Afscheid van hondje Kida.

Huisdierliefde

Ontbonden in water. Het laatste afscheid van je huisdier

Afscheid van hondje Kida.Beeld Fleur Wiersma

Wat doe je met je huisdier als het overleden is? Linda Schellekens koos voor een ‘watercrematie’: een stuk zachter dan een traditionele crematie, en veel milieuvriendelijker. Voor mensen is dit resomeren nog niet toegestaan, maar dat gaat veranderen.

Wybo Algra

Wat valt er te zeggen over Kida? Dat ze een kruising was tussen een Jack Russel en een foxterriër, vrolijk, speels, dol op boswandelingen en behendigheidsoefeningen. Dat een van de twee Devon Rex katten in het huishouden aldoor met haar wilde knuffelen. Dat ze helemaal op het einde twee hernia’s had en dementeerde. En dat ze vijftien jaar is geworden. Een week later liet baasje Linda Schellekens haar inslapen, afgelopen januari. Niet al wat eerder met kerst, vanwege de nare associaties die het later op zou roepen, of te dicht op haar verjaardag.

Haar eerdere honden bracht Schellekens na hun overlijden naar het dierencrematorium. Dat beviel matig. “Je moest je hond in een plastic bak leggen en betalen. Dan kon je nog vijf minuten afscheid nemen, en daarna vertrekken.”

Voorafgaand aan het resomeren weegt uitvaartondernemer Jan Kelders hondje Kida. Beeld Fleur Wiersma
Voorafgaand aan het resomeren weegt uitvaartondernemer Jan Kelders hondje Kida.Beeld Fleur Wiersma

Fleur Wiersma (1968) is fotograaf. In haar werk zoekt ze naar gebruiken die staan voor grotere maatschappelijke tendensen. Voor deze krant fotografeerde ze eerder onder meer ovenisten in crematoria, de Laatste Lourdestrein en anti-abortusorganisatie Schreeuw om Leven.

Bij de dierenarts had ze al eerder een foldertje meegenomen over iets anders: resomeren. Daarbij wordt het lichaam niet verbrand maar als het ware versneld ontbonden in water. Een alternatief voor cremeren of begraven dat heel milieuvriendelijk is. In Nederland is het voor mensen nog niet toegestaan, maar de daarvoor benodigde wetswijziging zit er wel aan te komen.

‘Lieve’ spullen voor dieren

Voor huisdieren is het al mogelijk, in Venlo en sinds ruim een jaar in het Noord-Brabantse Nieuwkuijk, in dierencrematorium Novio. “Dat zijn de enige twee plekken in Nederland én in Europa waar het kan”, zegt Novio-eigenaar Jan Kelders.

Kelders zat voorheen in de berging van vrachtwagens en luxe auto’s, 24/7, vertelt hij. Zijn vrouw had een trimsalon voor honden. Daar kwam later een dierenwinkel bij voor mandjes, tuigjes, ‘lieve’ spullen, zoals Kelders het uitdrukt. Zelf had hij altijd geroepen: als ik het niet leuk meer vind, word ik uitvaart­ondernemer. “En in het begin van de coronatijd vond ik het niet meer leuk. Toen heb ik me opgegeven voor een uitvaartopleiding. ‘Sluit maar achteraan, iedereen wil op dit moment uitvaartondernemer worden’, kreeg ik te horen. Ik dacht: als iedereen dat wil doen, ga ik die strijd niet aan.”

Kelders doet de benodigde chemicaliën in de resomator.  Beeld Fleur Wiersma
Kelders doet de benodigde chemicaliën in de resomator.Beeld Fleur Wiersma

Het was zijn vrouw die, vanwege haar ervaring met dieren, op het idee kwam een uitvaartonderneming voor dieren te beginnen. Samen gingen ze kijken bij klassieke dierencrematoria. “Dat verbranden vonden we erg heftig om te zien”, zegt hij. “Kort daarna kwam het resomeren op ons pad, via een programma op tv. In Venlo waren ze daar net mee gestart voor dieren, daar zijn we gaan kijken.”

Dat beviel. Niet alleen omdat het zoveel duurzamer is, maar ook omdat hij zo’n ‘watercrematie’ zoveel vriendelijker vindt dan een klassieke ‘vlamcrematie’. “We leggen het dier niet in het vuur maar in een bad met water.”

Tot wit poeder vermalen botten

Dat water is eigenlijk een alkalische vloeistof waaronder het lichaam wordt afgebroken. In het dierencrematorium van Kelders duurt dat proces zo’n 20 uur, onder normale druk en bij een temperatuur van zestig graden. Bij mensen gaat het een stuk sneller, onder verhoogde druk en bij een hogere temperatuur. Na afloop blijft een waterige vloeistof over, naast de botten, die worden vermalen tot een wit poeder.

Na het resomeren blijven de poreus geworden botten over.  Beeld fleur wiersma
Na het resomeren blijven de poreus geworden botten over.Beeld fleur wiersma

Volgens TNO-onderzoek levert resomeren veel minder uitstoot van broeikasgassen en fijnstof op dan cremeren of begraven, is het energieverbruik veel lager en het ruimtebeslag kleiner. Bovendien wordt de kist niet verbrand, die kan dus opnieuw worden gebruikt.

Allemaal voordelen die Kajsa Ollongren op haar vorige ministerspost, Binnenlandse Zaken, ook zag. Zij maakte in 2020 bekend resomeren – voor mensen – mogelijk te gaan maken. Sindsdien is het vanuit Den Haag wat stil gebleven. De VVD polste onlangs in Kamervragen nog hoe het ervoor staat.

Er ligt nog een uitdaging

Kelders moest voor zijn resomator uitwijken naar de Verenigde Staten, dat er al wat verder mee is dan Nederland en Europa. Inmiddels doet hij twee of drie keer per week, steeds voor vier tot tien dieren, een watercrematie, zoals hij het maar noemt – het woord resomeren is nog niet erg ingeburgerd, merkt hij, daar ligt nog een uitdaging.

Linda Schellekens neemt afscheid van Kida.  Beeld Fleur Wiersma
Linda Schellekens neemt afscheid van Kida.Beeld Fleur Wiersma

Aan Linda Schellekens heeft hij in elk geval een goede ambassadeur. Ze lieten die januaridag Kida thuis inslapen, vertelt ze. “Het ging heel rustig, ze was zo weg.” Ze liet de katten nog even aan haar snuffelen, om ze duidelijk te maken dat Kida was overleden. Daarna gingen ze met Kida naar het crematorium, twintig minuten rijden. “We kregen goede uitleg, Kida werd mooi opgebaard.” Later zijn ze het witte poeder komen ophalen, dat hebben ze uitgestrooid in het park.

Schellekens: “Ik vind het een zacht proces, een soort zee-idee, in dat water. Heel anders dan in een oven. Het lijkt me voor mensen, ook mezelf, een uitkomst, omdat het zo milieuvriendelijk is.”

Er komen drie typen mensen naar hem toe met hun overleden huisdieren, zegt Kelders. “Het zijn vooral mensen die bewust voor resomeren kiezen vanwege het milieu. Daarnaast zijn er mensen die vanuit hun gevoel een dier liever in water dan in vuur leggen. En de mensen die het makkelijk vinden, omdat het in de buurt is.”

Lees ook:

Sander Kollaard voelt diepe liefde voor zijn hond. En dat heeft een keerzijde

Af en toe dringt het tot Sander Kollaard door dat zijn geliefde hond waarschijnlijk eerder zal sterven dan hijzelf. ‘Louter de gedachte aan zijn dood snoert me de keel dicht.’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden