Inge Viett in juli 1990, kort nadat ze in de DDR was aangehouden.  Beeld ANP
Inge Viett in juli 1990, kort nadat ze in de DDR was aangehouden.Beeld ANP

NaschriftInge Viett (1944-2022)

In haar strijd tegen onderdrukking stak Inge Viett ’s nachts bruidswinkels en sekswinkel in de fik

Kim Deen

Het leven begint niet gemakkelijk voor Inge Viett. Als peuter wordt ze uit huis geplaatst en belandt via een kindertehuis bij een pleeggezin in een klein dorpje in de uiterst noordelijke deelstaat Sleeswijk-Holstein. Ook daar vindt ze niet haar geluk. In het dorp, waar de Hitlergroet ook na de Tweede Wereldoorlog nog heel normaal is, wordt ze op jonge leeftijd door een boer uit de buurt verkracht.

Ze loopt weg van huis en besluit dat ze sportleraar wil worden. Maar de jeugdzorg ziet een andere toekomst voor haar en plaatst haar op een opleiding voor kindermeisjes. Ook daar loopt ze weg, na een mislukte zelfmoordpoging. Ze komt terecht in de wilde St. Pauli-buurt in Hamburg, waar ze werkt als reisgids, schoonmaakster en stripper.

In haar autobiografie zal ze later schrijven dat het niet haar pijnlijke jeugd was die haar tot een van de meest beruchte terroristen in de Duitse geschiedenis heeft gemaakt. Degenen die net als Viett ‘ondergronds gingen’ komen volgens haar uit alle lagen van de bevolking. Wat hen verenigt, zijn politieke idealen: ‘De hoop een revolutie teweeg te brengen in deze verrotte maatschappij, die zo rijk is aan leugens en bedrog'.

Schoonheidswedstrijden verstoren

Dat zij dat zo ervaart, is niet gek in die tijd. In 1968 verhuist ze naar West-Berlijn, in de hoogtijdagen van de studentenprotesten daar. Jongeren gaan de straat op tegen de Vietnamoorlog, verzetten zich tegen westers imperialisme en kapitalistische exploitatie. Samen met haar geliefde, Verena Becker, verstoort Viett schoonheidswedstrijden uit protest tegen vrouwenonderdrukking.

De meeste studenten ontwikkelen zich niet zo gewelddadig als Viett. Zij radicaliseert naar eigen zeggen door een reis naar Noord-Afrika. De extreme armoede die zij daar ziet, vormt een sterk contrast met de westerse welvaart. Terug in Duitsland gooit ze tijdens een demonstratie een straatklinker en belandt voor het eerst een nacht in de cel. Na haar vrijlating leert ze molotovcocktails maken en steekt ze ’s nachts bruidswinkels en sekswinkels in de fik, voor haar symbolen van onderdrukking.

Zo komt ze terecht bij de Beweging van de Tweede Juni, een anarchistische terreurorganisatie die banken overvalt en een CDU-politicus en een schatrijke zakenman gijzelt. In reactie op Bloody Sunday in Noord-Ierland laat de groep een bom ontploffen voor de Britse jachtclub in West-Berlijn, waarbij een botenbouwer omkomt. Viett belandt twee keer in de gevangenis, maar ontsnapt beide malen. De eerste keer met behulp van een vijl, de tweede keer met een gedupliceerde sleutel.

Rote Armee Fraktion

Viett radicaliseert verder en reist naar Libanon, Irak en Jemen, waar ze van Palestijnse strijders militaire training krijgt. Intussen veranderen de tijden in Duitsland. De Beweging van de Tweede Juni wordt opgeheven en ook bij de terreurbeweging Rote Armee Fraktion (RAF), waarbij Viett zich later aansluit, daalt de moraal.

Door Vietts contacten bij de Stasi lukt het haar en enkele andere RAF-leden onder valse identiteiten een nieuw leven op de bouwen in de DDR. De jaren onder het socialistische regime zal ze later de beste tijd van haar leven noemen.

Maar na de val van de Muur wordt ze alsnog opgepakt en veroordeeld tot 13 jaar gevangenisstraf voor een poging tot moord. Aan het begin van de jaren 80 heeft ze in Parijs een agent neergeschoten, die haar volgde omdat zij geen helm droeg op haar Suzuki. De man overleefde de aanval, maar raakte gedeeltelijk verlamd. Spijt betuigde ze nooit. De agent had volgens haar niet in haar weg moeten gaan staan. “Gebeurtenissen die onbedoeld plaatsvinden kunnen makkelijk worden verdrongen.”

In 1999 komt ze vervroegd vrij en publiceert een autobiografie waarin ze schrijft dat ze afstand heeft genomen van haar vroegere motieven en gevoelens. Toch is die afstand nog altijd kleiner dan die tot ‘de kapitalistische levenshouding’. De rest van haar leven blijft ze politiek actief rond de partij Die Linke. “Ik zie tegenwoordig weinig revolutionair perspectief,” zegt ze aan het eind van haar leven. Toch betekent dat volgens haar niet dat “het revolutionaire potentieel zich niet ontwikkelt”.

Inge Viett werd geboren op 12 januari 1944 in Barsbüttel. Ze overleed op 9 mei 2022 in Falkensee, in de deelstaat Brandenburg.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden