Relatie-DNAHet verhaal van Simon

Simon (56) had een moeizame relatie met zijn ouders: ‘Mijn naam stond niet op mijn vaders overlijdenskaart’

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Tijdgeest verkent het DNA van de liefde: hoe werkt de relatie van je ouders door op je eigen relatie? De band tussen Simon (56) en zijn ouders was altijd moeizaam. Toen ze opnieuw kritiek op zijn vrouw hadden, verbrak hij het contact.

“Er kwamen bijna nooit mensen bij mijn ouders over de vloer. Als dat wel gebeurde, genoot ik, het bracht reuring. Zodra de gasten weg waren, verdween dat gevoel­­. Dan sloegen mijn vader en moeder aan het analyseren. Ze somden op wat er allemaal niet deugde aan het bezoek. Met dat wantrouwen ben ik opgegroeid.

Mijn vader was een einzelgänger. Hij wilde geen verplichtingen. Ik voetbalde, maar hij kwam nooit kijken. Mijn moeder ook niet. Als ik op schoolreisje was geweest, stonden de ouders van klasgenoten de bus op te wachten. Mijn ouders niet. Het kwam niet in ze op. 

Het was me al jong duidelijk dat ik me aan mijn vaders regels moest houden. Als hij je volledige naam riep, wist ik: loop in het gareel, anders zwaait er wat. Ik was best bang voor hem en trok me terug. Ik vertelde weinig.

Op mijn negentiende ontmoette ik Janneke, die nu mijn vrouw is. Ze kwam uit een streng christelijk gezin. Ik was helemaal hoteldebotel en nam haar al snel mee naar huis. Ze moest wennen aan de sfeer bij ons, een arbeidersmilieu. We maakten sarcastische grappen. Het was haast normaal om elkaar af te branden.

Mijn vader gaf behoorlijk af op christenen. Ze deugen niet, vond hij. Op een dag zei hij plotseling: ‘Ik wil dat je de relatie met haar beëindigt’. Argumenten had hij niet, wel maakte hij denigrerende opmerkingen over haar figuur. Ik voelde de grond onder mijn voeten wegzakken, maar wist ook: hier kan ik niet in meegaan. Ik heb de hakken in het zand gezet. Een paar jaar later zijn we getrouwd.

Rond mijn vijftigste belandde ik in een crisis. Ik verloor mijn baan en was bezig met vroeger. Toen ik tegen mijn ouders vertelde over mijn ontslag, kwam er geen steun, wel een oordeel: dat ik mijn zaakjes niet goed geregeld had. Zo ging het altijd, het was niet goed of het deugde niet. 

Hoe lang duurden de bezoekjes aan mijn schoonouders?

En er was achterdocht. Vanaf het moment dat mijn oudste dochter werd geboren, waren mijn ouders erop gespitst dat een bezoekje aan hen net zo lang duurde als een bezoekje aan mijn schoonouders, die om de hoek woonden. Soms liep mijn moeder langs om te kijken of we er nog waren. 

Ik heb lang gedacht: als ik mijn best blijf doen, gaat die voorwaardelijkheid er een keer vanaf. Dat was een illusie. Het is Janneke en mij ook nooit gelukt om tegen mijn ouders te zeggen wat er op ons hart lag. Ze vormden een machtsblok waar we niet tegenop konden. 

Ik had steeds minder contact met mijn ouders. Daar had Janneke moeite mee, dus belde zij regelmatig met mijn moeder. Zo ook op Moederdag, een aantal jaar geleden; ik had die dag een cursus van mijn werk. Mijn moeder­­ ontplofte: ‘Jij bent mijn kind niet, dus jij hoeft niet te bellen’. Ik heb daarna tegen Janneke gezegd­­: ‘Het is niet jouw verantwoordelijkheid om de band met mijn ouders te onderhouden’. Ze is minder vaak gaan bellen.

Driekwart jaar later barstte de bom. Op Eerste Kerstdag hing er een vreemde sfeer toen we mijn ouders bezochten. Op Nieuwjaarsdag ook. Mijn ouders wisselden blikken met elkaar en hadden onderonsjes. Er was iets, maar ik had geen idee wat. Het werd niet benoemd. Ik raakte gestrest van de situatie. Het voelde onveilig. Ik was constant op mijn hoede, omdat ik wist dat er bij mijn ouders zomaar iets uit de hoge hoed kon komen. 

Toen ik een week later bij ze langsging, zei mijn moeder direct na binnenkomst: ‘Waarom belt Janneke niet meer?’ Ik dacht: o, het gaat dus om Moederdag. De situatie was geanalyseerd en nu kwam alsnog de afrekening. Mijn vader vond dat ik mijn vrouw tot de orde moest roepen, ze moest excuses aanbieden. Het probleem werd bij haar neergelegd. Dat was de druppel. Ik heb het contact verbroken.

Ik denk dat mijn ouders mijn keuze nooit hebben begrepen. Ze kunnen zich niet verplaatsen in anderen. Ik denk dat ze het gevoel hebben gehad: dit is ons aangedaan. Ze zien niet dat ik zo niet verder kon. Daar zit een enorme kloof. 

Een jaar geleden is mijn vader overleden. De namen van mij en mijn vrouw stonden niet op de overlijdenskaart, we waren blijkbaar niet welkom op de begrafenis. Ik ben wel naar zijn graf geweest. ‘Jij bent mijn vader, ik blijf je zoon’, zei ik tegen hem. Ik heb spijt uitgesproken over hoe het gelopen is, al sta ik ook achter mijn keuze.

Sinds mijn eigen crisis begrijp ik beter hoe ik in elkaar zit. Als het minder met me gaat, trek ik me niet terug, zoals ik als kind deed, maar zeg ik tegen Janneke: ‘Het gaat niet goed met me, ik heb een knuffel nodig’. Ik ben opener geworden, ook naar anderen. Ik zoek de verbinding op. Ik wil geen einzelgänger zijn.”

De namen zijn gefingeerd om privacyredenen, de echte namen zijn bekend bij de redactie.

Heeft u ook een verhaal over uw relatie(s), de liefde en uw ouders? relatiedna@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden