null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Relatie-DNAHet verhaal van Tony

Tony (50) wilde het anders doen dan zijn vader, maar ging toch op hem lijken

Tijdgeest verkent het DNA van de liefde: hoe werkt de relatie van je ouders door op je eigen relaties? Tony (50) probeerde niet te zijn zoals zijn vader.

Catrien Spijkerman

“‘Tuchtig uw kinderen in naam van de Heer’, dat principe hield mijn vader aan. Maar hij sloeg er een beetje in door. Dat is een foute woordgrap. Mijn vader sloeg letterlijk door totdat de stok kapot ging. Het ergste was de illusie van een keuze. Als hij je een vraag stelde en je gaf het foute antwoord, kreeg je klappen. Maar ieder antwoord was in zijn ogen fout geweest.

Mijn moeder was juist belachelijk lief, om niet te zeggen ­onderdanig. Zij ging overal in mee om hem te pleasen, maar hoe minder ruimte zij innam, des te meer ruimte kreeg hij.

Nooit wilde ik worden als mijn vader. Daarom ging ik op mijn zestiende naar de dokter om me te laten steriliseren. Maar de dokter zei: kom maar terug als je achttien bent.

Ik werd huisman

Toen ik achttien was en drie ­dagen, werd mijn zoon verwekt. Mijn vriendin zei dat de pil niet had gewerkt omdat ze diarree had gehad. Ik heb me alsnog ­meteen laten steriliseren.

Ik lette heel goed op dat er gelijkwaardigheid was in onze relatie. Mijn vader deed nooit iets in het huishouden, ik was het eerste levensjaar van onze zoon huisman. Ook daarna zorgde ik altijd dat ik goed meehielp. Niet omdat ik daar zin in had – ik ben van nature niet erg zorgzaam – maar omdat ik het belangrijk vond.”

“Mijn vader luisterde nooit naar mijn moeder, daarom deed ik erg mijn best een luisterend oor te hebben voor mijn eerste vriendin. Pas veel later besefte ik dat het een techniek was. Als ik eerlijk ben: ik luisterde uit pleasegedrag, niet uit oprechte interesse. Ik was zeventien toen ik haar ontmoette, zij 29. Onze werelden lagen veel te ver uit elkaar.

Keuzes maken

Als kind had ik geleerd keuzes te vermijden, want dan kon je er ook niet op worden afgerekend. Maar het lastige was: mijn vriendin maakte óók geen keuzes. ‘Lieverd wat wil je eten vanavond?’ ‘Doe maar wat jij wil.’ ‘Nee, wat wil jij?’ ‘Ik vraag het toch aan jou?’

Er zijn in mijn leven veel dingen aan me voorbij gegaan omdat ik geen keuze maakte: huizen, ­banen, opleidingen. Die eerste relatie duurde vijftien jaar, ze is stukgegaan omdat ik de liefde van mijn vriendin niet voelde. Ik had lieve woorden en aanraking nodig, die kreeg ik niet.

Wilt u ook worden geïnterviewd over de invloed van ouders op uw relatie? Mail: relatiedna@trouw.nl

In mijn tweede relatie wilde ik het anders doen. Ik lette nog steeds goed op dat de taakverdeling gelijkwaardig was, maar ik probeerde juist wél keuzes te maken.

Maar zij had een vader die erg overheersend was. Zo ontstond bij mij de dynamiek die ze ook bij haar vader had: ze schikte zich en had het gevoel dat haar mening er niet toe deed. Ik had niet door dat ik haar vader geworden was. Na elf jaar verliet ze mij.

Mijn derde relatie was weer ­totaal anders. Bijna alles wat zij zei, ervoer ik als een aanval. Ik was hele dagen alleen maar bezig mezelf te verdedigen, op heel heftige wijze. Niet fysiek, maar met woorden maakte ik haar met de grond gelijk of liever nog: zes meter daaronder.

Ondanks dat ik nog steeds oplette dat de taakverdeling gelijk was, werd ik op zulke momenten mijn vader.

Slachtofferrol

Als je iemand vraagt waarom zijn vorige relatie stukging en diegene begint zijn antwoord met ‘Mijn ex…’, dan is de kans groot dat hij dezelfde problemen in de volgende relatie opnieuw tegenkomt. Ik vind dat je altijd moet kijken naar je eigen inbreng. Sinds 2010 heb ik trainingen voor persoonlijke ontwikkeling gevolgd, regressietherapie, ik heb m’n chakra’s laten bekijken. Ik heb leren inzien dat ik ­jarenlang in de slachtofferrol heb gezeten.

Alles wat misging, was in mijn ogen de schuld van mijn vader. Maar het heeft geen zin om me alleen maar bezig te houden met wat hij me heeft aangedaan. Iemand die geen slachtoffer is, voelt ook niet de behoefte zich zo heftig te verdedigen. Iemand die geen slachtoffer is, hoeft niet bang te zijn dat hij gepakt wordt op zijn keuzes.

Sinds 2020 heb ik een relatie met mijn therapeut, al is ze nu niet meer mijn therapeut. Het is ronduit fantastisch. Bij haar kan ik volledig mezelf zijn.

We bespreken alles, ook de dingen die je liever met de mantel der liefde bedekt. Vaak boren we de diepere laag aan: als ik boos word op haar, wat zegt dat dan over mij? En zij leert van mijn coachingstechnieken. Al moeten we er wel voor waken dat we niet voortdurend als elkaars ­therapeut optreden.”

De volledige naam van Tony is bekend bij de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden