Jeugdboek

Van spullen opruimen tot aan de dood: Stine Jensen filosofeert over afscheid

Beeld Marijke Klompmaker

Stine Jensen filosofeert over allerlei vormen van afscheid, van opruimen van spullen tot aan de dood.

“We krijgen op school geen les in afscheid nemen”, schrijft filosoof Stine Jensen in haar royaal vormgegeven en kleurrijk geïllustreerde zesde kinderboek. Eigenlijk is dat raar, want het leven zit vol afscheid, in het groot en in het klein. Hóe klein illustreert ze meteen treffend op de eerste bladzijde: “Alles gaat voorbij. Straks, als je onder aan deze bladzijde bent, sla je hem om – die is gelezen!”

Beeld Marijke Klompmaker

Dat zal geen afscheid zijn waar je van ondersteboven raakt, maar afscheid van je ouders ne­men als je gaat logeren, kan al moeilijker zijn, ook al zie je ze gauw weer. En hoe ga je om met het allergrootste afscheid, als er iemand doodgaat?

Zo verkent Jensen in ‘Alles wat was’ op licht filosofische wijze alle facetten van afscheid ne­men. De dood is weliswaar de hoofdrolspeler in het boek, maar dat ze het onderwerp veel breder benadert, maakt het vooral interessant. Het gaat over afscheid nemen van spullen (‘opruimen is ook oefenen met afscheid’), van situaties (verhuizen, scheiden) en van levensfases, bijvoorbeeld de overgang van de basisschool naar de middelbare. Dat afscheid kan je niet alleen met weemoed of verdriet vervullen, maar tegelijkertijd met vreugde over de nieuwe stap die je gaat zetten.

Beeld Marijke Klompmaker

Mooi is ook de verhandeling over de lineaire tijd naast de cyclische tijd van de seizoenen. Vanuit daar introduceert Jensen het begrip panta rhei (alles stroomt) van de Griekse filosoof Heraclitus: “Een rivier stroomt en eigenlijk is het daardoor nooit precies dezelfde ri­- vier. Toch zien we de rivier als een ding dat er steeds is.” Kortom: de dingen veranderen en blijven ook hetzelfde.

De meeste aandacht gaat uit naar gevoelens rond de dood. Het verdriet dat zich gedraagt als de branding (die kan je overspoelen, maar zich ook terugtrekken), over rouwen, troosten en opnieuw beginnen. Jensen ontwijkt indringende gebeurtenissen als zelfmoord of gestorven ouders niet, maar dankzij haar integere, open toon – beter afgestemd op kinderen dan in eerdere boeken – wordt het nergens te somber of heftig. Dat kinderen zelf aan het woord komen via brieven en uitspraken helpt daarbij ook. Al met al een waardevol boek voor een lesje afscheid nemen op school, of als steun in de rug thuis.

Oordeel: Waardevolle steun in de rug, goed afgestemd op kinderen.

Beeld Marijke Klompmaker

Stine Jensen
Alles wat was. Hoe ga je om met afscheid
Ill. Marijke Klompmaker. Kluitman; 125 blz. € 18,99 Vanaf 9 jaar

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden