Opvoedvraag Duurzaam kopen

Hoe zorg ik dat mijn puber duurzaam shopt?

Beeld Fadi Nadrous

Een meisje van vijftien jaar is vegetariër en loopt mee met de klimaatmars, maar laat zich tijdens het shoppen met vriendinnen verleiden door al dat moois voor weinig.

Het is voor ouders vaak lastig hun pubers enthousiast te houden voor hun eigen idealen. Dat ervaart een moeder met een puberdochter ook. “Wij proberen met ons gezin al jaren duurzaam te leven. We gaan niet met het vliegtuig en eten nauwelijks vlees. Onze dochter is vanwege het dierenwelzijn vegetariër en ging met haar klasgenoten naar de klimaatmars in Den Haag.”

Tot zover lijkt hun duurzame missie geslaagd. “Maar op één vlak faalt onze opvoeding. Als het over kleding gaat, dan gaat er bij haar een knop om”, zegt moeder zichtbaar geïrriteerd. “De kledingindustrie is een van de vervuilendste industrieën ter wereld en daarom kopen we bijna altijd tweedehands of duurzaam geproduceerde kleding. Onze dochter krijgt sinds een jaar kleedgeld en gaat graag winkelen met vriendinnen. Maar ze komt vervolgens thuis met een tas vol niemendalletjes, die waarschijnlijk na een paar keer wassen lelijk worden én die gekocht zijn bij winkels die slecht scoren op het gebied van milieubewustzijn.”

Het meisje krijgt 75 euro kleedgeld per maand. “Dat is iets meer dan volgens het Nibud ‘normaal’ zou zijn voor haar leeftijd. Dat doen we omdat duurzame kleding meestal duurder is. We hebben haar koopgedrag met haar besproken. Ze snapt het, maar ze handelt er niet naar. Wat kunnen we verder doen?” 

Impulsbeheersing

“Het is belangrijk dat ouders zich realiseren dat kinderen in de puberteit moeite hebben met impulsbeheersing”, zegt pubercoach Meta Herman de Groot. “Het puberbrein, met name de prefrontale cortex waar de impulsbeheersing wordt gemanaged, is nog in ontwikkeling. Pubers gaan voor een directe bevrediging van kijken en kopen, in plaats van ergens over nadenken en dan beslissen.” Goedkope, leuke shirtjes zijn daar bij uitstek geschikt voor. 

“Ouders zien het misschien graag anders, maar helaas werkt het zo niet met opvoeden”, zegt jongerencoach Charlotte Borggreve. “Opvoeden is leren loslaten. Het zaadje is door ouders geplant, nu is het afwachten. Het meisje ontdekt gaandeweg haar eigen normen en waarden.” 

Herman de Groot: “Het moreel besef van pubers moet zich nog ontwikkelen. Als ouder kun je een bepaald bewustzijn stimuleren bij je kind, maar er is geen garantie dat dit lukt.” De invloed van de vriendengroep is op deze leeftijd belangrijker dan de mening of idealen van de ouders. Duurzaam en bewust ­leven is niet iets wat jongeren massaal aan ­elkaar doorgeven. 

“En al maak je je zorgen over de toekomst van de wereld, dan nog is ernaar handelen ingewikkeld. Kijk maar naar jezelf”, zegt Borggreve. “Het is ook nogal wat om jezelf persoonlijk verantwoordelijk te voelen, zeker voor een vijftienjarige.”

‘Eigen wil opleggen is niet de manier’

Wat ouders wel kunnen doen is de dialoog aangaan over wat het kopen van goedkope kleding met haar doet en of het bijvoorbeeld een ander gevoel oproept als ze wel duurzame keuzes zou maken. Herman de Groot: “Zo leer je haar nadenken over deze kwesties. Je eigen wil opleggen is niet de manier. Hoe meer je dwingt, hoe groter de kans dat je puber zich gaat afzetten.” 

Door het meisje kledinggeld te geven, geven ouders haar eigen verantwoordelijkheid. “Laat haar die ook nemen. Het betekent dat ze de vrijheid moet krijgen om het geld uit te geven zoals zij wil”, vindt Borggreve. 

Ouders zouden met haar af kunnen spreken dat ze oude kleding die nog mooi is doorgeeft aan een nichtje of tweedehandswinkel. Ook kun je bij een grote keten als H&M oude kleding leveren, zodat het textiel kan worden hergebruikt. 

Herman de Groot: “Er is geen sprake van dat ouders hebben gefaald in hun opvoeding als hun dochter geen duurzame kleding koopt. Het is mooi dat ze hun dochter iets bij willen brengen. Maar ze kunnen niet meer doen dan haar inzichten bieden en haar zelf keuzes leren maken.”

Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden