Chiara Walther.

InterviewToeslagenaffaire

Toeslagenouder Chiara Walther dreigt haar huis uit te worden gezet: ‘Ik liep de hele dag over te geven. Door geldstress’

Chiara Walther.Beeld Merlin Daleman

Gedupeerden in de toeslagenaffaire met grote schade moeten daarvoor naar een speciale commissie. De achterstanden lopen verder op. Een gedupeerde die met huisuitzetting wordt bedreigd, spant nu een kort geding aan.

In het voorjaar van 2018 komen alle problemen bij elkaar voor Chiara Walther. Ze ligt in het ziekenhuis vanwege complicaties met de zwangerschap van haar derde kind. Zij en haar partner zijn kort daarvoor uit elkaar gegaan. En dan meldt zich ook nog de Belastingdienst: ze willen nog eens kijken naar de kinderopvangtoeslag die Walther in de afgelopen jaren heeft ontvangen.

Het eerste contact, hoewel vanuit een ziekenhuisbed, verliep nog goed. “Ik mocht via de mail mijn bewijsstukken opsturen. Maar omdat ik mijn administratie niet bij de hand had kon ik alleen screenshots sturen van mijn bank-app op de mobiele telefoon. Daar was het rekeningnummer niet op te zien, en dus werd het niet geaccepteerd als bewijs van betaling.”

De Belastingdienst oordeelt dat Walther niet kan aantonen dat zij de kinderopvang daadwerkelijk heeft betaald. De lopende toeslag wordt gestopt en alle toeslagen van de afgelopen drie jaar teruggevorderd. “Vanaf toen is alles misgegaan”, zegt Walther. “Dat was de dominosteen die alle andere heeft doen vallen.” Het gekke is, zegt Walther achteraf, dat zij een jaar eerder óók al controle had gehad. En dat destijds alles goedgekeurd was.

Walther kan nu de huur van haar huis niet meer betalen

Walther had juist gewerkt aan het opzetten van een eigen bedrijf, als schoonheidsspecialiste. Na een jaar van klantenwerving kwam dat goed op gang, maar zonder toeslagen moest de kinderopvang worden stopgezet en kon zij nauwelijks werken. Een belastingteruggave van de btw voor haar bedrijf werd verrekend met haar toeslagschuld. Ook andere toeslagen werden daarvoor ingehouden. Walther kan nu de huur van haar huis niet meer betalen.

Al voordat Walther moet bevallen, eist de verhuurder haar vertrek. Dat weet zij met behulp van een advocaat nog te voorkomen. “Maar in de kraamweek moest ik mijn huis uit. En ik moest direct een nieuwe woning vinden.” Zo verhuist Walther naar een particuliere huurwoning, waarvan de huur meer dan het dubbele is dan haar oude huis. En niet in Geldrop, waar zij een clientèle voor haar bedrijf had opgebouwd, maar in Veghel, waar haar bedrijf weer op nul moet beginnen.

Dat de verhuizing geen oplossing zou zijn, was Walther vooraf natuurlijk ook duidelijk. “Ik kon de huur van mijn vorige huis niet betalen, en nu is die het dubbele. Ook hier ben ik al een keer bijna ontruimd.” Ze leent geld in haar omgeving om de huur te kunnen blijven betalen en in haar levensonderhoud te kunnen voorzien. Die schuld loopt snel op.

Verhaal nog niet over

Nu, drie jaar verder, is Walther één van de tienduizenden erkende gedupeerden van de toeslagenaffaire. Al relatief vroeg is zij door de molens van de Belastingdienst gegaan en afgelopen voorjaar kreeg zij een eerste bedrag uitgekeerd. Maar daarmee is het verhaal voor haar nog lang niet over.

Nu veel in het nieuws is dat gedupeerden in de toeslagenaffaire hun geld terugkrijgen, verwachten ook de mensen in haar omgeving bij wie zij eerder geld leende, hun geld terug. Dat gaat om een fors bedrag: zelfs meer dan Walther in eerste instantie kreeg toegekend door de Belastingdienst. En dat geld is grotendeels naar andere schuldeisers gegaan – Walther kreeg haar toekenning nog voordat het kabinet een akkoord bereikte met private schuldeisers om ook die schulden over te nemen van gedupeerden. “Dat krijg ik niet uitgelegd aan mijn omgeving”, zegt Walther. “Mijn hele sociale netwerk is hierdoor uit elkaar gevallen en het levert veel spanningen op.”

Dan is er de continue dreiging dat zij opnieuw haar huis wordt uitgezet. “Er ligt al een eerder vonnis van de rechter. Als ik één maand mijn huur niet kan betalen, sta ik op straat. Ik ben zo bang dat dat alsnog gaat gebeuren en wat dat betekent voor mijn kinderen.” Ze leeft in continue staat van stress, vertelt ze. “Ik krijg anti-braakmiddelen van de huisarts omdat ik anders de hele dag loop over te geven.” Van werken komt weinig terecht, zegt Walther. Nog los van het feit dat zij haar clientèle kwijtraakte met de verhuizing, gaat het om secuur werk. “Ik werk met apparatuur waar je heel nauwkeurig mee moet zijn.”

Noodsituatie

Over de herstelorganisatie van Toeslagen UHT is Walther heel positief. “Ik heb twee persoonlijke zaakbehandelaars gehad, en beiden hebben me enorm bijgestaan. Zij hebben ervoor gezorgd dat mijn beoordeling er binnen drie dagen doorheen kwam, omdat zij ook zagen dat ik een noodsituatie zit.”

Maar daarmee is Walther nog niet uit de problemen. UHT keert in eerste instantie slechts de eerder onterecht teruggevorderde toeslagen uit, plus een bedrag voor zogeheten immateriële schade. Dat laatste is bedoeld als tegemoetkoming voor het aangedane leed van de onterechte terugvordering.

Als gedupeerden vinden dat zij daarnaast nog meer schade hebben, moeten zij zich melden bij de daarvoor opgerichte Commissie Werkelijke Schade (CWS). En daar dreigt het herstel voor gedupeerden opnieuw vast te lopen. Nu UHT steeds meer gedupeerden heeft beoordeeld, lopen de aanvragen bij CWS op van ouders die meer schade claimen. Inmiddels hebben zeker 300 mensen zich gemeld, en zijn er slechts enkele tientallen verzoeken afgehandeld. De wachttijd is opgelopen tot minimaal een half jaar.

Wachten op de Commissie Werkelijke Schade

Hoewel UHT de noodsituatie van Walther erkent, wil CWS haar aanvraag niet met spoed behandelen, vertelt zij. “Mijn persoonlijk zaakbehandelaar heeft er bij CWS op aangedrongen dat ik met spoed geholpen word, maar kreeg te horen dat de commissie daar ‘geen zin in had’. Maar zolang CWS niets doet worden mijn problemen alleen maar groter.” Een indicatie vanuit CWS hoe lang het gaat duren voor ze haar aanvraag in behandeling nemen, krijgt Walther niet. “Het is gewoon maar wachten tot ze een keer aankloppen kennelijk.”

De advocaat van Walther, Pejman Salim, heeft geen goed woord over voor de gang van zaken. Hij staat inmiddels ruim 70 gedupeerden in de toeslagenaffaire bij. “Het is een chaos in de afhandeling van de toeslagenaffaire, men is alleen maar bezig met brandjes blussen.” Als zijn cliënt niet met spoed geholpen wordt, zal haar schade alleen maar groter worden, zegt hij. “Er dreigt ontruiming doordat mijn cliënt haar huur niet meer kan betalen. Dat mag de Belastingdienst niet laten gebeuren, er zijn ook kinderen bij betrokken.”

Niet helpen leidt tot onomkeerbare gevolgen, stelt Salim, die inmiddels een kort geding heeft aangespannen tegen het ministerie van financiën om een voorschot te eisen van de aanvullende schade die Walther heeft geleden. Een uitzonderlijke stap, omdat nu de civiele rechter zich moet gaan uitspreken over een kwestie die speelt in het bestuursrecht. “Maar ik kan niet anders”, zegt Salim. “Om in het bestuursrecht te procederen moet er sprake zijn van een besluit waartegen je in het geweer komt. Dat besluit is er nu juist niet.” Op 20 september staat een zitting gepland bij de voorlopige voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag.

Kaartenhuis

Walther wil vooral de zaak afsluiten, zegt ze. “Ik wil af van de stress en mijn leven weer oppakken. Het is alsof ik in een film zit, een kaartenhuis waarin alles om me heen instort. En het ergste is: de overheid wéét dit. Ze kennen mijn zaak. Waarom wordt het dan niet opgelost?”

Lees ook:

Hoe het herstel van de toeslagenaffaire verzandt, en Fatima daarvan de dupe blijft

Alle gedupeerde ouders in de toeslagenaffaire zouden voor 1 mei alvast 30.000 euro aan schadevergoeding krijgen, beloofde staatssecretaris Alexandra van Huffelen eind vorig jaar. Maar met de deadline in zicht, verkeert de herstelorganisatie bij de Belastingdienst in crisis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden