Interieur

Met een portie lef wordt een nieuwbouwhuis een droomkasteel

Steriel en standaard. Dat is nog ­altijd het imago van nieuwbouw. Jammer, vinden een interieur-ontwerper en een architect. ‘Je zit vast aan de muren, maar daarbinnen kan veel gebeuren.’

Onder de klanten van interieur-ontwerper Lieke Sanders (33) zitten mensen die bang zijn dat ze hun knusse appartementje in de stad enorm gaan missen. Sanders weet precies wat hun angstbeeld is: een te strak, onpersoonlijk nieuwbouwhuis zonder originele elementen of uitstraling. Ze spreekt uit eigen ervaring. Twee jaar geleden verhuisde ze van Amsterdam naar Weesp; van een karakteristieke, oude woning naar een nieuwbouwwijk.

“Begin na de koop zo vroeg mogelijk met het maken van keuzes”, benadrukt Sanders. Het kan tegennatuurlijk voelen, helemaal omdat er nog geen paal de grond in is gegaan, nog geen muur gemetseld. Maar als je geen rechttoe rechtaan nieuwbouwwoning wil, is dit hét moment om te beslissen of je een uitbouw wilt. Een dakkapel, een lichtstraat, extra stopcontacten en zo kan Sanders – van oorsprong antropoloog – nog wel even doorgaan.

Leefkeuken

Hoewel door de huidige coronacrisis nieuwbouwprojecten dreigen te vervallen of op z’n minst vertraging zullen oplopen, wordt er voorlopig ook nog gewoon gebouwd. Lieke Sanders heeft in elk geval nog haar handen vol aan lopende projecten. Een belangrijke tip van haar is goed na te denken over de plek van de keuken. “Voor je het weet zit je aan de standaardplattegrond van de projectontwikkelaar vast en kun je niet meer terug.” Terwijl een mooie keuken op een verrassende plek zoveel kan doen voor een huis, aldus de interieurdeskundige. In haar eigen huis wilde ze de keuken het liefst aan de tuinkant. “De woonkamer was wat mij betreft ondergeschikt. Om die reden zou een leefkeuken met een kookeiland goed tot z’n recht komen.” Haar vriend was alleen tegen. “Hij is meer van het tv-kijken en zag het niet zitten.” Inmiddels is hij erop teruggekomen, lacht Sanders. “Hij heeft bij buren gezien hoe tof het kan zijn, en hoeveel ruimte het geeft. In ons volgende huis gaan we het anders doen.”

Als je van alle rijtjeshuizen in Nederland één lange straat maakt – met aan weerszijden woningen – kom je op een lengte van ruim 16.000 kilometer. Dat is van Amsterdam naar Peking en weer terug, zo staat in het boek ‘Het rijtjeshuis. De geschiedenis van een oer-Hollands fenomeen’ van Bernard Hulsman en Luuk Kramer.

“Het rijtjeshuis is qua formaat en indeling de afgelopen zestig jaar nauwelijks veranderd. Geblinddoekt weet je nog je weg te vinden in de meeste nieuwbouwhuizen”, zegt architect Jeroen Atteveld (36) van architectenbureau Heren 5 nuchter. En dat terwijl onze manier van leven en onze gezinssamenstelling wel in razend tempo is veranderd.

Rijtjeshuis

In samenwerking met architect Dingeman Deijs ontwierp hij in opdracht van Funda het ‘rijtjeskasteel’. Op basis van zoekdata van de bekende huizensite namen de twee architecten de wensen van de gemiddelde huizenzoeker onder de loep. Wat viel op? Atteveld: “De meeste mensen klikken op villa’s en kastelen, maar kopen een rijtjeshuis. We verlangen naar vrijheid, rust en ruimte. De werkelijkheid is meestal een huis van gemiddeld 5,40 meter breed en 9,60 meter diep.”

Het duo ontwierp daarom een ‘funky’ variant van het rijtjeshuis. “Een woning die je het gevoel geeft dat je in een kasteel woont, met licht en lucht, maar dan wel binnen de afmetingen van het meest gebouwde huis in Nederland.” Zo heeft hun ontwerp dikke muren waarin alle ondersteunende ruimten, zoals de keuken, torenkamer, inloopbadkamer en doorzonzolder zijn geplaatst. Er ontstaat op die manier een ruime en hoge woonkamer. Ook is er een heuse slotgracht in de tuin te vinden, voor het echte ‘kasteelgevoel’. De architecten zijn inmiddels in gesprek met gemeentes om te kijken waar het rijtjeskasteel gebouwd kan worden.

Heilige graal

Atteveld ziet dat er in de bouwsector – zij het voorzichtig – steeds meer aandacht komt voor de woonwensen van de bewoners. Hoe leef je? En wat betekent dit voor de woning die je hebt? Nu we weer een periode van recessie meemaken, worden dat soort vragen nog belangrijker, verwacht Atteveld. “De koper zal meer eisen kunnen stellen dan in de afgelopen jaren het geval was.” Die plattegrond is niet  de heilige graal, benadrukt hij. “Het gaat veel meer om de vraag: Waar woon je graag aan? Wat is de smaak van de buurt waarin je woont? Wij zien dat mensen zich steeds meer willen vereenzelvigen met hun wijk, en dat ze op een feestje graag vertellen over de specifieke kenmerken van hun buurt en huis.”

Jeroen Atteveld woont zelf in zijn eigen ontwerp: een rijtjeshuis in Amsterdam-Noord. In de buurt stond een oude, ongebruikte loods. Dat bracht hem op het idee om de loods te strippen en te gebruiken als parkeergarage. “De hele buurt is nu autovrij. Dat geeft de buurt een typische sfeer en de kinderen kunnen fijn en veilig buitenspelen.” Zijn huis is trouwens wel anders dan het standaard rijtjeshuis, zegt hij. Zo is er als je binnenkomt geen hal en sta je direct in de keuken. Ook zijn er twee openslaande deuren naar buiten: “Je krijgt daardoor een saloondeurengevoel. De cowboy-plattegrond: je hebt niet één voordeur, maar twee.”

Atteveld bedacht drie verschillende types waar de toekomstige bewoners van het nieuwbouwproject, waar hij zelf ook woont, uit konden kiezen. Zowel aan de buitenkant als de binnenkant waren er meerdere opties. Atteveld: “Opvallend vond ik dat de meeste mensen toch kozen voor de klassieke variant – mét gang en maar één voordeur.” En dat terwijl hij de ‘experimentele’ variant met zo veel verve had gepresenteerd. “Nu we er een paar jaar wonen zie ik trouwens ook wel nadelen. Zeker als je met een kinderwagen binnenkomt. Die staat opeens midden in de keuken. Gelukkig is die kinderwagen bij ons alweer de deur uit, maar ik snap inmiddels wel waarom mensen een halletje willen.”

Lichtaansluitpunten

Alvast een tip: Begin zo snel mogelijk een online- of offline-groep met je toekomstige buren, raadt zowel Atteveld als Lieke Sanders van Studio Lieke Sanders aan. Vlak na de koop krijg je gelijk met de ‘meerwerk-opties’ van de projectontwikkelaar te maken. De mogelijkheden zijn eindeloos: een dakkapel, een uitbouw en extra lichtaansluitpunten. Sanders: “In zo’n groep met buren kun je offertes delen en elkaar om advies vragen”. Zelf had ze het ontwerp van haar ideale leefkeuken in de Facebookgroep gezet. “Daar werd dankbaar gebruik van gemaakt.”

Als het gaat over de inrichting van een huis op papier wordt Lieke Sanders enthousiast (zie ook de tips). “Waar komt de woonkamer, de eettafel, de bank? Dat zijn gek genoeg zaken waar je al snel over na moet denken. Omdat alles met elkaar te maken heeft. De gekozen indeling heeft invloed op eventuele extra licht- en elektrapunten. Plaats je de bank in het midden van de ruimte, dan kan een stopcontact in de vloer erg handig zijn.”

Maak het allemaal niet te gladgestuct, strak en eenvormig in je nieuwbouwwoning, benadrukt Sanders. Werk met verschillende structuren, materialen en lagen. Zo krijgt het huis niet zo snel een te cleane uitstraling. Dat geldt ook voor de vloer: “Ik zie dat mensen vaak een strakke gietvloer willen. Terwijl je ook kunt kiezen voor een gietvloer die cementgebonden is en waar iets meer ‘veeg’ in zit. Dat maakt het veel levendiger.” Nadeel is wel dat het ook scheurgevoeliger is, geeft ze toe. “Meestal vinden mijn klanten uit de stad dat trouwens niet erg. Ze zijn toch al gewend aan een huis vol scheuren.”

Sanders ziet wel dat er bij mensen in het proces een soort ‘verlamming’ op kan treden. “Er komt zo veel op je af. Daarbij: de meeste mensen kunnen het toch moeilijk voor zich zien. Ze zijn bang dat het te steriel wordt, te standaard.” Zonde, zegt ze gedecideerd. Hoewel ze aanvankelijk zelf ook op zoek was naar een romantisch oud huis, is ze nu helemaal om. “Je zit inderdaad vast aan de muren, maar daarbinnen kan heel veel gebeuren. Dat vind ik juist zo leuk aan nieuwbouwprojecten. Een nieuwbouwwoning geeft je de kans om het je helemaal eigen te maken. Je begint als het ware met een leeg canvas.” 

Tips van interieuront­werper Lieke Sanders:

• Wees niet bang voor een huisindeling die iedereen al heeft. Ooit heeft de architect er goed over nagedacht. Het is misschien functioneel en praktisch. Maar durf daarnaast ook gewaagde keuzes te maken

en te spelen met kleuren en materialen.

• Overweeg om de keuken en de badkamer casco te laten opleveren. Dit geeft meer mogelijkheden om de woning ‘eigen’ en uniek te maken.

• Twijfels over de hoge extra kosten? Bedenk dat u misschien wel tien jaar in dit huis blijft wonen.

• Denk na over wat voor u belangrijk is aan een woning. Houdt u van uitgebreid koken? Dan kan een grote leefkeuken iets voor u zijn.

• Creëer nisjes in een nieuwbouwwoning, hoekjes waar je je even kunt terugtrekken. Dit geeft meer karakter aan de woning en maakt het minder strak.

• Voorkom dat uw nieuwbouwwoning uitsluitend gladde, vlakke oppervlakten heeft met weinig structuur. Zowel op de muren als op de vloer. Werk in lagen en met verschillende materialen.

• Kies bijvoorbeeld voor een bijzondere tegel voor de achterwand van de keuken. Dit geeft reliëf. De tegel kunt u laten terugkomen op een andere plek in het huis, zoals op het toilet.

• Met de app Floorplanner kunt u zelf schuiven met verschillende indelingen.

• Op zoek naar een vloer met een hout-look? De mogelijkheden zijn eindeloos: pvc, parket, laminaat, visgraat. Mensen die niet veel tijd kwijt willen zijn aan het onderhoud van hun vloer kiezen liever voor keramisch parket, pvc of een vloer met een dun laagje echt hout.

• Check de kosten voor het plaatsen van een dakkapel ook bij andere aanbieders. Vaak is het goedkoper om die later te plaatsen.

• Als u uw huis meestal via de achterkant betreedt, kijk of aan die kant van de kamer ook een lichtschakelaar zit. Dit wordt nogal eens vergeten.

• Laat u bij de inrichting niet te veel leiden door vluchtige trends. Vindt u okergeel echt een mooie kleur? Of kiest u voor deze kleur omdat u die nu overal ziet?

• Inbouwspots tikken qua kosten snel aan. Goedkopere optie is om te kiezen voor extra lichtaansluitpunten, bijvoorbeeld boven de eettafel. Zo voorkom je een lelijk gootje. Extra lichtaansluitpunten aan de wand geven een bijzonder en speels effect.

• Vaak worden lichtpunten in het midden van een ruimte geplaatst. Hierdoor blijven de hoeken van de kamers onderbelicht. Zonde, want juist door de hoeken te verlichten creëer je ruimtelijkheid. Een lichtsysteem op rails is een goede optie om de hoeken te bereiken.

Lees ook:

Yes, we hebben een huis! Op papier dan...

Minder mensen kopen nu een huis. Redacteur Joris Belgers en zijn vriendin deden dat eind vorig jaar nog wel. Niet het authentieke stadswoninkje met krakende vloeren dat ze voor ogen hadden, maar een nog te bouwen huis in Weesp. Hoe is dat, iets kopen waar je niets bij voelt?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden