Column Rob Schouten

Raadsels raken gedurende je leven opgelost, terwijl de magie langzaam verdwijnt

Naarmate je ouder wordt, verandert ook je kindertijd, je jeugd. Sommige gebeurtenissen raken volledig overschaduwd, terwijl andere opeens bijzonder belangrijk blijken te zijn. Ik zie het aan mijn moeder, hoogbejaard inmiddels, die onlangs een nacht bedroefd in het duister had liggen staren omdat ze vijfenzeventig jaar geleden, tijdens hun evacuatie van Arnhem naar Veenendaal, niet hun kat Hans hadden meegenomen, maar wel het pistool van mijn grootvader, onder in het poppenwagentje.

Mij schieten nogal eens impressies van ­oude kinderseries opeens met volle kracht te binnen. Ik was een bang en timide jongetje en ik kan me voorstellen dat mijn amygdala indertijd op volle toeren werkte om al die angsten te regisseren en weg te duwen, zodat ze, nu ik een dappere pensionado ben geworden, rustig en beheerst kunnen terugkomen. Ik was overal bang voor, voor Pipo en de Duivelsgrot, voor clowns in het algemeen, voor Rikkie en Slingertje, overal zag ik spoken.

Poppenserie uit de jaren vijftig

Zo meen ik mij ook angstige afleveringen te herinneren van ‘Dappere Dodo’, een poppenserie op tv uit de jaren vijftig, zestig. Wij hadden weliswaar zelf geen televisie, maar ­keken met vele kinderen bij een oude alleenstaande man in de buurt; ik vond ook hem en zijn donkere, blauwig verlichte huis eng, maar het moest. Ik denk dat ik gewoon niet tegen sprekende poppen kon, want echte scènes herinner ik me niet veel meer. Ik denk zelfs dat ik Dodo vermengd heb met een andere poppenserie uit die tijd: ‘Coco en de vliegende knorrepot’. Pipo, Dodo, Coco, ze werden langzaam één.

Terwijl ik afgelopen zondag naar ‘De Toren’ zat te kijken, waarin Marcel Musters ons langs allerlei legendarische natuurschatten loodst, vloog Dappere Dodo bij mij binnen. Geen wonder, de uitzending ging over de dodo en diens ondergang. Ik heb altijd ­gedacht dat Dappere Dodo naar die vreemde vogel was genoemd, Dodo was immers een scheepsjongetje en de dodo was door toedoen van Nederlandse schepelingen op het eiland Mauritius uitgestorven. Deze kennis aangelengd met ‘vliegende knorrepot’ en je weet wat er aan de hand is. Zo doet het brein dat, het probeert duistere zaken aan elkaar te knopen om licht te krijgen.

Kloosterling uit de dertiende eeuw

Maar Dappere Dodo, zo lees ik op internet, was genoemd naar de heilige Dodo, een kloosterling uit de dertiende eeuw die weldeed in zijn omgeving (het was dan ook een programma van de KRO). Zo raken allerlei raadsels gedurende je leven opgelost, terwijl de magie van je vroegere belevenissen langzaam verdwijnt.

De geleerden in De Toren vertelden intussen dat de dodo lang niet zo plomp was als werd beweerd en getekend, en dat hij niet rechtstreeks door de mens, maar door de door hem meegebrachte varkens en ratten was uitgeroeid. Weer een mythisch beeld rechtgezet. En ik moest denken aan de les van mijn moeder die ik in die vroege jaren veel gehoord moet hebben, want ik was behalve een verlegen ventje ook een jokkebrokje omdat de waarheid mij vaak onverdraaglijk voorkwam: Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt hem wel. Misschien wel dé uitspraak van de homo sapiens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden