Kaarsen branden nooit honderd procent op.

Het ConsultKaarsvet

Hoe ongezond is het branden van kaarsen?

Kaarsen branden nooit honderd procent op. Beeld ANP

Een seizoensgebonden vraag in deze week. Adem je kaarsvet in, en zo ja, hoeveel dagen van je leven kost je dat?

Twee lezers brengen hun avonden graag door bij flikkerend kaarslicht. Geef ze eens ongelijk, in deze donkere maanden. De lezers ontsteken het licht niet alleen voor de gezelligheid, ze doen het ook om de temperatuur in hun slecht te verwarmen appartement op te krikken. Ze branden een bont palet aan dikke en lange kaarsen, en enkele waxinelichtjes.

“Toen een groepje kaarsen onlangs was opgebrand, constateerden we dat van de één veel meer kaarsvet over was dan van de andere”, schrijft de man van het stel in een mail. “Waarop ik mijn vriendin de vraag stelde: hebben we die opgebrande kaarsen nou ingeademd? En hoe slecht is dat voor ons?”

Helaas voor de lezers is er geen precies antwoord op hun vraag te geven, zegt Ad Ragas, hoogleraar milieu-natuurwetenschappen aan de Open Universiteit en universitair hoofddocent bij de afdeling milieukunde van de Radboud Universiteit. Want dan zou hij de luchtkwaliteit in hun appartement moeten meten gedurende een aantal weken.

Water en CO2

In hoeverre kaarsen schadelijke stoffen verspreiden, hangt van allerlei factoren af. In principe is er niet zoveel aan de hand als je een kaars aansteekt. Het materiaal waarvan de kaars gemaakt is, wordt verbrand door de vlam en vergaat tot CO2 en water. De rook die je ziet, bestaat uit waterstofatomen en koolstofatomen en die zijn niet giftig.

Maar, zegt Ragas, de verbranding werkt nooit voor honderd procent. In het algemeen geldt: hoe heter het vuur, hoe beter dingen verbranden. Nu zijn kaarsvlammen niet heel heet. “Daardoor kunnen er kleine restjes afvalstoffen vrijkomen die je inademt”, weet de milieukundige. Die stoffen vallen onder de categorie vluchtige organische stoffen (vos).

“Dat zijn stoffen zoals benzeen, tolueen, benzaldehyde en formaldehyde. Ik heb de indruk dat de laatste over het algemeen als meest schadelijk wordt gezien, door de combinatie van relatief hoge concentratie die vrijkomt bij het verbranden en de schadelijkheid ervan.” Hij wijst op een onderzoek uit 2016, uitgevoerd door twee wetenschappers aan de Hanyang Universiteit.

Boven de norm

Zij tonen aan dat de concentratie formaldehyde onder omstandigheden (als een kaars meerdere uren brandt in een kleine ruimte van twintig vierkante meter met slechte ventilatie) boven de gezondheidskundige adviesnorm uit kan komen. Maar hoeveel vluchtige organische stoffen vrijkomen, hangt dus af van het type kaars en de temperatuur van de vlam.

Er is nóg een studie van dezelfde Hanyang universiteit in Zuid-Korea – blijkbaar een van de weinige landen waar men zich buigt over de veiligheid van kaarsen branden – waaruit blijkt dat geparfumeerde kaarsen niet alleen bepaalde hoeveelheden van die vluchtige organische stoffen afgeven als ze worden aangestoken, maar ook daarvoor al.

Toch gaat het over zulke kleine hoeveelheden dat Ragas er niet van wakker ligt. “Je leeft er misschien een dag of twee minder door. Ik heb zelf ook regelmatig kaarsen aan, omdat ik het gezellig vind en ik ga ervan uit dat de effecten niet dramatisch zijn. Wel geldt: hoe meer je verbrandt, hoe meer er vrijkomt. Dus als je nou honderd kaarsen tegelijk aansteekt, is het een ander verhaal.” 

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden