NaschriftJorit Bons (1991-2022)

Jorit Bons (1991-2022) wilde niets missen

Jorit Bons Beeld Bram Petraeus
Jorit BonsBeeld Bram Petraeus

Als tiener keek Jorit Bons tegendraads uit zijn bruine ogen. Maar met zijn levenslust en talent voor vriendschap werd hij mede-eigenaar van meerdere cafés.

Marlies Kieft

Jorit is een gangmaker. Hij is degene die het eerst danst, de meeste grapjes maakt en altijd recht in de camera kijkt. Voor wie de dagen en nachten te kort zijn en die andere mensen meesleept in zijn enthousiasme. Tegelijkertijd houdt hij in de gaten of iedereen het goed heeft. Wanneer hij als 16-jarige jongen ziet dat zijn beste vriend worstelt met het overlijden van zijn vader, stelt hij voor samen naar het graf te gaan. Eenmaal daar, slaat hij simpelweg zijn arm om de schouder van zijn vriend. Dat zorgzame heeft hij als kleuter al. Als zijn oudste broer moet revalideren na een ernstig jetskiongeluk, wijkt kleuter Jorit niet van zijn zijde.

Drie broers zijn er al als Jorit wordt geboren. Gerben is 13, Arno 11 en Bas bijna 7. ‘Ik was een verrassing’, zou hij later lachend zeggen. Zijn naam is samengevoegd uit delen van de namen van zijn ouders Joke en Gerrit. Als Jorit een paar weken oud is, wordt hij gedoopt. Zijn oudste broer draagt hem behoedzaam de kerk in. Trots zitten de broers op de houten stoelen voor in de kerk en kijken hoe de dominee water giet over het hoofd van hun babybroertje.

Anders dan anderen

Als kind doet Jorit niets liever dan Tour de France spelen met vriendjes rondom het ouderlijk huis in Soest. Als ze ’s avonds met het gezin aan de eettafel zitten en Jorit zijn kameraadjes buiten hoort, is hij nauwelijks te houden. Niets wil hij missen. Zelfs school niet. Soms is hij een paar dagen hangerig met koorts en moet hij thuisblijven. Daarna heeft hij altijd buikpijn als hij er weer heen moet. Hij is bang dat er in zijn afwezigheid negatief over hem is gepraat, dat hij er nu niet meer bij hoort of gepest zal worden. Onder zijn zonnigheid en populariteit zal dat in zijn leven vaker een rol spelen. Misschien voelt hij als kind al ergens dat hij anders is dan anderen.

Jorit is 11 jaar als zijn oudere broer Bas hem meeneemt naar een goochelwinkel in Haarlem, met de trein gaan de broers ernaartoe. Jorit is betoverd door de winkel vol magie. Vanaf dat moment goochelt hij met borden en kopjes en alles wat er maar voorhanden is. Hij leert verdwijntrucs die niemand kan doorgronden en begint zich te verhuren als goochelaar op kinderfeestjes. Jorit is zo bezeten dat hij op school een goochelverbod krijgt. Het goochelen sluit aan bij zijn speelsheid en het verlangen om anderen te vermaken. En het vraagt een concentratie die hij normaal niet heeft.

Jorits derde verjaardag. Beeld
Jorits derde verjaardag.

Want Jorit heeft een druk hoofd en al is hij zich daar nog niet zo van bewust, hij heeft er wel last van. Omdat hij zo slim is, haalt hij op de basisschool bijna de maximale Cito-score en doorloopt hij ook de eerste jaren op het vwo. Daarna gaat het mis. Het lukt hem niet om zich te concentreren en het regent enen en tweeën op zijn rapport. Daarop reageert hij met bravoure en tegendraadsheid. Lachend zwaait hij in de klas met een proefwerkvel dat hij leeg inlevert.

Ook thuis botst het. Zijn ouders, die na drie zonen dachten te weten wat de puberteit betekent, zitten met de handen in het haar met hun onstuurbare jongste die zo obstinaat uit zijn bruine ogen kijkt. Gelukkig heeft Jorit goede vrienden. Hij krijgt veel aandacht van meisjes en is zelf ook snel en vaak verliefd.

Een ongekende rust in zijn hoofd

Een keerpunt in zijn worstelende tienerleven is als op zijn achttiende de diagnose ADHD wordt gesteld en hij medicijnen krijgt voorgeschreven. Plotseling heerst er een ongekende rust in zijn hoofd. Een wedergeboorte, noemt hij het zelf. Gelukkig behoudt hij zijn gekke invallen en spontaniteit. Dingen die eerst zo moeizaam gingen, vallen op hun plek, zoals het contact met zijn familie. Een vervolgstudie op de hotelschool lukt goed, net als zijn eerste stappen in de horecawereld in Amersfoort. In dit werk kan hij zijn liefde voor alle soorten mensen kwijt, zijn ondernemingslust en de gave om veel dingen tegelijk te doen en te zien. ADHD blijkt ook een bron van talent.

Dat hij geschikt is voor het vak, zien ook de eigenaren van café en hotel Long John in het hart van Amersfoort. Jorit krijgt hier alle vrijheid en verantwoordelijkheid en wordt mede-eigenaar van deze plek en nog twee cafés van dezelfde eigenaren. Zij worden zijn tweede familie. Met zijn energie en enthousiasme organiseert hij evenementen als het Amersfoorts Bockbier Festival en wordt zo een steeds bekender gezicht in de stad.

Jorit en zijn geliefde Sanna. Beeld
Jorit en zijn geliefde Sanna.

Jorit is midden twintig als de donkerharige Sanna één van zijn cafés binnenkomt voor een sollicitatie. Het zal een gesprek worden van vijf uur lang. Beiden houden ze van Disney, haten ze champignons en hebben ze ADHD, ontdekken ze. In de relatie die ontstaat, kan het flink botsen, maar ze vinden ook rust en begrip bij elkaar in een huishouden met twee poezen en het zwarte hondje Bobby dat overal achter Jorit aanloopt.

Al slikt Jorit medicatie om de ADHD te reguleren, een zekere mateloosheid blijft hij houden. Soms werkt hij dag en nacht door, ook met drinken of sporten kan hij niet altijd de grens voelen. Zijn eigen onstuitbaarheid en de vele indrukken van een dag maken hem soms zo moe dat hij, eenmaal thuis, als een blok in slaap valt. Jorit stopt een heel leven in een dag. Net als vroeger wil hij niets missen. Nog steeds is hij diep vanbinnen bang dat mensen negatief over hem praten als hij er niet bij is. Met de toekomst is hij niet zo bezig, al hebben hij en Sanna wel besproken dat ze ooit graag samen kinderen willen. Met enige regelmaat roept hij dat hij niet oud zal worden. Niemand vat dat al te serieus op. Het lijkt te passen bij Jorits gevoel voor show en zijn pluk-de-dagmentaliteit. Daarbij ziet hij er gezond en fit uit en is hij duidelijk in de bloei van zijn leven.

Meditatie en boeddhisme

Een bloei die ook te maken heeft met zijn spirituele ontwikkeling. Jorit is begonnen met mediteren en heeft zich verdiept in het boeddhisme, een stroming waarin hij zich het meest herkent en die aansluit bij de normen en waarden die hij van huis uit meekreeg. Hij praat er veel over met Sanna. Hoe belangrijk het is mensen te vergeven die je iets hebben aangedaan en hoe vrede begint bij jezelf, bijvoorbeeld door niet te oordelen over anderen. Een paar jaar geleden is hij begonnen met het geleidelijk afbouwen van medicatie. Nu moet hij de rust in zichzelf vinden en dat lukt steeds beter. Zijn broers, voor wie hij door de jaren heen allang niet meer het kleine broertje is, ervaren dat juist de onstuitbare Jorit rust kan geven als het leven turbulent is. Door een lieve blik of een wijs woord.

Jorit Bons, tweede van rechts, met zijn drie oudere broers. Beeld
Jorit Bons, tweede van rechts, met zijn drie oudere broers.

Parallel aan Jorits innerlijke ontwikkeling loopt de coronacrisis, die een drama betekent voor zijn werk in de horeca. Al zijn energie stopt hij in het zorgen voor personeel en het verzinnen van alternatieven zoals buitenkramen met chocolademelk en wafels. Dolgelukkig is hij als hij mensen hierdoor weer ziet lachen.

Samen met Sanna heeft hij twee maanden geleden een nieuw appartement gehuurd. Voor de verhuizing moest er wel opgeruimd worden. Het grootste deel van Jorits bezittingen zijn goochelspullen. Hij houdt één doos over met favoriete goocheltrucs. Wat natuurlijk meegaat, is het herinneringsboek dat hij van zijn moeder kreeg voor zijn dertigste verjaardag. Daarin passeert Jorits hele leven de revue.

Ook de Harley-Davidson verhuist mee, de motor waarop hij zo graag ritjes maakt die zijn hoofd leeg maken. Het is een liefde die hij van zijn vader heeft geërfd. Daarom geeft hij zijn vader voor diens zeventigste verjaardag een gezamenlijke motorrit cadeau. Op het feestje danst hij in de woonkamer van het ouderlijk huis, tilt zijn moeder op en maakt als altijd grappen met zijn broer Arno. Niemand kan vermoeden dat hij drie dagen later zal worden getroffen door een aneurysma, waarbij zijn levensslagader scheurt en hij op slag overlijdt. In het obductierapport wordt vermeld dat Jorit ‘een groot hart’ heeft. Het is de dag voor de cafés weer open mogen na een wekenlange lockdown.

Na de uitvaartdienst tillen zijn broers Jorit de kerk uit waar hij dertig jaar geleden werd gedoopt. Ze zijn even trots als toen.

Jorit Bons werd geboren op 16 februari 1991 in Soest en overleed op 25 januari 2022 in Amersfoort.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden