De eerste brug over de Rijn.

Wandelen in ZwitserlandHet Pad van de Vier Bronnen

Langs het Pad van de Vier Bronnen in Zwitserland vertoont het water zich in al zijn gedaanten

De eerste brug over de Rijn. Beeld Flip van Doorn

Vier grote Europese rivieren ontspringen hoog in de Zwitserse Alpen. Een huttentocht van vijf dagen rijgt de bronnen aaneen. In een decor van graniet vertoont het water zich in al zijn gedaanten.

Steil kletsen tandradbanen tegen de berghellingen op: het fijnmazige spoorwegnetwerk van Zwitserland bedient niet alleen de plaatsen in de dalen. In Andermatt vertrekt een trein die binnen een half uur vijfhonderd meter hoogteverschil overbrugt. En zo stappen we na een lange en warme reisdag uit op een perron op 2046 meter hoogte. Twee ouders, drie tieners, vijf rugzakken met ­alleen de hoognodige bagage. Al schijnt de avondzon boven de Oberalppas, fris is het wel. Wachtenden kijken meewarig glimlachend naar dochter Daantje (15) in haar rode zomerjurkje, wandelschoenen in de hand. Maar zij is klaar voor de bergen, en haar broers Bram (13) en Teun (11) ook. Op deze pas ligt het vertrekpunt voor onze huttentocht van vijf dagen door het Gotthardmassief: de Vier-Quellen-Weg. Dit ‘Pad van de Vier Bronnen’ voert langs de oorsprong van de Rijn, de Reuss en de Ticino, en eindigt spectaculair aan de voet van de Rhône-gletsjer.

Uitbundig veel bloemen

Tot onze verbazing markeert een vuurtoren het begin van het pad. Het blijkt een replica te zijn van het ‘lage licht’ dat vroeger in Hoek van Holland de monding van de Nieuwe Waterweg bescheen. Het is een symbool voor de loop van de Rijn, die niet ver van de pas op een hoogte van 2345 meter ontspringt. En al kregen we de eerste tweeduizend hoogtemeters van de Zwitserse spoorwegen cadeau, vanaf hier zullen we het zelf moeten klaren. Het ­decor doet de inspanningen vergeten. Meteen langs het eerste deel van het pad bloeien de orchideeën en ook hogerop kleuren de bergweiden zo uitbundig van de vele bloemen dat het bijna niet echt lijkt. Overal steken kleurige kopjes onder de smeltende sneeuw omhoog. Een carillon van koebellen vormt de soundtrack van de wandeling.

Beeld Louman & Friso

Vier-Quellen-Weg

De Vier-Quellen-Weg voert in vijf etappes door het centrale deel van Zwitserland, grotendeels op hoogtes tussen de 2500 en 2600 meter. Het pad is duidelijk gemarkeerd, de zwaarte licht tot gemiddeld, de totale lengte 85 kilometer. Enige oefening met bergwandelen is wel vereist. In de berghutten is eten en drinken verkrijgbaar. De bedden zijn voorzien van dekens, neem wel een eigen lakenzak mee. Meer info  is te vinden op: vier-quellen-weg.ch

Het is mogelijk de route zelfstandig te lopen. Reserveren van een slaapplaats valt aan te raden, de kans bestaat dat de hutten in het hoogseizoen volgeboekt zijn. De gehele reis (zes dagen, vijf overnachtingen, vanaf €650,-) is ook te boeken via reisorganisatie Eurotrek: eurotrek.ch

Een dagelijkse hogesnelheidstrein verbindt Amsterdam, Utrecht en Arnhem rechtstreeks met Bazel. Vanuit Bazel is het nog ruim drie uur reizen, minstens twee keer overstappen, naar Andermatt. Meer informatie op: treinreiswinkel.nl

De eerste klim leidt naar het Lai da Tuma, de officiële bron van de Voor-Rijn. Een enkeling neemt een duik in het ijskoude water. De kinderen vullen een flesje, om mee naar huis te nemen. Een platte steen aan de rand van het meer fungeert als de eerste Rijnbrug. Eronderdoor stroomt helder water, het begin van een lange reis naar Hoek van Holland. Niet veel verder wijst de markering van de Vier-Quellen-Weg ons naar het zuiden voor het vervolg van onze tocht.

In de Rhône-gletsjer.Beeld Flip van Doorn

Eten wat de pot schaft

Slapen op een matras op de grond in de slaapzaal van een berghut, eten wat de pot schaft: vooral voor tieners lijken de ontberingen na de wandeling groter dan die onderweg. Voordeel is dat ze na een tweede schitterende wandeldag de oude pelgrimsherberg op de Sint-Gott­hardpas als een luxe hotel ervaren. Ieder een eigen bed en een restaurant met een menukaart. De pas zelf is een attractie op zich. Tegenover herberg stopt de postbus, er is een klein museum dat het verhaal van de pas vertelt. Bij stalletjes langs de oude weg, de Via Tremola, zijn broodjes bratwurst en souvenirs te koop. Alleen wie oplet ziet nog resten van de oude handelsweg, een voetpad van platte stenen.

Beeld Flip van Doorn

Op de derde wandeldag laten we de drukte snel weer achter ons. De Vier-Quellen-Weg draait de bergen in, tot waar zelfs het geluid van de ronkende motoren niet meer te horen is. Overal is water. Sijpelende stroompjes, klaterende watervallen, plakkaten smeltende sneeuw, bergmeertjes om in te zwemmen of op zijn minst de voeten in te laten afkoelen. Een regendruppel die aan de ene kant van de bergkam valt, komt terecht in beekjes die uitstromen in de Reuss en via het Vierwoudstedenmeer en de Rijn de Noordzee bereiken, een andere druppel uit dezelfde regenbui stroomt via de Ticino en de Po naar de Middellandse Zee. Hoog in de Zwitserse Alpen ligt het hart van Europa.

Zwitsers kwalificeren de Vier-Quellen-Weg als een gezinsvriendelijke wandelroute. Tot onze verbazing zien we in de volgende berghut grootouders met kleinkinderen van een jaar of drie aan de lange eettafels aanschuiven. Zij hebben toch ook minstens drie kwartier moeten klimmen om hier te komen, maar dat lijkt de normaalste zaak van de wereld. Wij zijn blij als we de rugzakken weer af kunnen doen. Het zwaarste gedeelte hebben we gehad. Wandeldag vier eindigt zelfs met een passage die wel heel vlak aanvoelt na al dat klimmen en dalen.

Beeld Flip van Doorn

Alles druppelt en ploept

Wie vrolijk vals wil spelen kan in Oberwald de stoomtrein nemen naar Gletsch, of zelfs naar de voet van de Furkapas en zo een paar kilometer afsnijden. De laatste klim eindigt aan de voet van de Rhône-gletsjer, waar een in het ijs uitgehouwen gang tot in het azuurblauwe binnenste voert. Een wereld waarin alles druppelt en ploept, overal om ons heen ijslagen van vele duizenden jaren oud. Buiten zien we tot waar de gletsjer twintig jaar geleden reikte. De omvang van de krimp is schokkend, helemaal nu we de die zo duidelijk voor ons zien. Het is de vraag of de kinderen later met hun kinderen deze gletsjer nog kunnen bezoeken. ­Reden te meer om de trein te pakken voor een bezoek aan Zwitserland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden