Beeld Trouw

SchrijverscolumnGerbrand Bakker

Ik heb een boek gelezen dat eigenlijk niet kan

Ik heb een ongelofelijk mooi boek gelezen. Een boek dat eigenlijk niet kan. Het heeft namelijk bijna een heel dorp als hoofdpersonage. Naast een andere hoofdpersonage: een meisje van 13 dat verdwijnt tijdens een kerstvakantie in het dorp. Twee hoofdpersonages, waarvan er één het hele boek door ontbreekt. Het boek heet ‘Reservoir 13’ en het is geschreven door Jon McGregor. Ik las het in het Engels, maar het is, met dezelfde titel, ook vertaald in het Nederlands. 

Nog zoiets vreemds aan het boek: als je begint, wil je het na een bladzijde of dertig wegleggen. Om het daarna niet meer op te pakken. Veel te vermoeiend allemaal, als je tenminste je best doet om de bijpersonages waarin dat ene hoofdpersonage Het Dorp uiteenvalt te willen leren kennen. Dat zal niet gaan. Je zult je moeten overgeven aan de lijn die de schrijver heeft uitgezet. Alle afzonderlijke onderdelen van Het Dorp – de Thomsons, de Jacksons, de Hunters, Irene, Su Cooper, Liam, James, Lindsey, Mr. Wilson, en ga zo nog maar even door (de barman van The Gladstone, de ploeg mannen die de reservoirs elk jaar controleert) – zijn als eigenschappen van Het Dorp. De een is zo, de ander zus, samen vormen ze het karakter van het dorp. Daarnaast de vossen, dassen, vleermuizen, zwaluwen en de eenzame blauwe reiger.

Ik weet niet eens, omdat ik het in het Engels las, wat een reservoir is. Een spaarbekken? Wordt er energie mee opgewekt? Liggen ze er als drinkwatervoorziening? Ik had, nadat ik me overgaf aan het boek, niet eens zin meer om het op te zoeken. Net zoals ik geen zin had om uit te zoeken wat well dressing inhoudt: iets met natte klei op enorme platen waar dan bloemen in gestoken worden. Kon me niks schelen, het was genoeg dat het steeds maar weer terug kwam, elk jaar weer. Want dat is waar het boek over gaat: er verdwijnt een meisje en daarna volgen we dertien jaar lang Het Dorp. Heel spaarzaam, achteloos, wordt er eens een witte hoody gevonden, graaft een hond een blauwe bodywarmer op, en de persoon die met de hond loopt ziet het niet eens omdat ze met heel andere dingen bezig is.

Elk jaar vedwijnen de zwaluwen, elk jaar keren ze terug

Ik kwam er ook niet achter waar het dorp zich zou kunnen bevinden. Kon me ook niets schelen, er is sprake van moors, en dan denk je al snel aan York­shire, maar het sneeuwt er ook vaak, en doet het dat wel aan die Noordzeekust? Doet er niet toe. Het meisje en het dorp. De dertien reservoirs, de steengroeve, de onbeantwoorde liefdes, het sterven, het verlangen en hunkeren, de herhaling. Steeds maar weer die herhaling.

Elk jaar verdwijnen de zwaluwen, elk jaar keren ze in april terug. Elk jaar moet een ander onderdeel van Het Dorp het ‘Harvest Festival Display’ maken en dat lukt het ene jaar natuurlijk beter dan het andere, maar staan doet het er, in de kerk, elk jaar opnieuw, geen enkel jaar niet. En ondertussen blijft dat meisje vermist, dromen mensen over het meisje. Soms verdwijnt elders in Engeland een meis­je en keert Het Dorp in gedachten naar die ene december, in dat ene jaar, te­rug. Ze is vermist en blijft vermist.

Zo’n beetje alle reservoirs worden gecontroleerd, en soms wordt er iets vervangen of hersteld. Reservoir 7, reservoir 4. Reservoir 11. Alleen het reservoir uit de titel komt niet aan bod. Reservoir 13. Daar geen controle of reparatie of grote schoonmaak van het rasterwerk. De titel is, vermoed ik, de oplossing. Het is een titel die het hele boek lang in je achterhoofd smeult.

Gerbrand Bakker schrijft met Franca Treur om beurten een column over lezen, schrijven en het literaire leven. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden