Het ConsultMisofonie

Het consult: Kun je je minder focussen op geluid dat je irriteert?

Beeld trouw

Klussende buren of iemand die zit te eten in de trein: een jonge vrouw vindt het geluid van anderen gekmakend irritant. Zijn er manieren om je minder te focussen op het geluid?

Iedereen stoort zich weleens aan geluid. De bladblazer van de buurman, muziek die boven een koptelefoon uitklinkt of een smakkende collega. “Mijn vriendin heeft een erg lage tolerantie voor geluid. Als onze buren gaan klussen, gaat ze ergens anders heen. Zeker nu ze veel thuis moet werken, is dat natuurlijk lastig. Als ze met de trein reist en iemand in haar buurt haalt steeds zijn neus op, vertrekt ze naar een andere coupé”, schrijft een lezer. “Ze kan zich niet meer concentreren en hoort alleen nog het geluid waar ze zich aan stoort.”

Naar schatting zo’n 5 procent van de mensen is overgevoelig voor geluid. “Je kunt onderscheid maken tussen ‘normale’ irritatie of een stoornis”, zegt Damiaan Denys, psychiater bij het Amsterdam UMC. Naar schatting zo’n 1,5 procent van de Nederlanders lijdt volgens Denys aan misofonie, wat letterlijk betekent: ‘haat voor geluid’. 

Bij deze psychische aandoening ervaren mensen intense gevoelens van irritatie, walging of woede bij het horen van ogenschijnlijk onschuldige geluiden, zoals smakken, slikken of ademen. “Aan welke geluiden iemand zich stoort, is per persoon verschillend”, vertelt Denys, die onlangs de Ig Nobelprijs won voor zijn wetenschappelijk onderzoek naar misofonie. Hij ziet regelmatig mensen op zijn spreekuur met specifieke klachten, zoals iemand die agressief wordt van de ademhaling van zijn partner of iemand die geen televisie wil kijken met de kinderen vanwege de krakende chips die ondertussen wordt gegeten.

Overheersend

Denys: “Het onvermogen om het geluid weg te filteren is onderdeel van de pathologie. Als je geobsedeerd bent door een geluid is het heel lastig om daar geen aandacht aan te besteden, het is enorm overheersend.” 

Mensen met misofonie storen zich vooral aan geluiden die gemaakt worden door andere mensen. Ze houden hen verantwoordelijk, ze vinden dat iemand zou moeten weten dat hun gedrag storend is. De aandoening kan grote impact hebben op iemands leven, zo kunnen mensen soms niet meer samen met anderen aan tafel eten of gaan ze situaties uit de weg. Of deze jonge vrouw ook aan misofonie lijdt, is niet zomaar te zeggen. “Bij 30 procent van de mensen die wij onderzoeken vanwege klachten, blijkt dat ze toch geen misofonie hebben.” 

Het gegeven dat ze het geluid van de buren en mensen in de trein letterlijk uit de weg gaat, geeft wel aan dat het serieus invloed heeft op haar leven. Zolang de klachten niet al te veel ontregelen, kan iemand proberen om het geluid weg te filteren, bijvoorbeeld door een koptelefoon te dragen of zelf een tegengeluid te maken. Zo verleg je de aandacht enigszins. 

“Natuurlijk wordt het gewaardeerd als mensen in de omgeving er rekening mee willen houden, maar dat kan niet altijd”, zegt Denys. Geen chips eten kan nog, maar stoppen met ademen is een lastiger verhaal. Zodra iemand echt situaties gaat vermijden en het niet lukt om met het geluid om te gaan, is er een behandeling mogelijk. In het Amsterdams Medisch Centrum zijn de afgelopen jaren zo’n 1000 mensen met misofonie behandeld. Hierbij ligt de focus op ontspanningstraining en aandachtstraining en leren patiënten om positieve associaties op te roepen bij de geluiden die zij als negatief ervaren, zodat ze er beter tegen kunnen.

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Stuur een mailtje naar gezondheid@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden