OpvoedvraagSocial media

‘The Social Dilemma’ zette ouders aan het denken: ‘Moeten wij de schermtijd van onze dochter inperken?’

null Beeld

Na het zien van Netflixdocumentaire ‘The Social Dilemma’ vragen ouders zich af of zij strenger moeten zijn over het sociale mediagebruik van hun dochter.

Leuke dansjes, mooie foto’s, de elfjarige dochter van twee Trouw-lezers deelt ze vaak met haar vriendinnetjes en klasgenootjes via de sociale media TikTok, Instagram en Snapchat. Leuke onschuldige spelletjes, oordelen de ouders. “We zeggen weleens: kijk goed uit wat je stuurt, en deel het alleen met je vriendinnen. Verder hebben we weinig regels opgesteld en ons nooit zo druk gemaakt over wat onze dochter doet op sociale media.”

Maar die houding veranderde toen zij kort geleden de Netflixdocumentaire ‘The Social Dilemma’ zagen. Deskundigen en (oud-)medewerkers van techgiganten als Google en Facebook zijn daarin ondubbelzinnig: sociale media zijn ontzettend verslavend, en ze zijn doelbewust zo opgezet. Het zette deze ouders aan het denken. “Moeten wij de regels voor het sociale media-gebruik van onze dochter nu aanscherpen”, vragen ze zich af. “En kan dat nog, aangezien we tot nu toe redelijk ‘los’ zijn geweest?”

“Ze mogen aan de bak”, zegt Jacqueline Kleijer mediadeskundige bij Bureau Jeugd & Media. “Je kan digitale opvoeding gewoon niet meer laten gaan.” Het lijkt haar verstandig de dochter iets meer bij de hand te nemen.

Iemand is alleen bekende als je hem of haar ook ‘in het echt’ kent

De regel die de ouders al hebben opgesteld, is een goede, vindt Kleijer. Deel filmpjes alleen met bekenden. “Maar alleen de richtlijn is niet genoeg. Het is voor kinderen niet altijd helder wat je daar precies mee bedoelt. Stel, zij ontmoeten online iemand, en het klikt. Dan zien ze diegene als bekende.”

Dus geef concrete voorbeelden en oefen samen enkele handige zinnetjes, tipt de mediadeskundige. Zeg dat iemand alleen een bekende is, als je hem of haar ook ‘in het echt’ kent. En vraag je kind: ‘Wat zeg je als een vreemde een foto vraagt?’ En help dan met het verzinnen van een paar antwoorden die hij of zij dan kan geven. Zoek bijvoorbeeld een leuke meme (een afbeelding met een grapje) uit die ‘nee’ zegt, of zeg je zoon of dochter dat die simpelweg kan zeggen: ‘Dat mag ik niet van mijn vader en moeder.’ “Als ze wat ouder zijn werkt zo’n zin misschien niet meer, maar voor een elfjarige voelt het heel veilig als hij of zij zich achter je kan verschuilen”, weet Kleijer.

Maar ‘The Social Dilemma’ gaat niet zo zeer over het gevaar van vreemden op internet, als over hoe verslavend sociale media zijn. Welke maatregelen kunnen de ouders nemen om een te grote geestelijke afhankelijkheid tegen te gaan? “Moeten wij de schermtijd van onze dochter inperken bijvoorbeeld?”, vragen de ouders zich af. “Dat hebben we tot nu toe nooit gedaan.”

Het is aan de ouder om de leiding te houden

Sociale media zijn leuk en spannend, vindt mediadeskundige Kleijer, dus ‘normaal’ gebruik hoeft helemaal niet erg te zijn. Zit de dochter echt vaak uren op haar telefoon te tiktokken of snapchatten zonder dat ouders dat eerst als probleem zagen, dan is het aanscherpen van de regels misschien lastig. Aan de andere kant: “Ouders kunnen eerlijk tegen hun dochter zeggen: ‘wij hebben deze documentaire gezien, en wisten nog niet dat sociale media zo’n negatieve invloed konden hebben’. Leg uit dat je haar tijd gaat inperken, en help haar die vrijgekomen tijd in te vullen.” Natuurlijk is het aan de ouder om de leiding te houden, “maar je zult versteld staan hoe streng kinderen zelf zijn als zij de regels zouden mogen maken.”

“Ook kunnen ouders kijken naar de geadviseerde minimumleeftijden die bij apps staan. WhatsApp is bijvoorbeeld geschikt voor kinderen vanaf zestien jaar. Met die regels bij de hand kan je zeggen: tot die tijd wil ik af en toe kunnen zien wat jij in die app doet. Wees er wel transparant over, want niemand vindt het leuk als een ander zomaar in je telefoon rondsnuffelt.”

Tot slot merkt Kleijer op dat het heel normaal is om niet goed te weten welke regels ouders op moeten stellen voor hun kinderen. “Deze generatie heeft voor online opvoeding helemaal geen voorbeeld gehad. Wees daarom niet bang je te informeren op ouderavonden, of andere ouders te vragen: hoe doen jullie dat?”

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers.
Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden