null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Relatie-DNAHet verhaal van Thomas

Thomas (47) schikte zich als kind naar zijn zussen, ook in zijn huwelijk vergat hij zichzelf

Tijdgeest verkent het DNA van de liefde: hoe werkt de relatie van je ouders door op je eigen relatie(s)? Thomas (47) had als kind één droom: later een eigen gezin hebben, zodat hij het op zijn manier kon doen. Dat bleek lastig.

‘Het was altijd heel druk thuis; veel gedoe en rumoer. Mijn vader, moeder, vier zussen, broer en ik woonden in een simpel rijtjeshuis, vrij klein voor zoveel mensen, en dan hadden we ook nog een hond en een kat. En overal stonden meubels. Ik trok me het liefst terug op mijn kamer. In mijn eigen wereld.

Dat het zo druk was, kwam door mijn zussen. Zij bepaalden alles in huis en konden ontzettend botsen over onzinnige dingen, zoals wie er piano mocht spelen. Dat was typerend voor ons gezin. Boosheid en irritatie werden direct geuit, op een felle manier. Of er werden grappen gemaakt. Daar waren wij meester in thuis: dingen weglachen.

Naar de nonnetjes

Mijn vader was altijd aan het werk, ook ’s avonds en op zaterdag. Op zondag ging hij met ons wandelen, dat vond ik heerlijk. Mijn moeder ging nooit mee. Zij was non-stop met het huishouden bezig. Dat maakte haar behoorlijk onbereikbaar, al kwam dat misschien ook wel door haar ziekte. Sinds mijn geboorte – ik ben de jongste – had ze last van depressies, ze moest soms naar de nonnetjes om ‘uit te rusten’.

Ik denk dat mijn moeder een heel rijk binnenleven had; een enorm gevoel voor kunst en schoonheid. Daar spraken we nooit over. Misschien had ze het daarom zo zwaar. Er was geen uitweg voor wat in haar zat. Wel stimuleerde ze mijn zussen om piano te gaan spelen. Mijn broer en ik zongen in een koor. En ik tekende veel.

Eigenlijk hadden mijn ouders nooit echt contact met elkaar. Er was geen intimiteit. Alles was altijd puur functioneel. Ik heb nooit gezien dat je op een andere manier met elkaar kunt omgaan. Dat vind ik een enorm gemis.”

***

“Toen ik Maartje ontmoette, ik was eind twintig, dacht ik: met haar heb ik de kans om het anders te doen. Het was altijd al een droom van me om een eigen gezin te hebben, al vroeg ik mij af of dat weggelegd zou zijn voor mij. Het voelde niet vanzelfsprekend dat er iemand zou zijn die van me hield, misschien wel omdat mijn moeder altijd zo op afstand was.

Maartje had behoorlijk wat gereisd. Ze vond in mij de rust die ze zelf miste. Ook zij was toe aan een gezin. Ze zat vol filosofische gedachten en was bezig met spiritualiteit. Dan begon ze bijvoorbeeld over het boeddhisme en reageerde ik met zoiets als: ‘Ach, dat modieuze gedoe’. Terwijl ik het eigenlijk heel interessant vond. Ik heb echt moeten leren om een gesprek te voeren.

Vanaf het moment dat we kinderen kregen, ben ik me volledig op het gezin gaan richten. Ik dacht: dan ben ik op mijn plek, dan neem ik mijn verantwoordelijkheid en doe ik wat ik moet doen. Maar de aandacht voor elkaar verwaterde. En ik ging mezelf dingen ontzeggen. Ik besloot toch maar niet te gaan fietsen. En ik zag af van dat ene concert waar ik zo graag naar toe had willen gaan. Als ik muziek aan had staan, zei Maartje: ‘Mag die herrie uit’. Zij had niets met kunst en cultuur.

Ingehouden ontevredenheid

Met de jaren ontstond er iets wat ik van mijn vader kende: ingehouden ontevredenheid. Alles in mij straalde dat uit, niet om vervelend te doen, maar misschien wel vanuit de hoop dat Maartje mijn signaal zou oppikken en zou zeggen: ‘Ga maar iets voor jezelf doen’. Dat was hoe ik het gewend was: mijn zussen bepaalden vroeger alles voor me. Ik zat te wachten tot ik de ruimte kreeg.

Maartje vond mij vaak ‘zwaar’. Dat voelde als een afwijzing, want dat stuk van mij mocht er blijkbaar niet zijn. Zelf wilde ze ‘licht’ en positief in het leven te staan. Dat droeg ze ook uit. Alsof ze net als mijn zussen vroeger wilde zeggen: ‘Dat is hoe we hier met de dingen omgaan’. Zelfs over moeilijke onderwerpen sprak ze lachend, terwijl het dan toch echt over iets droevigs ging.

Toen vijf jaar geleden mijn zus overleed dacht ik: hier moet ik Maartje maar niet mee belasten. Ik zat in een rouwproces, maar kon dat niet delen met haar. Vanaf dat moment zijn de eerste dominostenen in onze relatie echt gaan vallen. Er ontstond nog meer afstand. Ons huwelijk heeft het niet gered. We gaan scheiden.”

***

“Ken je het lied ‘Ruimte’ van Stef Bos? Hij zingt: ‘De weg naar de stilte gaat dwars door de storm’. Die tekst geeft me zoveel houvast en vertrouwen. Ik ben in een enorme orkaan terechtgekomen, maar voel ook dat er dingen zijn opgeschud die anders nog onder een laag stof hadden gelegen.

Ik ging laatst wandelen, ’s ochtends heel vroeg. Ik genoot van de stilte. Bovenop een zandduin, er was niemand, dacht ik: dit cadeau heeft mijn vader me dus gegeven. Net zoals ik mijn moeder dankbaar ben voor het kunstzinnige dat ik van haar heb. Ik wil meer met die creatieve kant van mezelf gaan doen, ik wil mezelf de ruimte geven die ik als kind al zocht.”

De namen in deze tekst zijn gefingeerd om privacyredenen. De echte namen zijn bekend bij de redactie.

Wilt u ook worden geïnterviewd over de invloed van uw ouders op uw relaties? Mail: relatiedna@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden