Erik Jan HarmensBeeld Jörgen Caris

ColumnErik Jan Harmens

Ik kan mensen uit de werkelijkheid wegdenken of erbij verzinnen

Als dingen niet echt zijn, maar wel echt lijken, zijn ze voor mij waar. Ik heb een fantasie zo rijk dat ze dermate op de werkelijkheid lijkt dat ze nauwelijks nog van echt is te onderscheiden. Kortom: I’m living the dream, letterlijk, en soms is dat leuk. Zo ging ik pas koffiedrinken bij iemand die een muur in zijn huis had behangen met fotobehang waarop een tropisch strand was afgebeeld. Ik hoorde het ruisen van de zee en in de verte klonk zelfs een vlaag Caribische muziek. Ik ben voorstander van het plan om in het nieuwe normaal bij voetbalwedstrijden virtuele fans op de tribunes te projecteren en vooraf opgenomen publieksgeluid aan het verslag toe te voegen. Het lijkt echt, dus het is echt.

Soms brengt mijn inbeeldingsvermogen me in de problemen. Vorige week was een vriendin van mij vanwege haar kersverse moederschap zo moe dat ze bij mij op de bank kwam crashen. “Doe maar net alsof ik er niet ben”, benadrukte ze toen ze binnenkwam en dat deed ik, waarna ze verontwaardigd met haar hand wapperde toen ik een knetterende scheet liet in de veronderstelling alleen thuis te zijn.

Eenzaamheid opzoeken

Ik kan mensen uit de werkelijkheid wegdenken of erbij verzinnen. Dit talent ontwikkelde ik in mijn jeugd, ik was vaak alleen en deed op mijn kamertje bijvoorbeeld alsof ik een orkest dirigeerde. Ik ging er helemaal in op en nam na de laatste noot nederig de bravo’s uit de zaal in ontvangst. Of ik interviewde mezelf en ontstak in woede na een suggestieve vraag, zoals journalist Willem Oltmans als door een wesp gestoken reageerde op de vragen van Adriaan van Dis in het befaamde televisieinterview uit 1985. Daar had ik als vijftienjarige watertandend naar zitten kijken, vol bewondering voor zowel de presentator als de beroepsquerulant.

Living the dream. De Russische dichter Osip Mandelstam (1891-1938) werd op last van Stalin samen met zijn vrouw naar een stad in de provincie verbannen. Daar woonde hij klein behuisd en dat was een probleem, want hij was zo’n type dat alleen onbekeken tot artistieke prestaties kon komen. Buiten vroor het dat het kraakte, dus daar de eenzaamheid opzoeken was geen optie. Er kwam een oplossing: zijn vrouw ging op bed liggen en deed alsof ze sliep. Omdat Nadjezjda haar ogen stijf dichthield en helemaal in haar rol bleef, kon Osip naar zijn gevoel onbespied werken. Niet van nep te onderscheiden, zo echt.

Schrijver en dichter Erik Jan Harmens over de prikkels die het druk maken in zijn hoofd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden