null Beeld
Beeld

ColumnEmine Uğur

Wacht niet met hulp vragen tot je laatste boterham op is

Emine Ugur

Hij was ooit zzp’er, maar door de economische crisis noodgedwongen gestopt. Hij was door al zijn spaargeld heen, had een aantal spullen verkocht om ­rekeningen te betalen, en toen het echt niet meer kon bijstand aangevraagd. Inmiddels had hij ook al schulden. Ik vroeg waarom hij zo lang had gewacht, hij had veel eerder in aanmerking kunnen komen voor een uitkering, waarop hij beschaamd vertelde dat hij zijn hand niet had willen ophouden, dat hij als hoogopgeleide jonge kerel toch wel iets had moeten kunnen vinden om zichzelf te onderhouden. Hij was pas gekomen toen hij zich realiseerde dat hij zelfs geen brood meer in huis had en er geen geld meer op de rekening stond.

Ik werd er even stil van dat hij zich eigenlijk aan het verontschuldigen was, en zelfs een week later was gekomen als hij nog brood in de vriezer had gehad. Hij vulde mijn stilte door verder te praten over zijn auto, die hij had willen verkopen om nog een paar maanden mee door te ­komen, maar die had hij nodig om naar een familielid te kunnen gaan aan wie hij mantelzorg verleende.

Ik ging die avond naar huis met steeds het beeld in mijn hoofd van iemand die het aantal sneetjes brood in zijn keuken telt om te bepalen of hij al recht heeft op hulp van de ­samenleving.

Gewichtheffen? Dan kan je ook tomaten plukken

Het stigma op het ontvangen van een uit­kering en de mythe dat het ‘een hangmat’ is voor luie mensen, zijn zo hardnekkig geworden dat mensen steeds vaker wachten met het aanvragen van een uitkering tot hun ­financiële problemen zo groot zijn dat het jaren aan hulpverlening kost om hun leven weer op de rails te krijgen.

Wanneer het over uitkeringen gaat, heeft namelijk bijna iedereen wel verhalen over een kennis met een uitkering die de boel ‘belazert’. Wat deze mensen niet weten is dat zo iemand zo veel schulden heeft dat hij geen stap kan zetten zonder een deurwaarder tegen te komen, of mentale problemen heeft waardoor hij op een lange wachtlijst staat om behandeld te worden. Wat zij zien is iemand die elke dag naar de sportschool gaat, en ze vragen zich af waarom zo iemand niet gewoon gedwongen wordt te werken, want als je gewichten kunt heffen kun je ook ergens tomaten plukken. Wat ze niet zien is dat hij zich elke dag op straat afvraagt of het niet beter is om zich voor de eerstvolgende auto te gooien, en hij naar de sportschool gaat omdat hij zich alleen zo een paar uur van die gedachten kan bevrijden.

Hulp vragen nadat je bent gestruikeld is geen teken van zwakte

We zijn met zijn allen zo gaan geloven in de maakbaarheid van het eigen leven en het ­eigen succes, dat we denken dat het een ­teken van zwakte is als je zo nu en dan ­struikelt en hulp nodig hebt bij het opstaan.

Ik weet niet wie het nodig heeft om dit te horen, maar voor een ieder die dit leest die een beroep moet doen op wat voor soort ­financiële hulp dan ook: wacht niet tot je laatste boterham op is, of tot je al maanden je huur niet meer kunt betalen.

Je hebt recht op hulp. Laat je niet gek ­maken.

Emine Uğur is sociaal dienst­verlener en een bekend twitteraarster (@overlistener). Om de week schrijft ze een column voor Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden