Leen de Ruiter Beeld
Leen de Ruiter

In memoriamLeen de Ruiter (1938-2022)

Leen de Ruiter, de onverbiddelijke schifter van feit en fictie op de redactie van Trouw

Willem Schoonen

Onzichtbaar voor de lezers, zijn ze, maar o zo belangrijk voor de krant: de eindredacteuren en chef avond. Ze vormen de ‘middencirkel’ van de redactie en kunnen een editie maken of breken. Leen de Ruiter was decennia een van hen, tot hij op de laatste dag van 1999 met pensioen ging. Leen overleed begin februari, 83 jaar oud.

Je kon het met Leen gloeiend oneens zijn, maar je mocht hem wel. Op de redactie van deze krant had iedereen sympathie met Leen, hoewel velen anders over de krant dachten dan hij.

Leen beleefde zijn hoogtijdagen in de jaren tachtig en negentig, toen er op de redactie een stoet jonge honden rondliep die eigenlijk een Volkskrant wilde maken. En Leen bleef maar Trouw maken. Hij werd door de jonge honden geschaard bij de oude, conservatieve krachten, die een veel te voorzichtige koers voeren. Maar Leen vertegenwoordigde een belangrijk deel van het abonneebestand, en wist precies waar de gevoeligheden van die lezers zaten.

Kwartetbladen

Leen begon zijn loopbaan bij De Rotterdammer, onderdeel van de Kwartetbladen, een groep protestantse kranten in Zuid-Holland. Begin jaren zeventig kwam het tot een fusie van de Kwartetbladen en Trouw. En Leen was een van de journalisten die verhuisden naar de redactie in Amsterdam.

De Rotterdammers, zoals ze werden genoemd, stuitten daar op de nodige Amsterdamse arrogantie. Ze hebben moeten knokken voor hun plek op de redactie van Trouw. Leen is daarin glansrijk geslaagd. Hij is vele jaren een spil geweest in de middencirkel.

Mestoverschot

In dat hart van de redactie kun je prachtige dagen beleven, maar ook verschrikkelijke dingen meemaken. Zoals op die gedenkwaardige avond in november 1989, toen de Berlijnse muur viel, en Trouw de volgende dag op zijn voorpagina meldde dat Nederland kampte met een mestoverschot. De avondploeg heeft dat in een tussenvorm hersteld, maar in de eerste editie die nacht kreeg een eigen primeur voorrang boven het wereldnieuws dat zich in Berlijn ontvouwde.

Leen heeft zichzelf dat zwaar aangerekend, te zwaar. En niet alleen hij, het is voor velen een bittere herinnering. Tot op de dag van vandaag zijn er (oud-)collega’s die geïrriteerd raken bij het woord mestoverschot.

Leen voelde een grote verantwoordelijkheid voor de krant. Dat gevoel dreef hem naar de redactie als er groot nieuws was, ook als hij geen dienst had. En dat verantwoordelijkheidsgevoel kon ertoe leiden dat hij in een detail van een verhaal dook dat hij niet helemaal vertrouwde. “Dat zoeken we op”, riep hij dan, terwijl de rest van de avondploeg met zorg naar de klok keek.

Op het schild gehesen

Voor deze kwaliteit heeft collega Jaap de Berg Leen, kort voor diens vertrek bij de krant, op het schild gehesen in de rubriek ‘Brief van de Hoofdredactie’. Aan de hand van twee prachtige voorbeelden: de bewering dat Trouw en de Kwartetbladen in de jaren zestig nooit berichtten over sportprestaties op zondag, en de bewering van een pershistoricus dat NRC Handelsblad zijn lezers nog nooit had geadviseerd om op de VVD te stemmen. Beide beweringen werd na zorgvuldig onderzoek door Leen weerlegd. ‘De onverbiddelijke schifter van feit en fictie’ noemde Jaap de Berg hem.

Het was uitgerekend Leen, de ‘behoudzuchtige’, die de naam gaf aan het dagelijkse katern waarmee Trouw in 1999 aan een nieuwe toekomst kon gaan bouwen: de Verdieping. Leen suggereerde die naam samen met Rob Velthuis, van de sportredactie.

De hoofdredactie had een prijs uitgeloofd voor de naamgever van het nieuwe katern: een reisje naar Londen. Omdat het woord Verdieping in een vroeg stadium al eens voorbij was gekomen, te midden van honderden andere suggesties, is deze prijs nooit uitgereikt. Maar in de officiële geschiedschrijving van de krant, het boek van Peter Bootsma (Trouw, 75 jaar tegen de stroom in, 2018), heeft deze bijdrage van Leen aan de toekomst van Trouw zijn historische plek gekregen.

Leen de Ruiter werd geboren op 25 september 1938 in ’s-Gravenzande, hij overleed op 2 februari 2022 in Alkmaar

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden