ColumnBert Keizer

Ik beschouw Gotzsche als mijn huisarts en neem geen pneumococcen-vaccinatie

Er waren nogal wat reacties op mijn column over het onbewezen nut van het griepvaccin. Een lezer vroeg: als het zinloos is waarom roepen alle huisartsen ons dan op om de griepprik te komen ­halen? Ik moest even denken aan de redenering: als God niet bestaat waarom vieren we dan allemaal Kerstmis? Het ligt hier ongeveer net zo. 

Ongeveer 75 procent van de huisartsen gelooft niet in de werkzaamheid van de griepprik. Maar protocollair is de griepprik onder onheuse druk een vereiste geworden. Dat wil zeggen: als uw huisarts de griepprik weigert te verstrekken en u komt vervolgens te overlijden tijdens of na of door een griepachtig ziektebeeld, dan kunnen uw nabestaanden de dokter verwijten dat hij niet heeft gehandeld volgens het geldend ­medisch inzicht. Ja, en er is ook een financiële prikkel. De huisarts verdient er behoorlijk aan.

Lastiger was de vraag: ‘Fijn dat u de griepvaccinatie even door de wringer hebt gehaald. Maar gaat u wel de pneumococcen-vaccinatie ­halen?’ Nou, dat weet ik eigenlijk niet. Het griepvaccincircus en de ­rare clowns die daarin optreden ­maken me niet erg happig. Is er iets vergelijkbaars gaande rond de pneumococ? Pneuma is lucht, adem, denk aan de pneumatische boor, die immers heel hard hoestend zijn vernietigende werk doet. Kokkos is Grieks voor besje. Pneumococ is dus luchtbes, de naam voor de bacterie die vaak een longontsteking veroorzaakt.

Struikgewas van statistiek

Hoe kom ik nu tot een besluit over de pneumococcenvaccinatie? Het lijkt op het mondkapjesprobleem. Raadpleging van de relevante onderzoeksverslagen helpt niet, want die kan ik niet goed volgen. Rond elk onderzoek stuit je op het hinderlijke struikgewas van statistiek, louter doornige heesters, waar de onderzoekers je doorheen slepen. Ik noem u wat statistische begrippen: de chi-kwadraat-test, categoriale variabelen, multi variate regressie analyse, multi-colineariteit, Fisher’s exact-test – Random Regressie ­Modelling – de Student’s t-test. En laatst las ik ter geruststelling aan het einde van een data-analyse dat het allemaal gedaan was met de SPSS versie 21. Als ze hadden geschreven ‘met de Stalag-17 retrojectie’ dan had ik ook instemmend geknikt.

Om erachter te komen wat zich binnen deze omheining van statistische stekels bevindt, ben ik aangewezen op experts. Liefst onderzoekers die er zelf niks mee opschieten als de onderzochte zaak (medicatie, behandelmethode, vaccin) wel of niet goed verkoopt. De Deense epidemioloog Peter Gotzsche is zo’n expert. Hij is niet onomstreden. Integendeel. Hij kan soms onnodig scherp argumenteren, hetgeen zich tegen hem keert. Zo heeft hij Big Pharma beschreven als georganiseerde misdaad waarbij hij soms van nazi-praktijken sprak. Dat het georganiseerd is en misdadig bleek meerdere malen te kloppen, maar die nazi’s zou ik erbuiten gelaten hebben. Hoe dat ook zij, zijn laatste boek heet ‘Vaccinaties; waarheid, leugens en controverse’. Ik meld een mogelijke belangenverstrengeling, want zijn uitgever, Lemniscaat, geeft ook sommige van mijn boeken uit. Nou weet ik niet of ik er binnen Lemniscaat iets mee opschiet als Gotzsche beter of slechter verkoopt, maar ik meld het toch maar.

Gesprek met mijn huisarts

Gotzsche hecht niet veel waarde aan de pneumococcenprik. Hij ­citeert een verslag van een CDC-advies uit 2018. CDC is het Amerikaanse Centre of Disease Control, de Amerikaanse Gezondheidsraad die leidende adviezen opstelt: ‘Het CDC adviseert het vaccin ook voor alle andere volwassenen van 65 jaar en ­ouder.’

Maar op 26 juni 2019 kwam er dit uit een CDC-bijeenkomst: ‘Met een nipte meerderheid van 8 tegen 6 heeft een nationale vaccin-adviescommissie vandaag haar advies van 2014 verworpen dat alle volwassenen van 65 jaar en ouder een pneumococcenvaccinatie genaamd Prevenar 13 moeten krijgen. In plaats daarvan zei de commissie dat ouderen moesten overleggen met hun arts of ze het vaccin wel of niet moesten nemen.’

Waarop ik zou antwoorden: ‘Als deze commissie er niet uit komt, hoe zal een gesprek met mijn huisarts dan wel een zinnig advies kunnen opleveren?’ Gotzsche reageert zo: ‘Oké, ik heb met mijn arts gesproken – dat ben ik zelf – en die zegt dat ik dit vaccin niet moet nemen, ook al ben ik 70.’ Ik beschouw Gotzsche maar als mijn huisarts in deze en neem geen pneumococcenvaccinatie. Hoe komt het dat ik Gotzsche vertrouw? Omdat hij dit zegt in de inleiding van zijn boek: ‘Sommige vaccins leveren zo veel voordelen op dat we ons er allemaal mee zouden moeten laten inenten’.

Bert Keizer is filosoof en arts bij het Expertisecentrum Euthanasie. Voor Trouw schrijft hij wekelijks een column over zorg, filosofie, en de raakvlakken daartussen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden