Renske Jonkman Beeld Loek Buter

Column Renske Jonkman

Kunnen meisjes ook tractor rijden?

Op de John Deere-tractor rijdt ze ons erf op. Blond haar in een hoge paardenstaart, blauwe overall aan, blozende wangen. Een jaar of zeventien. Van alle mensen die hier met hun trekker ons erf op rijden – en dat zijn er nogal wat – is het merendeel man, met een tweedagenbaard en een wat stuurse, doelmatige blik in de ogen.

Madelief rijdt door naar het achtererf, de aanhanger volgestapeld met ijzeren damhekken en houten palen, waar ze in alle rust haar vracht begint uit te laden. Ze werkt als stagiaire voor het melkveebedrijf van mijn schoonfamilie en wil ook, op een dag, boerin worden en haar eigen koeien houden. Niet opgegroeid op een boerderij en zonder koeien in het familiebezit, is de overname van een melkveebedrijf voor haar geen vanzelfsprekendheid. Vooralsnog blijft het bij dromen.

Gehurkt op de vensterbank van het keukenraam staart onze dochter van drie geconcentreerd naar buiten. “Kunnen meisjes ook tractor rijden?” vraagt ze. Ook zij zit geregeld op de trekker, maar dan hoog op de passagiersstoel in de cabine, in stilte toekijkend hoe haar opa in lange rechte banen over het drassige land rijdt, tot de slaap haar overmant. Vrouwen die zélf een tractor besturen zijn nog altijd in de minderheid.

Handig om vrouw te zijn

Tijdens de koffie schuift ook onze buurman aan de lange keukentafel. Een grote kerel met een joviale blik in zijn ogen, altijd een sterk verhaal paraat. “Als jij een eigen boerderij wilt, dan ga je toch gewoon naar de kroeg?” zegt hij tegen Madelief. “Daar gaan die boeren allemaal voor je op de knieën.” Volgens hem hoeft ze helemaal niet mee te doen aan zo’n programma als ‘Boer zoekt vrouw’, nee hoor, voor haar ligt het allemaal een stuk gemakkelijker. Ze hoeft maar met haar vingers te knippen, een of andere stinkendrijke boer te trouwen, dan ligt die eigen boerderij vanzelf binnen handbereik. Grijnzend kijkt hij haar aan, draait de dop los van de Friesche vlag-koffiemelk en blijft mechanisch in zijn mok roeren tot er een draaikolk ontstaat. Madelief knikt bedachtzaam.

Alle emancipatie ten spijt loopt de voortzetting van een boerderij nog altijd via de lijn van de liefde. Begin je niet ‘zomaar’ een eigen bedrijf. Madelief weet ook wel: voor jongens van haar leeftijd die graag boer willen worden maar niet uit een boerenfamilie komen, ligt het ingewikkelder. Een boerderij begin je niet vanuit het niks, het bezit gaat negen van de tien keer over van vader op zoon, volgens patriarchale structuren, en zodoende schuilt achter bijna elk boerenbedrijf een familiegeschiedenis, simpelweg omdat het van generatie op generatie wordt doorgegeven en al eeuwenlang familiebezit is.

Slechts weinig dochters zetten de boerderij van hun ouders voort, nemen het hele spul over. Laat staan dat je zomaar met ze kunt trouwen. Dus moeten die jongens, dromend van een eigen boerenbedrijf, zelf gaan investeren, een torenhoge lening aangaan bij de bank, met nauwelijks kans van slagen. Nee, soms is het heel handig om een vrouw te zijn. 

Renske Jonkman schrijft over haar leven op het platteland, tussen boeren en natuurbeschermers. Lees haar columns hier terug. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden