Opvoedvraag Opruimen

Hoe erg is een rommelige speelgoedkast?

Beeld Fadi Nadrous

Het speelgoed van zoonlief ligt weggestopt in plastic bakken in de kast. Doet dit gebrek aan overzicht af aan zijn spelplezier?

Een moeder maakt zich zorgen over de speelgoedkast in de huiskamer. Ze ziet hoe haar zoontje er af en toe een bak uittrekt en de inhoud leegt op de vloer, om vervolgens de auto’s, poppetjes en pluche beesten die erin zitten volledig links te laten liggen. In plaats daarvan speelt hij altijd met dezelfde poppetjes: autorijdende hondjes, afkomstig uit een tv-serie waar hij graag naar kijkt. Die worden zo vaak gebruikt­­ dat ze vaak niet eens meer in de kast terechtkomen.

Heeft haar vierjarige zoontje wel goed zicht ­op zijn speelgoedcollectie, vraagt ze zich af. Ze kan zich voorstellen dat het aan overzicht ontbreekt: vaak zit allerlei speelgoed door elkaar, in ondoorzichtige bakken, opgeborgen achter deurtjes. Zou ze het speelgoed anders moeten aanbieden om te zorgen dat haar zoontje eens wat anders pakt?

Dat een kind vaak met hetzelfde speeltje bezig is, is geen probleem, zegt Aafke Huisman. Huisman is Pikler-pedagoog­­. “Wij kijken heel goed naar wat het kind beweegt”, zegt ze over het gedachtengoed van de Hongaarse kinderarts Emmi Pikler.

Volgens Huisman is het juist goed als een kind langere periodes met hetzelfde speeltje speelt. “Dat prikkelt de fantasie en vindingrijkheid. Kinderen gaan er op een steeds complexere manier mee spelen. Dat brengt ze verder in hun ontwikkeling.”

‘Een boek zet je ook niet bij de bakblikken’

Ook kindercoach Tea Adema vindt het helemaal niet erg dat het kind opgaat in fantasiespel met steeds dezelfde poppetjes en de duplo onaangeroerd laat. “In fantasiespel kan een kind heel veel kwijt. Als ouder kun je er ook erg van genieten. Laat hem dus lekker in zijn concentratie als hij een uur lang hetzelfde rondje rijdt met een autootje.”

Een chaotische speelgoedkast is wel een probleem, vindt Huisman. “Als er meerdere soorten speelgoed in een bak zitten, nodigt dat uit tot omkiepen en omver schoppen, en niet tot spel. In de volwassen wereld zet je een boek ook niet bij de bakblikken. Het beste is een doorzichtige bak, met daarin maar één soort materiaal. En heb je speelgoed waarvan je maar één exemplaar hebt, zet het dan apart op een plank en gooi het niet samen in een bak.”

Bij het rangschikken kan de moeder dingen bij elkaar zetten die met elkaar te maken hebben. Een grotere hijskraan naast de doos met autootjes, of het speelgoedservies naast de theepot. Zo kun je het kind op ideeën brengen. “Laat het kind altijd zelf kiezen waarmee het gaat spelen”, zegt Huisman. Je kunt je kind observeren, om erachter te komen wat hem bezighoudt. Zo kun je ook ander speelgoed uitkiezen dat aansluit­­ bij zijn interesse op dat moment.

Een dichte kast met ondoorzichtige dozen, zoals deze moeder heeft, is voor kleuters moeilijk te doorgronden, legt Huisman uit. “Ouders denken vanuit hun eigen perspectief, zij weten wat er achter een deurtje zit. Voor een kind moet het niet de vraag zijn wat ergens in zit. Het moet speelgoed tegen­komen, erdoor verleid worden.”

Overdaad schaadt

Anders dan Huisman heeft Adema weinig bezwaar tegen een doos met allerlei­ verschillende dingen bij elkaar. “Overzicht helpt, maar je houdt altijd wat rommeltjes over. Die kunnen best bij elkaar, en kunnen ook weer spel opleveren­­. Sorteer samen dingetjes op kleur, of op wat hard is en wat zacht.”

Na het spelen kan een ouder het ­beste helpen bij het opruimen, om te zorgen dat niet alles door elkaar raakt. “Nodig je kind uit om mee te helpen, maar maak er geen drama van als hij het niet doet”, adviseert Huisman.

Overdaad schaadt, vinden beide opvoeddeskundigen. Laat speelgoed zeker een maand of drie staan, zodat een kind het kan ontdekken. Daarna kan spul dat niet wordt gebruikt (tijdelijk) naar zolder, of geef het aan een ander kind. Adema raadt aan om de speelgoedkast nog voor de komst van Sinterklaas eens flink onder handen te nemen, want daarna wordt die ongetwijfeld weer fors aangevuld.

Wie de tijd heeft, kan natuurlijk ­samen met zijn kleuter uitzoeken wat hij wil weggeven. Dat is helemaal pedagogisch verantwoord.

Lastige pubers, dreinende tieners of krijsende kleuters? Elke week behandelt Trouw een opvoedvraag van lezers. Zelf een kwestie indienen? Mail naar opvoedvraag@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden