null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Het consultKoudbloedigheid

Is een lage temperatuur reden tot zorg?

Koorts kan een teken zijn van Covid-19 of een andere ziekte. Maar ondertemperatuur ook. En wat als je altijd al wat koudbloedig bent?

Een 79-jarige lezer had altijd al een lage temperatuur. Maar de laatste jaren schommelt die tussen de 34,5 en de 36 graden, gemeten met een oorthermometer. Nu las hij dat ook een lage temperatuur een signaal van Covid-19 kan zijn. Wanneer moet hij zich laten testen? En is die lage temperatuur verder ­reden tot zorg?

Zijn oncoloog en huisarts halen er hun schouders over op, zegt de man, die een paar jaar geleden is geopereerd aan prostaatkanker. Maar hem zit het niet lekker. En wat opvalt: op de dagen dat hij zich het slechtst voelt, meet hij aan het ene oor een temperatuur die driekwart graad hoger ligt dan aan het ander oor.

‘Dat moet een meetfout zijn’

Om met dat laatste te beginnen: dat kan eigenlijk niet, zeggen hoogleraar intensive care Peter Pickkers (Radboudumc) en hoogleraar huisartsgeneeskunde Paul Van Royen (Universiteit Antwerpen). “Een oorthermometer meet de kerntemperatuur via bloedvaten in het trommelvlies”, zegt Pickkers. “Die kan niet aan het ene oor veel hoger zijn, dat moet een meetfout zijn. Soms zit een propje oorsmeer in de weg.” Ook een hoorapparaat kan meten lastig maken, vult Van Royen aan. Een thermometer tussen de billen kan uitsluitsel geven.

Een verandering van temperatuur, omlaag of omhoog, kan een teken zijn van een infectie, bijvoorbeeld met een bacterie. “Twee graden temperatuurverlaging is even zorgelijk, misschien zelfs wel zorgelijker, dan twee graden temperatuursverhoging. Ondertemperatuur is een alarmsignaal, net zoals koorts dat is”, zegt Pickkers. Maar in het geval van een infectie met Covid-19, zal ondertemperatuur altijd samengaan met andere symptomen, denkt hij.

Iemands normale temperatuur is het uitgangspunt, dus een temperatuur van rond de 35 graden is bij deze lezer geen teken van een infectie. Maar is die vaste lage temperatuur reden voor andere zorgen? “Een temperatuur van boven de 35 is geen probleem. Maar iemand die constant 34 graden is, voelt zich echt niet goed”, zegt Van Royen. Deze lezer zit op het randje. Van Royen vindt dat de huisarts de oorzaak van de lage temperatuur moet onderzoeken: er kan een ander gezondheidsprobleem achter schuilgaan. “Er wordt vaak te licht over gedacht.”

De lezer zelf denkt dat het te maken kan hebben met de pijnstiller Oxycodon, die hij sinds een paar jaar gebruikt. “Opiaten kunnen inderdaad een temperatuursverandering geven. Zeker bij langdurig gebruik”, zegt Marcel Olde Rikkert, hoogleraar klinische geriatrie aan het Radboudumc. “Dat geldt overigens ook voor andere middelen.” Ook hij adviseert het nog eens bij de huisarts aan te kaarten.

Bij veel ouderen werkt interne thermostaat minder goed

Overigens geldt voor veel ouderen dat hun interne thermostaat minder goed werkt. Dat betekent dat ze zichzelf minder goed warm kunnen houden in een koude omgeving. En dat maakt hen kwetsbaar. Iemand die met een lagere lichaamstemperatuur na een val lang op een koude vloer ligt, krijgt eerder last van diepe ondertemperatuur met bijvoorbeeld hartfalen dan iemand met een temperatuur van 37.

Ouderen moeten volgens Van Royen voldoende bewegen om warm te blijven, en zichzelf niet blootstellen aan extreme kou, zoals het winterweer van twee weken terug. Het huis opwarmen tot 21 graden – en de slaapkamer tot 18 – is volgens Van Royen geen overbodige luxe. “Denk ook aan bedsokken”, zegt Van Royen. “Ja, een kruikje kan ook. En hoofdbedekking: een slaapmuts. Maar dan niet de alcoholische variant.” Want alcohol voelt misschien hartverwarmend, uiteindelijk raak je er juist warmte door kwijt.

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden