null Beeld

ColumnJamal Ouariachi

Postbedrijven verdienen goud geld aan de lockdown, laat ze nu eens voor hun medewerkers zorgen

In een wereld die inmiddels lichtjaren van de onze verwijderd lijkt – de wereld voor corona – bestond er een fenomeen genaamd consumentenactivisme. Hippe idealisten propageerden dat je als consument zelf de wereld kunt verbeteren door, noem eens wat, minder vlees te eten of minder te vliegen.

Hoe heilloos die weg is, toonde Roxane van Iperen ruim een jaar geleden aan in een essay in Vrij Nederland, waarin ze betoogde dat je het als consument onmogelijk kunt opnemen tegen de enorme macht van grote bedrijven, met hun politieke privileges, hun marketing en hun algoritmes. Waarlijk effectieve oplossingen vergen een ‘van hogerhand afgedwongen, radicale systeemwijziging’, aldus Van Iperen.

Die systeemwijziging leek een utopie toen Van Iperen haar woorden schreef in november­­ 2019, maar de covid-19-pandemie heeft laten zien wat er mogelijk is: zeker tijdens de eerste lockdown werd er vrijwel niet meer gevlogen. Van hogerhand afgedwongen. Het kán dus wel.

Ik moest daaraan denken toen ik de afgelopen tijd verschillende berichten zag opduiken over de wereld van onlinebestellingen en postbezorging. NRC meldde dat in zeven van de tien distributiecentra de coronamaatregelen en veiligheidsregels niet worden nageleefd. Vooral arbeidsmigranten blijken daar de dupe van. De helft van de medewerkers kan op de werkvloer niet eens anderhalve meter afstand houden.

Je kunt het tragisch materialisme noemen

Uit berichtgeving van Trouw bleek dat PostNL in 2020 een winst boekte van zo’n 240 miljoen euro. Lang leve de lockdown. Toch wil het bedrijf de vergoeding aan de servicepunten waar het mee samenwerkt, verlagen. Dank voor de dikke winst, en zoek het verder zelf maar uit: dát is de boodschap van het ‘koninklijke’ bedrijf PostNL.

Ik zou me bijna laten verleiden lezers hier op te roepen voorlopig maar eens helemaal niets meer online te bestellen. Consumentenactivisme! Alleen zou dat niet alleen ineffectief zijn, maar ook nog eens vreselijk misplaatst.

Je kunt van eenentwintigste-eeuwers veel vragen: niet meer naar het café gaan, in kleine kring je huwelijk of verjaardag vieren, tussen 21.00 en 4:30 uur je huis niet meer verlaten. Moeilijk genoeg. Maar helemaal niets meer kopen, behalve de strikt noodzakelijke levensmiddelen? Misstanden of niet, er wordt massaal online besteld. Boeken, speelgoed, kantoorartikelen voor de thuiswerker, broodbakmachines, elektronica, gezelschapsspellen, cosmetica, tuiniergerei, dildo’s, sportspullen, onderbroeken, doe-het-zelf-artikelen. Je kunt dat tragisch materialisme noemen, maar er staat al zoveel van ons oude leven on hold.

Postbedrijven maken misbruik van deze situatie. Daar zou de overheid tegen moeten optreden. Als je van burgers solidariteit vraagt in de strijd tegen corona, dan ook van bedrijven. Dat die bedrijven goud geld verdienen aan de lockdown, zij ze gegund. Maar laat hen dan ook de verantwoordelijkheid dragen die bij hun fortuinlijke positie hoort.

Jamal Ouariachi is schrijver. Behalve romans en verhalen, schrijft hij onder meer recensies en columns. Lees hier zijn eerdere columns terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden