OpvoedvraagPesten

Hoe wordt een huilerig kind wat flinker?

Een achtjarige is snel van slag als andere kinderen onaardig doen. Het zou fijn zijn als hij wat steviger in z’n schoenen stond.

Een lief kind is het. Maar hij is zo in tranen en laat zich regelmatig de kaas van het brood eten. De ouders van een achtjarige jongen zien het met lede ogen aan. “In de speeltuin wacht hij stilletjes af tot alle kinderen van de trampoline zijn, als hij zich stoot of valt of een vriendje iets onaardigs zegt, moet hij vaak onbedaarlijk huilen. Als zijn kleine zusje aan zijn haren trekt, kijkt hij ons vragend aan omdat hij niet weet wat hij moet doen”, schrijven zijn ouders. 

“Zijn gebrek aan weerbaarheid baart ons zorgen. Het maakt hem kwetsbaar voor pesten in de klas. En daar wordt hij weer verdrietig van. We zouden willen dat hij wat flinker werd en beter weet hoe hij moet reageren in situaties die hij lastig vindt. Is het mogelijk hem dit te leren, zonder dat we hem het gevoel geven dat hij niet goed is zoals hij is?” 

“Om te beginnen: heel goed dat deze ouders hun kind niet willen veranderen en aangeven dat hij goed is zoals hij is”, zegt Daniëlle Schollaart, pedagoog en kindercoach bij Apetrotse Kinderen. “Het is prima als een kind gevoelig is, dat geeft hem ook mooie kwaliteiten. Bij gevoelige kinderen komen emoties en pijn vaak heftiger binnen en zijn ouders kunnen hem wel helpen om wat weerbaarder te worden. Hij is oud genoeg om een gesprekje te voeren over hoe hij omgaat met lastige situaties.” 

“Reflecteren op jezelf is op die leeftijd nog best moeilijk, maar wellicht kan hij wel onder woorden brengen wat hij voelt als andere kinderen iets doen of zeggen wat hij niet prettig vindt”, zeggen orthopedagoog Anne-Minke Mulder en kinderpsycholoog Roxanne Hosemans van Psychowijs. Zelfvertrouwen en weerbaarheid hangen nauw samen. Heb je meer zelfvertrouwen, dan durf je over het algemeen beter voor jezelf op te komen en je eigen grenzen aan te geven, zegt ze. 

Begrip tonen is belangrijk

Weet hij niet hoe hij moet reageren of durft hij niks te zeggen als iemand iets naars tegen hem zegt of zijn zusje aan zijn haren trekt? “Je hoeft geen oplossingen aan te dragen of te zeggen wat hij moet doen. Sterker nog: beter van niet”, zegt Mulder. “Je kunt hem voorzichtig souffleren wat de mogelijkheden zijn, maar hij moet vooral het gevoel krijgen dat hij dingen zelf kan oplossen. Zo vergroot je zijn zelfvertrouwen.”

Een relatief eenvoudige truc die goed kan helpen, is het oefenen van een stevige houding. “Hoe je staat, heeft meteen invloed op hoe je je voelt. Sta je rechtop en letterlijk steviger in je schoenen, dan voel je je ook zekerder”, zegt Schollaart. 

Dat het jongetje snel moet huilen is op zich niet erg. Hosemans: “Hij voelt dingen in zijn lijf, het voelt niet prettig en die emotie uit hij via zijn tranen. Het is vaak niet alleen een uiting van pijn, maar ook van iets anders, zoals frustratie of onmacht. Als hij zijn gevoel beter onder woorden kan brengen en tegen anderen durft te zeggen wat hij niet fijn vindt, hoeft hij misschien minder snel te huilen.”

Schollaart: “Begrip tonen is belangrijk. Als je je begrepen voelt, kun je kijken naar een oplossing. En bespreken: hoe vond je het wat er toen gebeurde? Wat zou je kunnen zeggen?”

Als het ouders en hun zoon niet lukt om ervoor te zorgen dat hij zich wat zekerder voelt, kunnen ze een weerbaarheidstraining overwegen. Mulder: “Ik zou het niet al te snel aanraden, want de meeste kinderen redden zich uiteindelijk prima zelf. Het hoort bij hun ontwikkeling dat ze zelf ontdekken hoe ze kunnen reageren en hoe ze zich herpakken als ze iets moeilijk vinden. Maar als het jongetje vastloopt, is zo’n training zeker een optie.”

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. 
Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden