Beeld trouw

Opvoedvraag Vrije opvoeding

Is de opvoeding van onze kleindochter niet veel te vrij?

Een kleuter mag thuis bijna alles, als het maar gezellig blijft. Ouders staan hier volledig achter, maar opa en oma storen zich aan deze vrije opvoeding.

Het is voor grootouders soms best even op hun tong bijten: de opvoeding van hun kleinkinderen. Zo ook voor deze opa en oma: “Onze kleindochter is een vrolijk, temperamentvol meisje van bijna 4 jaar. Ze weet goed wat ze wil en vooral ook wat ze niet wil. Ze bepaalt wat voor kleren ze aandoet, wat ze eet, waar ze mee gaat spelen. Mijn zoon en zijn vrouw geven haar die ruimte. En zo komt het geregeld voor dat ze in een berenpak en met een boterham met pindakaas ’s avonds aan tafel zit.”

Opa en oma zien het met lede ogen aan. “Wij vinden dat kinderen gebaat zijn bij meer grenzen en regels, dat is opvoeden. Maar onze zoon denkt dat als het maar gezellig is de rest vanzelf komt. We proberen ons er niet mee te bemoeien, maar het is lastig om te zien hoe onze kleindochter de regels in huis bepaalt. We maken ons ook zorgen, want is zo’n vrije opvoeding geen voorbode van een hoop problemen? En moeten we dat als grootouders dan maar gewoon laten gebeuren?”

Opvoeden is veranderd

Rian Meddens, orthopedagoog bij Psychogoed, hoort het vaker: grootouders die vinden dat hun kleinkinderen te vrij worden gelaten. “Maar onze samenleving is veranderd en onze manier van opvoeden ook.” Waar vroeger kinderen vooral moesten gehoorzamen, is er tegenwoordig overleg met kinderen over regels in huis. “We leren kinderen om voor zichzelf op te komen en hun eigen mening te vormen.”

Inge van der Woude van Ik ben Ik kindercoaching, is coach én oma. “Ouders geven hun kinderen tegenwoordig meer ruimte en vrijheid. Dat is op zich geen slechte zaak, je kunt een kind zelf veel laten ontdekken in het leven. Dat wil niet zeggen dat de opvoeding altijd iets gezelligs moet zijn. Op sommige momenten moet je grenzen stellen, omdat je kind daar bij gebaat is.” 

Meddens: “Het gaat om de juiste balans en daar worstelen ouders mee. Wat vind je nog goed en wanneer stel je duidelijke grenzen? Neem het eten als voorbeeld. Je kunt een kind niet dwingen om te eten, terwijl dat vroeger wel gebeurde. Dat is achterhaald. Maar ouders kunnen bijvoorbeeld wel zeggen: wij bepalen wat er op tafel komt, maar jij mag zelf bepalen hoeveel je eet. Je geeft het kind eigen ruimte, maar stelt wel de voorwaarden.” 

Toegeeflijkheid

Of de opvoeding van dit meisje (veel) te vrij is, valt volgens Van der Woude niet te zeggen op basis van de voorbeelden die opa en oma noemen. “Wat in mijn ogen telt, is hoe ouders zich voelen bij hun opvoeding. Ik zie ouders die zichzelf compleet wegcijferen, omdat alles draait om de wensen en het geluk van het kind. Als ze in hun toegeeflijkheid hun eigen grenzen overschrijden, is dat niet goed. Je moet jezelf niet uit het oog verliezen.” 

Of het meisje opgroeit voor rad en galg met zoveel vrijheid? Meddens: “Vaak komt het gewoon goed, al kleven er wel wat risico’s aan een te toegeeflijke opvoedstijl. Kinderen vertonen eerder verwend gedrag en hebben meer moeite met doorzetten. Aan de andere kant groeien ze wel op in een ontspannen en gelijkwaardige sfeer, dat is ook wat waard.” Maar hoe het meisje zich ook verder ontwikkelt, de grootouders moeten zich drie keer achter de oren krabben voordat ze hun mening geven over de opvoedstijl van hun zoon. 

Meddens: “Ouders doen enorm hun best om alle ballen in de lucht te houden. Ze willen het graag goed doen. Als opa en oma er echt iets van willen zeggen, dan in elk geval door positieve vragen te stellen in plaats van kritiek te geven.” Van der Woude: “Als oma bemoei ik me nooit met de opvoeding van de kleinkinderen. Het blijft de keuze van ouders, daar heb je als grootouder geen zeggenschap over.”

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. 
Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden