Opvoedvraag Gendernormatief speelgoed

Hoe moeten ouders zich weren tegen rollenpatronen in speelgoedreclames?

Reclames voor poppen zijn gericht op meisjes, die voor speelgoed om mee te bouwen op jongens. Hoe geef je tegengas? 

In Frankrijk mag speelgoed niet meer specifiek voor jongens of voor meisjes worden aangeprezen. In Nederland deed minister Ingrid van Engelshoven (onderwijs) een oproep voor meer sekseneutraal speelgoed. Maar in speelgoedreclames lopen meisjes nog steeds rond in een roze wereld vol prinsessenjurkjes en poppen, terwijl jongens met autootjes spelen, bouwen of proefjes doen. Wat te doen als ouder? Moet je tegenwicht bieden aan dat ingesleten rollenpatroon en zo ja, hoe dan?

“Dat is een ideologische vraag”, zegt hoogleraar Judi Mesman. “Wil je dat je kind speelgoed kiest op basis van de eigen interesses en talenten of op basis van geslacht?” Mesman doet aan de Universiteit Leiden onderzoek naar genderfactoren in ouder-kind-interactie. Ze heeft wel begrip voor ouders die hun kinderen niet helemaal vrij laten, uit angst dat een jongetje dat roze jurkjes draagt op school gepest zal worden. “Maar aan de andere kant: als we bang blijven, doorbreken we het patroon niet.” Deze ouders zouden wat haar betreft hun kinderen ook kunnen ondersteunen in hun eigen keuze, juist als de reacties op school negatief zijn.

Uit onderzoek blijkt volgens Mesman dat het blootstellen aan stereotiepe beelden, zoals in de speelgoedreclame, bij kinderen ook leidt tot stereotiepe denkbeelden. “Maar je kunt niet met een blinddoek door de winkelstraat”, zegt Mesman. “Zelfs ouders die echt genderneutraal willen opvoeden, ontkomen niet aan die invloeden van buitenaf.” Wat je wel kunt doen, is verschillende soorten speelgoed aan je kind aanbieden. “Ik zag op tv een moeder die de verpakking eraf haalt voor ze het geeft, zodat een kind niet kan zijn dat die roze stofzuiger voor meisjes is en de bouwmaterialen voor jongens. Dan kan een kind er vrijer naar kijken”, zegt Mesman.

Beeld Fadi Nadrous

Gender-non-conform de kleuterklas in

“Als kinderen op tv keer op keer zien dat jongens op avontuur uit gaan en meisjes met poppen spelen, krijgen ze het idee: zo hoort het”, zegt ook opvoedcoach Joyce Akse. “Geef daarom ook je dochter zo’n doos om proefjes mee te doen. En kinderen vinden het heerlijk om hun ouders te imiteren. Als hij een klein broertje of zusje krijgt, maak je ook een jongen blij met een pop die hij in bad kan doen. En laat een meisje ook helpen met het wassen van de auto en een jongen met koken of stofzuigen.”

Dan is er nog die invloed van kinderen op elkaar: die is nog veel groter dan die van speelgoedreclames op televisie. “Je ziet vaak dat jongens en meisjes heel gender-non-conform aan de kleuterklas beginnen. Maar binnen een half jaar is dat eruit gesocialiseerd. Dan zeggen ze dat roze voor meisjes is”, aldus Mesman. “Je kunt daar dan wel het gesprek over aangaan”, vervolgt ze. “Stel vragen, zodat ze er zelf op reflecteren. ‘Waarom is roze voor meisjes?’, ‘Ken je geen jongens die ook van roze houden?’”

Doe je jongens en meisjes niet tekort, door ze niet gewoon het speelgoed te geven dat bij hun sekse past? “Ik zal nooit zeggen dat een jongen niet met een voetbal mag spelen, en een meisje niet met een prinsessenjurk”, zegt Mesman. “Het gaat erom dat je ze blootstelt aan verschillende opties. Als een jongen gek is op Spiderman, ga dan niet ingrijpen. En ga ook niet krampachtig om met dat meisje in die prinsessenjurk.”

Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden