Portretkunst

We maken een selfie als kunstschilders

Acteur Daniel Craig neemt een selfie op de rode loper. Beeld AP

Als we een selfie maken, zetten we niet de neus in het midden van het beeld, maar een oog, en meestal het linker. Merkwaardig misschien, maar dat is precies wat portretkunstenaars al eeuwen doen.

Deze wetenschap zal de wereld niet veranderen, maar zet wel een kroon op het werk van Christopher Tyler, werkzaam aan City University in Londen. Tyler onderzocht dertig jaar geleden honderden portretten en zelfportretten van allerlei kunstschilders, en zag dat ze meestal een oog in het centrum van het doek zetten. Niet de neus, maar een oog. 

Tyler vermoedde dat kunstschilders dat vaak bewust deden, om met dat oog de aandacht naar het portret te trekken, maar vaak ook onbewust. Het zou een gewone, menselijke trek kunnen zijn om graag een oog in het midden van het beeld te zien. Als dat zo is, zou je dat ook moeten zien in portretten die amateurs maken zonder enige kennis van de schilderkunst, dacht Tyler.

Met de hulp van Italiaanse collega’s stortte hij zich op zo’n vierduizend selfies op Instagram, ­afkomstig uit verschillende werelddelen en culturen. Ze zagen dat ook hier het oog vaak in het midden stond. Op basis van pure kansberekening zou je het oog ook regelmatig in het midden verwachten – die kop moet tenslotte toch in dat beperkte kader passen – maar in de selfies was het zo’n beetje regel. 

Deze compositie heeft een algemeen menselijke voorkeur, concluderen de onderzoekers in vakblad Plos One. Die voorkeur gaat meestal uit naar het linkeroog; dat is verreweg het meest in het midden van een selfie te vinden. Ook daarmee scharen selfiemakers zich in de kunstgeschiedenis; portretschilders hebben een traditionele voorkeur voor de linkerkant van het aangezicht.

Lees ook:

Waar komen die selfies vandaan? Britse journalist Will Storr duikt in de wortels van de Insta-generatie

Waarom zijn we zo bezig met onszelf? In zijn boek ‘Selfie’, dat internationaal werd bejubeld, trekt de Britse journalist Will Storr van de oude Grieken via de Middeleeuwen naar het narcisme van nu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden