Klein verslag Willem Pekelder

In Baarn is er altijd plaats in de herberg

’s Ochtends vroeg roept de presentator op de radio: kom naar ‘De weg van het licht’ in Baarn. Tweehonderd Gooise kerststallen wachten op bezoek. Snel wip ik uit bed, en spring in de sprinter. Op station Baarn is het daags voor kerst regenachtig en donker. Maar aan de Sophialaan gloort reeds de warmte. Ik maak er kennis­­ met een gebreide Jozef en Maria, en schapen van een uitgerafelde sok.

Op de Smutslaan is het ‘Jeugdjournaal’ present. Een jongetje vertelt op camera dat hij met de lego van zijn oma een kerststal heeft gebouwd. “Kijk”, wijst hij, “dat zijn de drie koningen, daar Jezus en hier de kippetjes. Gezellig hè.”

Ook voor ongelovigen

Onder de omstanders bevindt zich ook Jacqueline van den Eshof-Ansinger. “Ik heb ‘De weg van het licht’ bedacht”, vertelt ze. “In 1996 ben ik ermee begonnen, nadat ik in Malmédy een mooie kerststal had gezien. Ik dacht: waarom niet in Baarn? We moeten”, vervolgt ze in rap tempo, “deze Europese traditie levend houden. Zelf ben ik katholiek, maar er doen mensen van allerlei achtergrond mee, ja ook ‘ongelovigen’.”

Ze nodigt me uit in haar villa en herneemt: “De eerste keer hadden we zeven deelnemers, nu tweehonderd. Mensen krijgen genoeg van alleen het materiële, denkt u niet? Natuurlijk, je wilt lekker eten, maar ook iets spiritueels. Het is bij mij altijd én én. Wilt u iets drinken?”

Verzameld door grootvader

Nee, ik moet verder naar de Gouden Regenlaan, waar een betoverend berglandschap van drie bij twee meter op mij wacht. Bewoonster Astrid de Rijk legt uit: “Deze beeldengroep heeft bijna vijftig jaar bij mijn schoonvader in Soest gestaan. De oudste beelden dateren van 1900 en zijn nog verzameld door zijn grootvader.”

Sinds haar schoonvader in 2013 overleed, verrijst de kerststal in Baarn. “We willen de traditie graag voortzetten. Mijn man Michel is met het opbouwen twee dagen zoet, samen met zijn broer Patrice, die er speciaal voor overkomt uit Beieren.” Het was een mooi moment, die eerste keer in 2013, herinnert Astrid zich. “De zoons mochten de beelden nooit aanraken van hun vader. Tot dan. Toen pakten ze uit wat nog door hun vader was ingepakt.”

Gemaakt door onderduikers

Verder voert mijn reis, naar Villa Zandbergen nu aan de Eemnesserweg. Oud-geschiedenisleraar Philip Witte toont zijn stal met een gefiguurzaagde kerstgroep. “Mijn vader heeft die figuren getekend, en ze zijn rond 1943 uit triplex gezaagd door onderduikers bij de familie Beuken in Baarn. Later zijn ze terechtgekomen bij dochter Bep Beuken in Soest. Rond 1998 heeft ze de stal aan mij geschonken. Terug naar de bron, zei ze.”

Ik zag deze dag vele boeiende en inspirerende­­ staaltjes huisvlijt: een zwarte Jezus, gewikkeld in een regenboogvlag en een stal geheel vervaardigd uit afval. De kerststal is niet louter meer een (cultuur-)christelijk symbool, maar tevens een middel om een eigen verhaal te vertellen. Over familie, de oorlog, gelijke rechten en duurzaamheid. Het is én én, een ontroerende ontwikkeling­­.

Maar het aandoenlijkst was de gastvrijheid van de Baarnaren. Een grimmige tijd, lees je in de krant, maar overal waar ik klopte, werd opengedaan­­. Steeds was er plaats in de herberg. En ze kenden mij niet.

Willem Pekelder vervangt deze week Wim Boevink.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden