lol van het blenden is dat als je biologisch werkt, de wijn wordt ‘gemaakt’ in de wijngaard. Alleen door te blenden heb je invloed op de smaak omdat we verder – behalve een minimum aan sulfiet – niets toevoegen aan de wijn.

En we klaren uiteraard, met eiwit uit aardappelzetmeel, geen kippeneiwit. Daarom is het vegan wijn. Maar het is geen coca-cola: onze wijn smaakt elk jaar weer net iets anders.”

INTUÏTIE

Ik weet wat mijn weg is

“Wijndrinkers denken dat wijn een natuurproduct is, ze hebben geen idee hoeveel chemicaliën er worden toegevoegd. Fruitteelt is een van de meest vervuilende teelten, pesticiden en herbiciden zorgen voor massale bijensterfte. Nog maar 3 procent van de wijnteelt is biologisch! Ik wil dat veranderen.

Ik heb nooit iets anders gekend, gedaan en geleefd dan biologisch, dat heb ik van huis uit meegekregen. Ik ging naar de vrije school, mijn moeder kookte smaakvol vegetarisch, het plezier van koken en eten delen heb ik van haar. Vlees heb ik nooit gegeten.

Op mijn zeventiende ben ik naar de Warmonderhof gegaan in Dronten, een mbo-opleiding voor biologisch-dynamische landbouw op antroposofische grondslag. Na een open dag wist ik: dit is het.

‘Moesten we een maandlang distels uit de grond trekken met elkaar en het dan ook nog leuk hebben’. Beeld Patrick Post
‘Moesten we een maandlang distels uit de grond trekken met elkaar en het dan ook nog leuk hebben’.Beeld Patrick Post

Ik zie nu veel jongeren die erg zoekende zijn, die niet weten wat ze willen. Daar heb ik nooit last van gehad, ik weet altijd precies wat mijn weg is en mijn volgende stap. Intuïtie. Regelmatig kom je op een kruispunt, soms door een bijzonder iemand te ontmoeten, en kies je ervoor om iets wel of niet te doen.”

ZIEN

Wat je niet kent, zie je niet

“Op de Warmonderhof zat je intern, dat is goed voor je karakter. Het bestaat uit een aantal landbouwbedrijven die door de leerlingen worden gerund. Een maand lang distels uit de grond trekken met elkaar en het dan ook nog leuk hebben. Maar ook het besef: waar komt je eten vandaan? We begonnen met een grote klas, de opleiding trok ook blowende, hippie-achtige jongens en meiden aan. Met vroeg opstaan, melken en eindeloos distels trekken hadden sommigen wel moeite ja.

Ik kan elk jong persoon zo’n opleiding aanraden als basis voor het leven. We kregen er ook vakken als sterrenkunde en waarneming. De eerste les van waarneming is dat wat je niet kent, je ook niet kunt waarnemen. Als je weet dat een berk een berk is en een beuk een beuk is het veel leuker om in een bos te lopen.”

RUIKEN

Ik kan ruiken wanneer het gaat regenen

“Een boer in Duitsland leerde mij hoe ik kon ruiken dat het zou gaan regenen. Dan ga je er op letten en dan ga je het ook ruiken. Zoet en aards. Maar je moet het eerst aangereikt krijgen.

De dag voordat ik mijn diploma kreeg op de Warmonderhof is mijn oudste dochter geboren. Ineens had ik een gezin. Biologisch-dynamisch was nog niet zo hip als nu. In Duitsland was men al veel verder, dus ging ik naar Lebensgemeinschaft Bingenheim, een bekend oord in de antroposofische wereld waar ze werken met mensen met een beperking.

Ik kwam daar in de koeienstal terecht, dat was heel intens. Het ene moment liepen ze met de hooivork achter elkaar aan, het andere moest je zeggen: ‘Zo, nou even niet meer zoenen’. Of dan stonden ze weer met een snottebel en een klaproos voor je neus.

Daar in de buurt was een wijngebied, de Nahe. Ik leerde er wijnboer Wilfried Jacobus van het Weinhaus Fuchs Jacobus kennen. Hij had een droom om een wijnhuis op een van zijn heuvels te bouwen. Wilfried was zo iemand met veel charisma, en een van de eersten die heel bepalend was voor mij om de wijn in te stappen.”

‘Ik dacht: als ik dit allemaal kan doorstaan dan ga ik er, excusez le mot, verdomme ook wat van maken.’ Beeld Patrick Post
‘Ik dacht: als ik dit allemaal kan doorstaan dan ga ik er, excusez le mot, verdomme ook wat van maken.’Beeld Patrick Post

HOREN

Laat anderen naar je dromen luisteren

“Ik ben aan een oor doof, het gevolg van een verwaarloosde chronische oorontsteking die me bijna mijn leven kostte. Dat was begin 2000. Ik ben net op tijd geopereerd. In die periode overleed mijn vader en kreeg ik een tweede dochter. Het klinkt gek, maar ik kreeg daar extra energie van. Ik dacht: als ik dit allemaal kan doorstaan, dan ga ik er, excusez le mot, verdomme ook wat van maken.

Er moest vooral geld verdiend toen, ik heb alles aangepakt, ben in tuinen gaan werken, huizen gaan schilderen. Bij een ecologisch bouwbedrijf kon ik het goed vinden met de eigenaar, Wouter. Hij vroeg me wat ik nou eigenlijk wilde en ik zei: iets met biologisch-dynamische wijn. Hij vroeg: wat houdt je tegen? Ik zei: geld. Hij zei: geef even je bankrekening door, dan leen ik je 10.000 gulden. Van hem heb ik geleerd dat je je dromen moet uitspreken, met het universum moet delen.

Zo begon mijn eerste bedrijf, een importbedrijf voor Duitse biologisch-dynamische wijn. Die wijn was twintig jaar geleden ook al goed ja, alleen de reputatie niet. Bio was niet hip. Maar die wijnboeren waren vooral ­­ met wat ze zelf lekker vonden, veel minder met hun klanten. Etiketten zagen er niet uit, de hele presentatie was vaak stoffig, ik dacht: hier kan ik wat betekenen.”

PROEVEN (2)

Eten is delen

“Mijn broer en ik kwamen als kinderen in Almelo veel bij een Indische familie waar het ’s ochtends al naar eten rook, heerlijk vond ik dat. Ook in Spanje is eten meer dan eten, het is voor elkaar zorgen, delen. Koken, eten, proeven. Ik kook graag. Voor mij zijn het de weinige momenten dat ik kan ontspannen, ik heb er veel lol in om dat voor mijn kinderen te doen. De keerzijde van een ondernemende vader is toch dat hij weinig tijd heeft.

Ik heb maar één stand en mijn omgeving ervaart die wel eens als druk. Men vindt mij uiterst ambitieus. Nu ja, ik heb een hekel aan middelmaat. Dat kun je zien als arrogant en streberig en in het wijnwereldje word ik ook wel gezien als slimme marketeer. Dat vind ik dan wel grappig. We hebben een coöperatie opgericht zodat mensen aandelen kunnen kopen en zo mede-eigenaar van Neleman kunnen worden, door middel van sharefunding. Dat gaat heel hard.

‘Ik snap de anti-alcohollobby wel, maar we moeten niet overdrijven. Dan is uit bed stappen al ongezond.’ Beeld Patrick Post
‘Ik snap de anti-alcohollobby wel, maar we moeten niet overdrijven. Dan is uit bed stappen al ongezond.’Beeld Patrick Post

Of er voor mij een grens zit aan de groei van mijn bedrijf? Nee. Want het is schreeuwend hard nodig. Als ik denk aan die 3 procent biologische wijnbouw, dan zeg ik: je hoeft de mijne niet te kopen, maar koop in ieder geval biologisch! Ik zie twee bedreigingen: de wijnindustrie an sich, die superconservatief is, de andere is de anti-alcohollobby. Ik begrijp die laatste wel, maar we moeten niet overdrijven. Dan is uit bed stappen al ongezond.

Ja, we zijn bezig alcoholvrije wijn maken. Dat is echt moeilijk. Ik ben geen fan van de huidige alcoholvrije wijn. Die barst van de suikers. Als je de alcohol weghaalt is ook alle smaak weg en die moet je dan weer opbouwen. Als je suikers toevoegt dan komt er een vergistingsproces op gang dat je met allerlei additieven moet remmen, tot en met antibiotica aan toe. We denken wel aan een alternatieve drank, dus geen wijnimitatie. Maar we moeten daar nog veel aan doen.

Onze Just Fucking Good Wine is een soort statement tegen het wijnsnobisme: laten we de wijn teruggeven aan de wijnliefhebber. Het is, zeg maar, onze tompouce van de Hema. We worden gekopieerd tot vervelens aan toe. Een compliment, maar ook heel irritant.

Een Nederlandse wijnboer in Frankrijk verkoopt nu ook een beetje op onze manier. Nee, niet biologisch. Anders zou ik er minder moeite mee hebben. Wij doen niets om alleen maar cool te willen zijn, ook met die Just Fucking niet. Het is het relatiegeschenk van de gemeente Zutphen en een van onze meest gewaardeerde wijnen. Onno Kleyn gaf de witte wijn een 10- (een volle 10 is alleen voorbehouden aan de goden). Ongekend!”

Lees ook:
Zonder smaak of geur verliest het leven zijn kleur

Wijnschrijver Harold Hamersma (64) proeft jaarlijks zo’n 8000 wijnen. Zonder zijn reuk- en smaakzin zou alles stoppen. Toch laat hij zich niet leiden door corona-angst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden