Het consult Bamboebeker

Is de bamboebeker eigenlijk een duurzame gifbeker?

Nu de Duitse consumentenbond waarschuwt voor gevaarlijke bamboebekers, is een lezer bang: loopt zijn gezondheid schade op? 

Een lezer denkt dat hij een goede daad voor het klimaat doet door koffie te drinken uit een bamboebeker, in plaats van tientallen kartonnen bekertjes per maand weg te gooien. Mooi meegenomen: zo’n beker met print is een blikvanger in de grijze kantoortuin. ’s Avonds bij thuiskomst wast de lezer de beker samen met zijn andere vaat, zodat hij geen extra water verspilt.

Dit ritueel herhaalde de lezer anderhalf jaar lang vier dagen per week, tot een paar weken geleden, toen zijn vrouw hem zei dat hij dagelijks de gifbeker dronk. Ze had gelezen dat warme vloeistoffen en bamboebekers een hoogst ongelukkige combinatie zijn: warme dranken zorgen ervoor dat er gifstoffen vrijkomen.

De lezer is nu weer overgeschakeld naar papieren bekers, die hij een hele kantoordag door hergebruikt. Hij vraagt zich af of hij voor zijn gezondheid moet vrezen nu hij anderhalf jaar gif binnen heeft gekregen en om wat voor gif het nu precies gaat.

Beschermlaagje

Dit najaar onderzocht de Duitse consumentenbond, Stiftung Warentest, twaalf bamboebekers. Daarvan bevatten zeven een te hoge concentratie melaminehars, dat is het beschermlaagje om het bamboe heen dat de beker waterdicht maakt. Een aantal van deze bekers worden ook in Nederland verkocht. Het gaat om vier varianten van de merken Ecoffee Cup, Grafik Werkstatt, Rex London, Zuperzozial.

Melaminehars is een lijmmiddel dat bestaat uit melamine en formaldehyde. De beide stoffen kunnen vervelende bijwerkingen hebben: melamine kan de nieren en de blaas aantasten, en formaldehyde irriteert de huid, luchtwegen en ogen en kan zelfs kanker veroorzaken, aldus de Nederlandse Consumentenbond. Wanneer deze effecten optreden, weet de bond niet precies.

Gelukkig blijkt Nederland een kenner van melaminekunsthars te hebben: Bianca van de Ven, van de afdeling voedselveiligheid van het RIVM. De twee stoffen komen eerder vrij als het melaminekunsthars in aanraking komt met eten of drinken boven de zeventig graden of met zure levensmiddelen, zegt ze. Daarom gelden er limieten waaraan alle producten met melaninehars moeten voldoen. Die zijn behoorlijk streng, aldus Van der Ven, zodat leveranciers veilig gebruik garanderen.

Geen gezondheidsproblemen

Leveranciers zijn er zelf verantwoordelijk voor dat ze aan de normen voldoen en worden soms gecontroleerd. Bij overschrijding van het limiet is er niet meteen een gevaar voor de gezondheid, zegt Van de Ven. De grenswaarden zijn zo gesteld dat er best een grote marge is voor het gevaarlijk wordt.

Daarnaast zijn de testen die worden uitgevoerd op de producten met melaminehars extremer dan de praktijk. Bekers worden twee uur aan zure vloeistoffen van 100 graden blootgesteld, koffie is meestal minder heet, zo tussen de 80 en 95 graden, en niet zuur. Ook koelt koffie snel af en duurt het geen twee uur om een bakkie op te drinken.

Van der Ven noemt een onderzoek uit 2011, waarin de Duitse equivalent van het RIVM serviesgoed van melaminehars testte. Het instituut verwacht geen gezondheidsproblemen met warme dranken of voedsel in kopjes, borden of kommen met melaminehars, omdat de temperaturen vaak niet voor lange tijd boven 70 graden komen.

Zekere voor het onzekere

Moet de lezer zich dan zorgen maken? Niet echt, zegt Van de Ven, al is het lastig er iets over te zeggen, omdat het er ook van afhangt of hij op andere manieren nog melamine en/of formaldehyde binnenkrijgt.

Het advies van de Nederlandse en Duitse consumentenbonden is in ieder geval duidelijk: neem het zekere voor het onzekere en ban de bamboebeker, ook als die niet van de genoemde merken is.

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden