OpvoedvraagSpeentjes

Kleine kinderen worden groter, hoe krijg je ze dan van het speentje af?

Een meisje van bijna drie is verknocht aan haar speentje. Haar ouders willen dat ze ermee stopt, maar hoe pak je dat het beste aan?

Een huilende baby, een verdrietige dreumes of een peuter die zich niet zo lekker voelt. Geef een speen en dikke kans dat je kind zich getroost voelt. Baby’s en jonge kinderen hebben een grote zuigbehoefte en voelen zich getroost met een speentje. Maar ja, kleine kinderen worden groter en op een gegeven moment wil je graag dat je kind stopt met de speen. 

“Ik vrees dat wij het niet zo goed hebben aangepakt”, vertelt een moeder. “Onze dochter van bijna drie slaapt altijd in met een speentje en als ze groot verdriet heeft, krijgt ze hem ook overdag om rustig te worden. We hadden afgesproken met haar dat ze haar speentje mee zou geven aan Sinterklaas.” Zo gezegd, zo gedaan. Maar het meisje bleek helemaal van slag. Ze wilde niet meer slapen en raakte oververmoeid. Net als haar ouders. Haar moeder bekent: “We hebben er toen toch maar weer eentje gekocht met de afspraak dat ze die alleen nog in bed zou krijgen. Ze gebruikt hem nu iets minder vaak, maar is er nog wel afhankelijk van. Nu wordt ze binnenkort drie jaar en nu hebben we echt de afspraak dat ze ermee stopt. Hoe krijgen we dat voor elkaar zonder een hoop tranen en gebroken nachten?” 

“Het belangrijkste is niet of het kind er klaar voor is, maar of ouders er klaar voor zijn om het spenen af te leren”, zegt Martine Wijenberg van logopediepraktijk Wegwijs. Ook volgens opvoedcoach en psycholoog Joyce Akse moeten ouders sterk in hun schoenen staan, omdat kinderen behoorlijk gehecht zijn geraakt aan de speen. “Het werkt heel goed als troostmiddel en maakt je kind sneller rustig.”

Toch is het belangrijk om zo snel mogelijk te stoppen, zegt Wijenberg. “Bij veelvuldig speengebruik verslappen de mondspieren. Kinderen kunnen bijvoorbeeld gaan slissen omdat de tong steeds laag in hun mond ligt. Op den duur ontstaan spraakproblemen en gebitsafwijkingen en het duurt langer om dit te herstellen.” Na een halfjaar zou je volgens Wijenberg kunnen stoppen met een speentje, omdat de zuigbehoefte afneemt. “Als je langer een speentje blijft gebruiken dan wordt het een gewoonte en is het moeilijker om het speentje achterwege te laten.” 

Pakken kinderen hun duim, dan ben je verder van huis

Akse is iets voorzichtiger: “Sommige kinderen hebben langer een zuigbehoefte en dan pakken ze in plaats van de speen hun duim, dan ben je misschien verder van huis. Zo rond de eerste verjaardag is een goede leeftijd om te stoppen.” 

Zodra ouders het tijd vinden, zijn er eigenlijk twee strategieën. Akse: “Ofwel langzaam afbouwen, zoals het speentje alleen nog in bed gebruiken, ofwel in één keer helemaal stoppen. Ouders kunnen kiezen wat het beste bij hen past. Maar in beide gevallen geldt dat ze het goed moeten voorbereiden en bespreken met hun kind. Ook al is het meisje pas twee, ze zal heus begrijpen wat haar ouders bedoelen.” 

Om het iets makkelijker te maken kunnen ze hun kind ook eigen regie geven over wat er met het speentje gaat gebeuren. “Sommige kinderen vinden het prettig om het aan een ander kindje te geven of in de schoen mee te geven aan Sinterklaas”, zegt Wijenberg. “Vervolgens moeten ouders natuurlijk wel voet bij stuk houden en geen nieuwe meer kopen.”

En dat zal best even gepaard gaan met gedoe. Volgens Akse is het een paar dagen, hooguit een week doorbijten voor ouders en kind. “Daarna is je kind als het ware ‘afgekickt’ van de gewoonte.” Wijenberg ziet dat het soms wel wat langer kan duren, met name als ouders er nog niet volledig achter staan. “Maar nogmaals: als ouders ervan overtuigd zijn dat het nu echt tijd is om te stoppen, lukt dat bij elk kind.”

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. 
Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden