null Beeld
Beeld

Het consultMondmaskers

Waartegen beschermen de verschillende soorten mondkapjes?

Zelfgemaakte mondkapjes voldoen niet meer, zegt het OMT. Chirurgische moeten de norm worden. Wat weten we van deze kapjes?

Marco Visser en Marten van de Wier

Het OMT adviseerde deze week om niet langer zelfgemaakte of niet-medische mondkapjes te gebruiken, maar chirurgische mondmaskers, minimaal van type 2. Wie rondkijkt in een willekeurige bus of trein, bij de bakker of in de supermarkt ziet dat bijna niemand weet hoe om te gaan met mondkapjes. Daarom deze week in Het consult de antwoorden op enkele basisvragen over mondkapjes, de chirurgische in het bijzonder.

Een chirurgisch mondmasker is bedoeld om uitgeademde lucht te filteren. Het beschermt dus niet de drager zelf, maar de omgeving van degene die het masker draagt. Die persoon zelf wordt natuurlijk beschermd door anderen die een medisch of chirurgisch masker dragen. Hoe effectief een masker is, hangt af van de BFE, de bacterie filter efficiency. Die ligt bij type 1 op 95 procent. Type 1 is oorspronkelijk niet bedoeld voor medisch personeel, maar voor patiënten en cliënten.

Bescherming tegen druppels

Medisch personeel gebruikt type 2 of 2R. De BFE ligt bij 2 en 2R op 98 procent. 2R biedt nog een extra bescherming, namelijk tegen druppels van buitenaf. Daarom ook is dit soort mondmaskers geschikt voor tandartsen en mondhygiënisten.

Anders dan de chirurgische maskers beschermen FFP-maskers wel tegen binnenkomende schadelijke aerosolen. FFP staat voor filtering facepiece particle. Dit type masker is herkenbaar aan de andere vorm met een soort tuitje voor de ademhaling. Het OMT raadt dit type masker niet voor iedereen aan omdat het bij langdurig gebruik oncomfortabel zou zijn, maar er is geen bezwaar om het op te zetten. Zeker niet voor kwetsbare mensen in situaties waar afstand houden niet goed kan.

Net als bij chirurgische mondmaskers wordt de bescherming uitgedrukt in percentages, FFP1 houdt ongeveer 80 procent van de deeltjes tegen en FFP2 doet dat voor 94 procent. Is dat niet lager dan de 98 procent van de chirurgische maskers? Zeker. Maar dat is een andere meeteenheid. Bij chirurgische maskers wordt gemeten op deeltjes van 3 micron, bij FFP op kleinere deeltjes, van 1 micron.

Hergebruik, na 24 uur

Van de FFP-maskers zijn vooral de FFP2’s in gebruik, al zijn ze in Nederland minder populair dan in het buitenland. Deze maskers zijn ook duurder dan chirurgische, maar je kunt ze wel vaker gebruiken. Dan moeten zij eerst 24 uur worden weggelegd. Eventueel virus dat erop is achtergebleven, leeft dan niet meer.

FFP adviseert het OMT niet, de chirurgische mondmaskers type 2 zijn volgens het team voldoende. Nu sluit zo’n mondkapje zelden goed aan op het gezicht. Overal zijn gaten waardoor lucht en virusdeeltjes naar binnen en buiten kunnen. Het is soms een kwestie van zoeken, zegt Chantal Bleeker, hoogleraar uitbraken van infectieziekten aan de Radboud Universiteit. “Ik heb nu een merk gevonden dat goed op mijn gezicht aansluit. Er mogen geen gaten aan de zijkant zitten.”

Verkeerd gebruik

Het is geen gewaagde uitspraak om te stellen dat bijna niemand, ook de auteurs van dit stukje niet, het mondkapje goed op- en afzet. Allereerst is het belangrijk de handen te wassen zodat het kapje met schone handen wordt opgezet. Dan kan er geen virus via de handen aan de binnenkant van het kapje komen. De binnenkant moet je eigenlijk niet aanraken, pak alleen het elastiek voor rond de oren vast. Bij het afzetten moet je ervan uitgaan dat de buitenkant mogelijk ‘besmet’ is geraakt met virus. Het is belangrijk die buitenkant niet meer aan te raken.

Heel belangrijk is dat het over de mond én neus wordt gedragen, zegt Bleeker. “Misschien helpt het als we het niet meer hebben over ‘mondkapje’, maar over ‘mond-neusmasker’.”

Het OMT adviseert een masker ongeveer vier uur te dragen, daarna neemt de werking af. Het masker wordt nat van de ademhaling en de elektrostatische lading die voor de filtering zorgt neemt af. Na gebruik moet het kapje worden weggegooid, in de bak met restafval.

In Het consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen. Heeft u een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden