Column Bert Keizer

In Iran kan alles - achter de voordeur

We gingen naar Iran. Uit het feit dat iedereen vroeg waarom we ons daaraan waagden blijkt dat de westerse pers er aardig in is geslaagd om een negatief beeld van Iran over te brengen. Feit is dat de mullahs daar de boel volledig in de hand hebben en dat zij in de afgelopen veertig jaar vier- tot zesduizend mensen hebben opgehangen wegens hun seksuele voorkeur voor het eigen geslacht. Ik zeg het maar meteen.

De vraag in hoeverre je dergelijke praktijken aanmoedigt door het land te bezoeken, durf ik wel aan. Wat ons duidelijk werd gemaakt door vrijwel alle Iraniërs die we ontmoetten was grote waardering voor het feit dat we waren gekomen, waarbij er ongemerkt een middelvinger de lucht in ging richting de geestelijkheid. Naar verluidt (ik praat de insiders na) is hooguit 10 procent van de ­bevolking blij met het regime. De rest ­gedraagt zich keurig op straat, maar achter de voordeur kan eigenlijk alles. Rondlopend in de stad denk je even: verrek het zit hier vol nonnen, maar zodra je het mooi opgemaakte gezicht ziet, word je aangekeken op een manier die bij nonnen helaas niet voorkwam.

Iets anders wat opviel, was het aantal mannen met verband op hun achterhoofd. Je denkt even dat die allemaal van hetzelfde keukentrapje zijn afgelazerd, maar het gaat om een haarverplaatsingsoperatie, waarbij harige schedelhuid naar boven wordt verschoven.

De ontspannen sfeer in moskeeën

Verder zie je honderden jonge vrouwen met hun neus onder de pleisters. ­Iemand is er in geslaagd vrouwen ontevreden te maken over hun klassieke neus. Dus doen plastisch chirurgen hier op grote schaal aan neuscorrecties. Deze vakbroeders hebben ook nog een andere expertise ontwikkeld. Vrouwen die bij de aanvang van hun huwelijk weer maagd willen worden kunnen ook bij hen ­terecht. Wat ze dan anatomisch precies aanrichten is mij een raadsel, maar ze richten het aan en er wordt voor betaald natuurlijk. Ach ja, artsen.

Ik bespaar u de vele paleizen, parken, bazaars en tapijten, de een nog mooier dan de ander. Dat geldt nog sterker voor de moskeeën, waarbinnen je meestal een ontspannen sfeer aantreft: kinderen doen tikkertje, een man zit te appen, een echtpaar is aan het theedrinken, in de hoek ligt een oudere man rustig te slapen, daar zit toch iemand geknield te bidden, een jonge vrouw deelt muffins uit. Het is prettig rommelig, beetje terloops allemaal, je moet je fiets toch ergens kwijt, is de sfeer. Geen spoor van de plechtige concentratie die wij met een gebedsplaats associëren.

Het vreemdste wat we zagen, waren de stiltetorens in Yazd. Voordat de islam de boel overnam, waren de bewoners ­Zoroastrianen, volgelingen van de profeet Zoroaster. Deze godsdienst heeft een mooie verklaring voor de aanwezigheid van het Kwade op aarde. In de baarmoeder van de Tijd zaten twee goden, Ahura Mazda en Ahriman en dat gaf al meteen ruzie. Het eindigde ermee dat Ahura Mazda als eerste een weg naar buiten wist te vinden, waarover Ahriman voor altijd pissig is gebleven. De strijd tussen deze twee wordt voortgezet in de hele schepping, ook binnen de mens. 

Een vlam die al duizend jaar onafgebroken brandt

Vandaar de verscheurdheid in ons leven tussen het goede dat we willen en het kwade dat we vaak doen. Ik vond het wel een vondst, die binnenbaarmoederlijke worsteling. Ik kan het Zoroastrianisme geen recht doen in een paar regels, er ligt een prachtig bouwsel verscholen achter de grove contouren die ik hier schets. Zij beschouwen Vuur als het zuiverste element, omdat het zich overal kan begeven zonder zelf aangetast te worden. In een vuurtempel in Yazd zagen we een vlam die al duizend jaar onafgebroken brandde. Spelbrekers ontwaarden een gasleiding, maar vuur is vuur, zeggen we dan.

Ze legden hun doden boven op een berg, een stiltetoren, zodat ze door de vogels konden worden opgegeten. Het idee was dat een ontbindend lichaam langs die weg de elementen niet zou verontreinigen. Deze praktijk duurde tot 1975. Toen konden de gieren het aanbod niet langer aan en bovendien was de stad de berg te dicht genaderd zodat slordige gieren menselijke resten in achtertuintjes deponeerden. Tegenwoordig begraven ze hun doden in loden kisten.

Pas in het vliegtuig kon de gehate hoofddoek weer af. Het blijft huiveringwekkend dat de mullahs de macht volledig in de hand hebben.

Bert Keizer is filosoof en arts bij de Levenseindekliniek. Voor Trouw schrijft hij wekelijks een column over zorg, filosofie, en de raakvlakken daartussen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden