Ik heb een droom

Jan Eric Visser: Er kropen rupsen uit me

Jan Eric Visser Beeld Jorgen Caris

In deze interviewrubriek vraagt de redactie van Trouw aan bekende én minder bekende mensen waar ze over dromen, overdag of ’s nachts. Vandaag: Jan Eric Visser.

“Als beeldend kunstenaar heb ik in 33 jaar een enorme expertise opgebouwd met de vuilniszak. Mijn beelden lijken gemaakt van brons of steen, maar niet op wat het eigenlijk is: 100 procent afval. Van binnen bestaat de constructie uit mijn eigen huisvuil, zoals plastic verpakkingen, de huid eromheen is opgebouwd uit laagjes papierpulp. Met was van kaarsstompjes uit een kerk impregneer ik uiteindelijk het beeld. Het werk is tijdrovend en zo intensief dat ik op den duur in een droomachtige toestand raak, waardoor ik mezelf soms bijvoorbeeld terugvind bij de kassa van de supermarkt en me afvraag hoe ik daar ben gekomen.

Deze meditatieve werkwijze heeft er denk ik mee te maken dat ik tegenwoordig droomloos slaap. Vroeger op de kunstacademie droomde ik wel. Ik herinner me een indringende droom waarin ik naar de lucht keek en de wolken in razende vaart ineen zag schrompelen tot ze als stenen naar beneden vielen. Ik kon nog net wegduiken onder een gebouw. Achteraf zie ik hierin een metafoor voor hoe de wereld er toen al aan toe was. Ik maakte me erg druk over mensen die de milieuproblemen ontkenden. Hun overspannen consumptiegedrag. Een doemtijd, net als nu. Ik herken dan ook veel in hoe Greta Thunberg de wereld beleeft waarin wij ons gedragen als lemmingen die aan de afgrond staan.

Beeldend kunstenaar Jan Eric Visser (1962) maakt sculpturen van zijn eigen anorganische huisvuil. De tentoonstelling ‘De vuilniszak als muze’ in Stedelijk Museum Schiedam biedt een overzicht van recent werk. Te zien van 11 januari t/m 22 maart.

Toen mijn vader op mijn twaalfde overleed besefte ik: wat ik met mijn leven doe moet zin hebben. Maar ja, wat heeft zin? Dan kom je al gauw op de liefde – eigenlijk heel bijbels: ‘geloof, hoop en liefde, maar de grootste daarvan is de liefde’. Mijn liefde voor kunst bood me een houvast. In mijn studietijd droomde ik eens dat zwarte beesten uit mij kropen. Heel creepy, totdat ik begreep dat ze erg op rupsen leken. Een rups wordt een vlinder, en toen wist ik: er verlaat mij iets wat in schoonheid transformeert. Het is bijna een soort reiniging.

De beelden die ik maak dienen zich als het ware aan terwijl ik bezig ben. Mijn ogen en handen doen het werk en opeens zie ik dan: hier moet iets bij, daar wat af. Een vooropgezet plan zou heel saai zijn, dan hoef ik het alleen maar uit te voeren. Doordat je er zoveel energie en aandacht aan besteedt is het alsof de materie bezield raakt. Mijn werk gaat over het mysterie van leven en dood, het onbegrijpelijke dat je soms ook ervaart bij het zien van een sterrenhemel, de zee, of een boom in het bos.

Het milieuprobleem maakt duidelijk dat we met ons leven spelen. Welk dier vervuilt nou zijn eigen nest? Men vond mijn manier van werken met afval altijd ongezellig, moeilijkdoenerij, maar nu dringt steeds meer het besef door dat we onze ecologische voetafdruk moeten reduceren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden