Klein VerslagWillem Pekelder

Het leven is mooier met melancholie

Ooit, ik weet niet meer exact wanneer, deed een mooi woord zijn intrede in mijn leven: treurdier. Ik dacht terug aan een geit die me eens had aangestaard vanuit een verwilderd weiland. Het dier blikte met zo’n droeve pracht uit zijn ogen dat het meteen mijn sympathie ontlokte. Alsof het een groot verdriet verborg dat niemand kende.

Van het woord treurdier had ik op dat ogenblik nog niet gehoord. Dat kwam pas later, toen ik op een affiche las: Circus Treurdier, dan en dan, daar en daar. Het bleek een Amsterdamse muziektheatergroep, die niet alleen in schouwburgen optreedt (vanaf 29 januari in Utrecht), maar ook op televisie. De VPRO heeft al twee reeksen ‘TreurTeeVee’ uitgezonden.

Van de zomer had ik het genoegen Circus Treurdier in levenden lijve te ontmoeten. Drie Treurdieren tegelijk, ik kon mijn geluk niet op! Het jonge drietal – Ellen Parren, Jan-Paul Buijs en Peter van Rooijen – straalt een prettige weemoed uit, een soort schitterende smart om het verlorene, precies zoals dat geitje in de wei. Parren formuleerde het in ons vraaggesprek aldus: “Ik denk dat het leven mooier is met melancholie, omdat vergankelijkheid schoonheid brengt.” Uiteraard rekende ik dat antwoord onmiddellijk goed!

Van de week voerde het gezelschap, aangevuld met Valérie Pos, ‘Het verhaal van Erica Speen, een remake’ op in het Rotterdamse Walhalla-theater. Het stuk heeft niet heel veel om het lijf: opstandige dochter (Pos) protesteert tegen oerconservatieve ouders (Parren en Buijs), waarbij het behoudende vooral blijkt te zitten in de verplichte blokfluitles, en de rebellie in het vurige verlangen van dochterlief om een héél erg kort broekje te dragen, ‘zo klein als een string’. Of had ze aan het eind tevens het ouderlijk huis in de fik gestoken? Hoe dan ook, de uitverkochte zaal lachte royaal en hartelijk.

Zelf vond ik het geënsceneerde voorgesprek met auteur J.J. Daalder (Buijs) het amusantst. Hij was degene die het (fictieve) klassieke kinderboek over Erica Speen had herschreven, of beter gezegd: letterlijk óvergeschreven, en getuigde daarvan met een surplus aan ijdel vertoon: “Ja, mijn versie is voor honderd procent gelukt.” Had u niet liever een nieuw boek geschreven, wilde de interviewer, gespeeld door Van Rooijen, weten. “Ach”, verzuchtte Daalder, “de grootste schrijvers uit de geschiedenis zijn kopiïsten: Homerus, Shakespeare....” Interviewer: “En Daalder?” Enfin, het werd een gesprek met een hoog wrijvingsgehalte.

Ontregeling, ongemak en vervreemding zijn het handelsmerk van Circus Treurdier. Eerlijk gezegd kwamen ze daarmee afgelopen najaar op de buis beter uit de verf dan nu op de planken. In ‘TreurTeeVee’ proefde je meer van de rijke, absurdistische traditie waarin Circus Treurdier staat : ‘Monty Python’, Wim T. Schippers, ‘Jiskefet’. Dat ligt ongetwijfeld aan het medium: tv biedt simpelweg meer (vormtechnische) mogelijkheden dan een podium.

Wat bleef, was het pamflet. Circus Treurdier is, anders dan veel van zijn absurdistische voorgangers, ook een vorm van verzet. In dit geval tegen oubollige behoudzucht: “Ga nooit terug naar je oude buurt. De weg naar huis is er nog wel, maar gaat nergens meer naartoe.” De Treurdier-weemoed enigszins kennende vermoed ik evenwel dat ze tegelijkertijd gelukzalig zwijmelen bij die oude weg naar huis.

Willem Pekelder vervangt deze week Wim Boevink

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden