Janine Spitsbaard.

NaschriftJanine Spitsbaard (1970-2020)

Toen Janine Spitsbaard (1970-2020) yoga ontdekte, werd ze een lichtend voorbeeld voor velen

Janine Spitsbaard.Beeld Familie-archief

Yogadocente Janine Spitsbaard stond altijd aan. Met haar vurige temperament en aanstekelijke lach paste ze beter in mediterrane landen, vond ze. Toch kon ze ook rust vinden. Toen ze yoga ontdekte, werd ze een lichtend voorbeeld voor velen.

Als Janine lachte, dan lachte ze luid en als ze praatte dan kon je haar op de gang van het fitnesscentrum, waar ze achter de receptie werkte en yogalessen gaf, uitstekend horen. Ze hield zich nooit in en was rap in het geven van haar stevige mening. Het paradoxale was dat ze over mensen juist zacht was in haar oordeel, haar inlevende houding was bijzonder. Zelf was ze een open boek. Ze deelde gerust openhartig de worstelingen in haar leven met anderen, wat haar toegankelijk maakte en een verbindende uitwerking had. Ze barstte van de vriendinnen en in Hoogland, waar ze werkte, waren maar weinig mensen die haar sierlijke en hartelijke verschijning niet kenden. Ze gaf aan iedereen met wie ze praatte een beetje voelbare liefde en aandacht.

Ook als kind staat Janine altijd aan, ze is alert, vrolijk en stapt overal op af. Die eigenschappen erft ze van haar vader Jan, op wie ze dol is. Met haar zes jaar oudere broer Hans haalt ze graag streken uit. Voor moeder Atty is de vrije houding van Janine soms iets te veel, wat nog weleens tot wrijving leidt. Haar vader vindt die ondernemende kant juist prachtig en neemt haar graag mee wanneer hij als vertegenwoordiger het land doorkruist.

Goudvis op het menu

Op zaterdagmiddag eten ze altijd een gebakken visje in de viswinkel van haar tante. Als de kleine Janine op een dag de goudvissen uit hun eigen vissenkom opeet, zegt ze bedremmeld: “Deze visjes zijn niet zo lekker als die van tante Riek”. Vader buldert van het lachen.

Janine, geboren in 1970, groeit op in Houten en gaat na de havo naar de MTRO, waar ze de toerisme-opleiding voltooit. Ze vindt vlot een baan bij een reisbureau in Nieuwegein en groeit door tot reisagent. Ze vindt het gezellige contact met klanten heerlijk, maar vindt de vele reizen die ze maakt het leukste aan haar vak. Ze geniet, prachtig aangekleed en in bezit van chique koffers, van de meest exotische bestemmingen. Vooral het mediterrane gebied bekoort haar, met Turkije en Griekenland als favorieten. Ze vindt het heerlijk dat ze in die landen voluit kan lachen en praten. Soms heeft ze in Nederland weleens het gevoel dat haar verschijning wat te passievol is. Toch trekt ze zich daar weinig van aan: ze is zoals ze is.

Janine Spitsbaard in 2019. Beeld Familie-archief
Janine Spitsbaard in 2019.Beeld Familie-archief

In de liefde is Janine aanvankelijk minder gelukkig. Ze heeft genoeg sjans en aandacht van mannen en heeft ook verschillende relaties, maar haar eigen ideaalbeeld van een gezin met veel kinderen, grote tafels gevuld met lekker eten en een goed glas wijn zit haar soms in de weg. Doordat de mannen tot wie ze zich aangetrokken voelt eerder voor hun carrière en ambities kiezen, wordt ze meermaals diep gekrenkt.

Tot ze rond haar dertigste ICT’er Mike ontmoet op een vrijdagmiddagborrel, de twee wonen al snel samen. Kort voor de geboorte van hun eerste zoon verhuist het prille gezin naar een nieuwbouwwoning in Amersfoort, waar het gezin wordt uitgebreid met een tweeling. Helaas gaat ook deze relatie niet over rozen. Janine strijdt voor het laten slagen ervan, maar als blijkt dat dit echt geen haalbare kaart is moet ze alle zeilen bijzetten.

Vanaf dat moment vervult ze de rol van vader en moeder ineen. En dat doet ze met verve. Haar drie zoons, die net de schoolgaande leeftijd hebben bereikt, staan altijd op nummer één. Als ze het idee heeft dat er iets bij hen speelt, rust ze niet voor ze weet wat er aan de hand is. Ze springt altijd voor hen in de bres en zorgt ervoor dat ze alle drie naar het gymnasium gaan. Ook als het daar tegenzit, is Janine de eerste die aan de telefoon hangt met de mentor of rector. In het weekend staat ze standaard langs het voetbal- of basketbalveld.

Warmhartig

Het zijn bikkeljaren, ze heeft ze het zwaar – ook financieel. Ze is kostwinner en haar huis staat ‘onder water’. Verhuizen is onmogelijk en ze heeft hoge lasten. Dat veroorzaakt een jarenlange existentiële druk, waarvoor ze zichzelf behoorlijk moet oprekken. Haar houding is eerst even flink vloeken en tieren en daarna de schouders eronder. Een kapotte wasmachine? Ze regelt het. Feestdagen? De tafel staat toch vol lekkernijen, vaak met haar beroemde saoto-soep. En op de verjaardagen van de jongens krijgt ze het altijd voor elkaar om hun wensen te vervullen. Intussen blijft ze haar best doen om het contact tussen haar zoons en hun vader te intensiveren.

Janine houdt van rituelen, zoals iedere zondag ontbijt op bed met z’n viertjes en in de vakanties gaan ze graag naar musea, de bioscoop of het zwembad. Hoewel ze trots is en niet van liefdadigheid houdt, is ze maar wat blij als een buurvrouw of vriendin trakteert op een uitje naar een pretpark of de dierentuin. Mensen om haar heen hebben veel voor haar over. Dat komt ook omdat ze zelf veel warmhartige aandacht geeft. Mensen voelen zich echt gezien door haar. Altijd heeft ze tijd voor een gesprek of zorgt ze voor een attente actie. Janine is een echte verbinder.

Als alleenstaande moeder start ze haar eigen reisagentschap, maar kan het lastig combineren met haar gezin. Dan ontdekt ze yoga, wat ruimte en rust brengt in haar turbulente bestaan. Vooral de dingen waar ze geen invloed op heeft, kan ze wat makkelijker loslaten. De eerste lessen geeft ze, terwijl de jongens op bed liggen, in de woonkamer en later in een zaaltje op school.

Janine in yogahouding op het strand.  Beeld Familie-archief
Janine in yogahouding op het strand.Beeld Familie-archief

Wanneer ze de eigenaar van de plaatselijke sportschool spreekt, haalt ze hem over yoga te introduceren. Nadat hij aanvankelijk de wenkbrauwen fronst, ontdekt hij al snel dat er veel animo is voor haar Ashtanga-­yoga. Janines lessen zitten altijd bomvol. Vooral haar down-to-earth aanpak wordt ­gewaardeerd. Ze vervult er tevens tien jaar administratie- en receptietaken en is een van de vaste gezichten van dat fitnesscentrum.

Hoewel ze hard werkt aan een gezond lijf en een geest in balans, blijft ze het moeilijk vinden dat haar ideale gezinsplaatje mislukt is. Hoezeer ze ook haar best doet om de ontbrekende vader in de levens van haar zoons te vervangen, ze voelt zich toch tekortschieten. Ze mijmert weleens over een nieuwe man in haar leven, maar heeft er gewoon geen ruimte voor. Tot ze ruim zes jaar geleden een keer Tinder uitprobeert en de zachtaardige en scherpzinnige Frank treft, die bijzonder genoeg drie dochters heeft bij wie de moeder ontbreekt in hun leven.

Droombeeld

De eerste maanden blijft het bij appen, maar als het uiteindelijk tot een echte ontmoeting komt, wijken de twee niet meer van elkaars zijde. Hij valt op haar vurige én zachte karakter en kan met niemand zo hard lachen als met haar. Janine opent vanaf dag één haar hart voor zijn meiden en zo smelten de twee gezinnen samen tot één bonte kroes van gezelligheid.

Ze maken mooie reizen naar Zuid-Europa, maar het meest geniet ze van de dagen dat iedereen bij haar thuis om de tafel zit, er lekker gekookt en er met vrienden wordt geproost op het leven. Zo komt haar droombeeld toch nog uit.

Niets doet vermoeden dat er iets aan de hand is met haar gezondheid. Omdat ze geen grammetje te veel aan haar lijf heeft, gezond eet en veel met yoga bezig is, zijn de artsen bij haar aanhoudende kuchje en een knobbeltje bij haar oksel aanvankelijk optimistisch. Tot een aanvullende scan een alles verwoestend beeld toont. Na maanden van behandelingen komt steeds het slechtst mogelijke scenario uit. Janine knokt, maar moet tegenslag op tegenslag incasseren. ­Gesteund door haar partner en vrienden, die dag en nacht voor haar klaarstaan, focust ze op genezing. Haar doorzettingsvermogen en optimisme oogsten bewondering. Tot de specialisten alle hoop ontnemen en haar spirit haar lichaam moet volgen.

Janine in 1979. Beeld Familie-archief
Janine in 1979.Beeld Familie-archief

Op de dag van haar uitvaart, zijn haar geliefden totaal niet verrast wanneer tijdens de route naar het uitvaartcentrum tot twee keer toe keihard en zeer langdurig de toeter van de auto klinkt – zonder dat iemand de toeter aanraakt. Dat is Janine!, roept iedereen, die altijd en overal keihard toeterde. Ze blijft nog lang heel nabij.

Janine Patricia Spitsbaard werd geboren op 31 juli 1970 in Houten en stierf op 28 oktober 2020 in Amersfoort.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden