Relatie-DNAHet verhaal van André

Het gebrek aan liefde bleef André (75) jaren achtervolgen: ‘Ik dacht dat ik niet deugde’

Beeld Brechtje Rood

Tijdgeest verkent het dna van de liefde: hoe werkt de relatie van je ouders door in je eigen relatie? Het gebrek aan liefde en de opvattingen van zijn ouders bleven André (75) jaren achtervolgen. ‘Ik dacht lang dat ik niet deugde.’

“Ik was tien toen ik van buren een hondje mee naar huis kreeg, ze hadden een nestje. Mijn vader was des duivels, maar ik weet nog dat ik zei: ‘Als die hond eruit moet, dan ga ik ook’. Het was een lief beest, we waren makkers. Hij gaf me wat ik miste: liefde. Hij was blij als ik er was. Dat was ik niet gewend.

Mijn vader sloeg me, bijna dagelijks. En best hard ook. Hij vernederde me, omdat ik niet genoeg mijn best zou doen op school, dat soort dingen. Ik was een middelmatige leerling en haalde ook wel eens een minder cijfer. ‘Het wordt niets met jou’, benadrukte hij.

Hij was een buitenbeentje in zijn familie – zijn broers werkten in de fabriek, hij werd onderwijzer – maar hij voelde zich superieur. Hij wist het altijd beter. Hij verdraaide de werkelijkheid. De enige waarheid was die van hem én die van de katholieke kerk. Toen ik puber was, begon ik zaken ter discussie te stellen, zoals abortus. Dat was not done. Als ik mijn zegje had gedaan, peerde ik ’m. Vlug naar buiten. Ik was het liefst niet thuis.

Al gaf ik soms tegengas, het zelfvertrouwen dat ik als jongetje nog had, was als puber volledig weg. Mijn vader gedroeg zich op school als ‘de leuke leraar’, medeleerlingen waren jaloers op me. Thuis was-ie helemaal anders. Ik dacht dat ’t aan mij lag, dat hij gelijk had: ik deugde niet. Mijn moeder koos zijn kant.

Mijn vader zei dat hij van m’n moeder hield, maar ik merkte het in niets. Hij was bazig naar haar. Er was geen hartstocht. Mijn moeder­­ vertrouwde me op haar beurt ooit toe dat een vrouw alleen maar trouwt om kinderen te krijgen. Een man is er voor de voort­planting, niet voor liefde. Met dit voorbeeld groeide ik op.”

Emotioneel, net als ik

“Toen ik 21 was kreeg ik mijn eerste vriendin: Marieke. Ze was actief bij de Jongerenkerk, waar ik toetsenist was – ik ben dol op klassieke muziek, ik speel piano en orgel. Achteraf denk ik dat zij een heel goede vrouw voor me was geweest. Emotioneel, net als ik. Maar mijn ouders vonden haar ‘niet slim genoeg’.

Marieke verlangde naar seks. Ik wilde wel, maar merkte dat er een enorme rem op zat. Ik was bang voor mijn lustgevoelens. Seks was immers voor de voortplanting, dat had ik van huis uit meegekregen. Na een jaar ging het uit.

Mijn sociale leven was beperkt. Ik had wat vrienden en als ik de kans kreeg musiceerde ik in een kerk, dan maakte ik na afloop van de dienst een praatje in de koffiekamer. Een enkele keer had ik een vriendinnetje, ik deed wat ervaring op. Maar al met al had ik een behoorlijk geïsoleerd leven. Net als mijn ouders vroeger, daar kwam nooit iemand.

Ik was 28 toen ik dacht: er moet iets veranderen, het wordt tijd voor een vaste relatie. Tijdens carnaval ontmoette ik Annabel, ergens in een kroeg. Ik vond haar aardig. Ze had iets absoluuts, ze had duidelijke opvattingen. Net als mijn vader. Die parallel zag ik later pas. Het werd een verstandshuwelijk.

Toen ons zoontje vijf was, voltrok zich een drama. Tijdens een wandeling liet Annabel zijn handje los. Het joch werd aangereden door een vrachtwagen en was in één klap zijn toekomst kwijt. Mijn vrouw was getraumatiseerd, net als ons dochtertje, die het ongeluk voor haar ogen zag gebeuren.

Ons huwelijk is het ongeluk nooit te boven gekomen. Annabel ging ons zoontje op alle mogelijke manieren verwennen. Hij kreeg cadeautjes, hij kon niets fout doen. Dat ging ten koste van onze dochter. Er ontstond een afstand tussen mijn vrouw en haar. En ook tussen mij en Annabel. We zijn bij elkaar gebleven voor de kinderen. Na ruim twintig jaar volgde de scheiding. Ik was opgelucht.

Mijn huidige vrouw heb ik ontmoet via een contactadvertentie in de krant. Het was niet eens zo’n bijzondere tekst, maar om de een of andere reden dacht ik: dit is een aardige vrouw. Dat bleek ook. Ze is gevoelig, onbaatzuchtig, invoelend. We zijn al 24 jaar bij elkaar. Bij haar vind ik rust.”

Vrijer en opener

“Mijn vrouw is protestants. Ook daardoor ben ik de vooroordelen los gaan laten die ik van huis uit mee had gekregen. Met de katholieke kerk heb ik gebroken. Ik speel nog wel orgel, op dit moment vooral in protestantse kerken, die zijn er hier nu eenmaal meer. De contacten die ik daardoor op doe, hebben me vrijer en opener gemaakt. Ik ben meer onderdeel van de samenleving. Het isolement is weg.

Soms hoor ik iemand op televisie zeggen: ‘Ik heb een mooie jeugd gehad’. Dan denk ik: tsjonge, wat was het bij mij toch een puinhoop. Het blijft schrijnen. Tuurlijk, je moet dat wat gebeurd is ooit een keer afsluiten, dat doe ik ook, maar toch, het heelt nooit helemaal.”

De namen in deze tekst zijn om privacyredenen gefingeerd. De echte namen zijn bekend bij de hoofdredactie.

Heeft u ook een verhaal over de liefde, relaties en uw ouders? Stuur een e-mail: relatiedna@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden