null Beeld
Beeld

Het ConsultAllergieën

Hoe een berkenallergie tot jeukende handen door appels kan leiden

Is het gezond om iets te eten waarvan je jeuk krijgt na aanraking?

Marco Visser

In het consult van twee weken geleden vroeg een lezer zich af hoe het kwam dat hij de laatste jaren last kreeg van een allergische reactie als hij appels, aardappelen, bieten of pastinaak schilde. Daar valt meer over te vertellen dan binnen een consult paste. Vandaar vandaag deel 2.

Ter herinnering, de lezer kreeg binnen een kwartier na het schillen jeukende en rode handen. De dermatoloog van vorige week dacht aan orthoergisch eczeem. Dat ontstaat als de huid in contact komt met irriterende stoffen.

Kruisreactie

Theo Roovers, allergoloog in het Elisabeth-Tweesteden Ziekenhuis in Tilburg, denkt dat er ook iets anders kan spelen. Een zogeheten kruisreactie met een berkenpollenallergie, een van de meest voorkomende allergieën in Nederland. “Heb je zo’n allergie, dan heb je 70 procent kans dat gedurende je verdere leven een kruisreactie plaatsvindt”, zegt Roovers. “De naam van de kruisreactie is paraberksyndroom. Vanuit je allergie voor berkenstuifmeel herkent je lichaam een bepaald stofje. Dat stofje is het pr10-eiwit. Nu komt dat pr10-eiwit in het hele plantenrijk voor. Het is namelijk een defensie-eiwit. Het zorgt ervoor dat de plant niet door elke schimmel of bacterie wordt opgevreten.”

De lezer vroeg zich af of de groenten en het fruit waar hij een allergische reactie van kreeg wel gezond was om te eten. “Dat de lezer een acute huidreactie krijgt op basis van het pr10-eiwit, wil niet zeggen dat je dan direct last hebt van je mond”, zegt Roovers daarover. “Sommige mensen signaleren niet dat het irritatie geeft aan de mond, maar houden wel buikklachten over als ze die producten hebben gegeten. Vaak wordt die link door mensen niet goed gelegd. Nu geldt de overgevoeligheid voor pr10 alleen voor rauwe producten. Dus als je het product kookt of bakt, verdwijnt het pr10-eiwit uit de voeding en kun je het gewoon eten zonder last.”

Parfum en specerijen

Kruisallergieën zoals bij de berkenpollen en het pr10-eiwit komen meer voor. Roovers noemt het voorbeeld van allergie voor parfums en specerijen. “Ook daar bestaat er een kruisallergie. Niet zo vreemd, want parfums worden gewonnen uit etherische oliën van kaneel, vanille, musk en andere stoffen. Dus hebben sommigen mensen met een parfumstoffenallergie ook weleens hinder bij het eten van kruidige gerechten, zoals curry’s.”

Vroeger had de lezer nergens last van. Heeft de leeftijd iets te maken met de allergie, bijvoorbeeld omdat de huid dunner wordt? “Dat speelt mee”, zegt Roovers. “Mensen met een minder goede huidbarrière zullen er sneller last van hebben, maar de voorwaarde blijft dat je de berkallergie hebt. Berkallergie is een van de weinige allergieën die zich op latere leeftijd kunnen laten gelden. Ik heb dames van 80 die nooit allergisch zijn geweest en ineens te maken krijgen met klachten. Als de berkallergie doorpakt, heb je zoals eerder gezegd 70 procent kans dat deze met voedsel gaat reageren. Dus kan het zomaar zijn dat je al op gevorderde leeftijd bent als je voor het eerst klachten krijgt. Voedselallergie associeer je met jonge kinderen, maar bij het paraberksyndroom ligt dat dus anders.”

Heeft een allergie eigenlijk een evolutionair nut? Roovers is daar duidelijk over: nee. “Het is een fout in je immuunsysteem. Een goede immuunrespons is heilzaam, maar bij een allergie maakt je immuunsysteem stoffen aan waar je ziek van wordt.”

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden