Spirituele plekValentinuskapel

Kapel met bron vol geneeskracht

Al in de Middeleeuwen kwamen Brabanders naar de Valentinus kapel bij het Kempense dorp Westerhoven. Naast de kapel kabbelt een beekje en ervoor ligt een bron, waarvan het water helpt tegen allerhande kwalen, van de driedaagse koorts van weleer tot het hedendaagse corona.

Kapelletjes bezoeken. Dat is iets van mijn familie. Mijn opa kon het al niet laten, altijd wanneer hij een kerk of kapel passeerde, moest hij even naar binnen – in die destijds nog sterk verzuilde omgeving meed hij als protestant de katholieke religieuze plekken niet. Zijn dochter, en mijn moeder, heeft diezelfde tik. Die buitenlandse kapelletjes hadden gewoon iets magisch, vanwege de devotie die het ademde en het idee dat ze helende of genezende krachten konden hebben.

Tijdens vakanties brandden we legio kaarsjes in kapellen en kerkjes, vergaapten we ons aan het prachtige altaar, de brandgeschilderde ramen. Mijn vader had er minder mee, hij zocht alvast een terras op en wachtte daar op ons.

Tegenwoordig vind ik dergelijke kapelletjes zo’n mooi tussengebied: een plek waar het religieuze aspect naadloos overgaat in de spirituele beleving – als je van een onderscheid al kunt spreken. Spritueel gevoeligen ervaren op de plek waar een kapel is gebouwd een positief energieveld, of soms ook negatief, dan werd de kapel gebouwd als boetedoening: zoals de kapel in het Betuwse Lienden, gesticht door Jan I. van Cuijk, die volgens de overlevering de kapel bouwde als boetedoening voor zijn betrokkenheid bij de moord op de Hollandse graaf Floris V in 1296.

Kapellen hebben inmiddels ook een steeds grotere aantrekkingskracht op mensen op zoek naar spirituele impulsen. Is het niet om te bidden, dan wel om te mediteren of even tot jezelf te komen.

 Koddige Valentinuskapel, met kabbelende beek Keersop

Het mooie is dat ze vaak afgelegen liggen, wat de contemplatie ten goede komt. Zo ook net buiten het Brabantse Westerhoven waar de koddige Valentinuskapel staat, met ernaast de rustig kabbelende beek de Keersop. Een en al romantiek hier. De kapel is gebouwd in 1947, uit dankbaarheid voor de bevrijding. Naar welke martelaar of heilige de kapel exact vernoemd is, is niet met honderd procent zekerheid te zeggen: er waren in de eerste eeuwen van het Christendom zo’n zeventien heiligen met de naam Valentinus. Hier gaan ze uit van Sint Valentinus, over wie weinig bekend is, maar aan wie wel Valentijnsdag te danken hebben. In dit dorp wordt hij vereerd als beschermer tegen ziekten. In de Parochiekerk in Westenhoven bevindt zich nog een relikwie van zijn gebeente.

Aardig te vermelden is dat in de Middeleeuwen hier ook al een kapel stond: bouwers legden vier eiken balken bloot vlak naast de geneeskrachtige bron waarvan de waterspiegel bijzonder genoeg een meter hoger ligt dan de nabijgelegen beek. Die bron, het zogeheten ‘Valentinusputje’, zou met name helpen bij huidziekten, de vallende ziekte, reuma en koorts.

In vroegere tijden ging men naar dit heilzame plekje voor de driedaagse- of de bibberkoorts, nu komen mensen er voor corona.

Want, zo vertelde de 87-jarige kapelmeester Lies Kuijlaars-Bos die al sinds 1980 over de herdenkingskapel waakt aan het Eindhovens Dagblad: “Er gaan per week wel een paar dozen kaarsen doorheen. Mensen zoeken in deze tijd troost, en als er geen kerk open is gaan ze naar deze kapel.”

Zoals altijd brand ik er een voor mijn lang geleden overleden vader, die niet van kapellen hield, maar zeker een lichtje verdient.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden