Hygiëne

Hoe houd ik mezelf en mijn huis virusvrij - voor dummies

Beeld EPA

In de strijd tegen het coronavirus is een goede hygiëne van essentieel belang. Hoe moet dat eigenlijk, hygiënisch leven?

‘Happy clean hands for you’, zingt een hand met kraaloogjes en groen piekhaar op een kinderfilmpje van de Britse nationale gezondheidsdienst NHS. Onze eigen RIVM heeft een wat nuchterder benadering om ons uit te leggen hoe we onze handen goed moeten wassen. Want de strijd tegen het coronavirus wordt niet alleen gevoerd in ziekenhuizen.

Het belangrijkste dat we kunnen doen, nee eigenlijk het enige dat we kunnen doen, is hygiëneregels strikt in acht nemen. “Anders loopt het helemaal spaak”, zegt oud-inspecteur Reinoud Bon. Bon werkte 21 jaar als inspecteur bij de inspectie voor gezondheidszorg en jeugd, toen de infectieziektebestrijding daar ook onder viel. Hij waarschuwt al weken dat het aan alle Nederlanders zelf is om dit coronavirus de kop in te drukken. “Het is niet simpel, maar het is de enige manier.”

Niet simpel, want dat handen wassen is niet zomaar even de handen met wat zeep onder een straal water wapperen. Handen en polsen moeten goed gewassen worden: de voorkant, achterkant, tussen de vingers, de duimen, nagels, palmen. De Britse omroep BBC heeft volgens Bon het beste filmpje, die van onze eigen RIVM meldt bijvoorbeeld niet dat de kraan het beste weer gesloten wordt met een papieren zakdoekje. Wat die u wel op het hart drukt: wissel regelmatig de stoffen handdoeken.

Doe sieraden af

Ook belangrijk volgens Bon: gebruik zeep uit een wegwerpflacon en doe eerst ringen, armbanden en horloges af anders worden uw handen nooit schoon. Beter nog: laat sieraden op dit moment maar even helemaal achterwege. Allerlei dure chemische schoonmaakmiddelen zijn volgens hem nergens voor nodig, alcoholgel is  alleen handig voor onderweg. “Alles wat je meer doet dan water en zeep heeft geen zin en heeft als bijkomende nadelen dat het slecht is voor de portemonnee en voor de huid.”

En wanneer moeten de handen gewassen worden? Volgens het RIVM in ieder geval voor het klaarmaken van eten, na toiletbezoek, hoesten en niezen, snuiten van de neus, buitenspelen, het verschonen van kinderen, aaien van (huis)dieren en na het schoonmaken. Dus ook nadat u het aanrecht even heeft afgehaald met een vaatdoekje. Bon voegt daar nog aan toe dat de handen gewassen moeten worden voor het eten, nadat u aan uw neus of mond heeft gezeten en voor en nadat u de deur uitgaat.

En als we dan toch bezig zijn: blijf zo veel mogelijk van uw handen, ogen, neus en mond af. Dat valt niet mee, want we doen het allemaal tientallen keren per dag. “Gedragsverandering is niet gemakkelijk”, geeft Bon onmiddellijk toe. Maar wat u nu aanleert, komt de rest van uw leven van pas. Ook bij andere epidemieën. “Maar het helpt alleen als iedereen heel precies is, en het goed doet. Het heeft geen enkele zin om tien keer per dag de handen te wassen als dat niet op de juiste manier en op de juiste momenten gebeurt.” Juist daarom stoort het hem zo dat de RIVM begin deze week pas een instructie online zetten over handen wassen.

Houd afstand aan de eettafel

Ook deze kan voor u niet nieuw zijn: vermijd voorlopig alle lichamelijk contact. De premier hamerde er donderdag op, en ook Bon benadrukt: houd die 1,5 meter afstand in ere. Dat is de afstand die virusdeeltjes niet meer kunnen overbruggen. Dat geldt voor iedereen die u lief vindt, dus ook grootouders en goede vrienden. Voor vaste partners en kleine kinderen maakt Bon een uitzondering, mits niemand ziek of snotterig is. Bewaar ook afstand aan de eettafel. Pas uw inrichting indien nodig aan.

Door naar het eigen huis dan maar. Zeker nu we er zo veel tijd in doorbrengen. Voorwerpen en oppervlakten waar u vaak met uw handen aan zit, moeten regelmatig schoongemaakt worden. De tafel bijvoorbeeld, deurkrukken, uw autostuur en ook niet vergeten: toetsenbord en telefoon. Ook hier geldt: dure en agressieve schoonmaakmiddelen zijn nergens voor nodig. Water en zeep werken volgens Bon het beste. “Mensen die hier onderzoek naar hebben gedaan zeggen allemaal: alle andere, vaak dure, dingen werken minder goed.”

Telefoons zijn tegenwoordig vaak waterdicht, dat scheelt. Daar kunt u volgens Bon best even met een doekje overheen. Ook een optie: de hoesjes die bouwvakkers gebruiken voor telefoons. Die zijn van plastic en kunnen gemakkelijk in een sopje.

‘We zijn verwend geworden’

We zijn met zijn allen niet goed in het naleven van hygiëneregels, zegt Bon. “We hebben het nooit geleerd.” Het is een bijproduct van de vooruitgang, vreest hij. Vroeger, toen er allerlei besmettelijke ziektes rondwaarden en hygiëne de enige manier was om die te stoppen, werden regels er ingestampt bij kinderen. “Maar we zijn nu zo verwend dat we het een beetje zijn kwijtgeraakt.”

Waarom de overheid nog geen grote publiekscampagne heeft opgezet om mensen te doordringen van hygiëneregels, is hem een raadsel. “Vanaf dag een heeft de Wereldgezondheidsorganisatie gezegd: je hebt een publiekscampagne nodig. Het stoort me al vier weken dat Nederland die prioriteit niet in de praktijk brengt.” Wat hem betreft gaat er een campagne van start op televisie, radio, in de kranten en op sociale media. En dan nog; “We weten ook al decennia dat roken slecht is. Je bent er niet met zeggen: ‘Zo moet het’.”

Lees ook:

Wie zitten er in het Outbreak Management Team, dat het kabinet van doorslaggevend corona-advies voorziet?

Ministers zijn geen pandemie-experts. Het kabinet vaart daarom voor een groot deel op het advies van het ‘Outbreak Management Team’. Maar wie zitten er in dat team van deskundigen, en wat is hun rol?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden