Relatie-DNAHet verhaal van Ingrid

Haar moeder noemde haar ‘rotkind’, haar vriend sloeg; Ingrid (50) laat het verleden nu pas achter zich

null Beeld Brechtje Rood
Beeld Brechtje Rood

Tijdgeest verkent het DNA van de liefde: hoe werkt de relatie van je ouders door op je eigen relaties? Ingrid (50) brak met haar moeder, die haar vernederde toen ze kind was. Net als haar vriend jarenlang deed.

“Ik weet nog dat ik met Pasen zou gaan logeren bij tante Nelleke, mijn favoriete tante. Haar gezin was in mijn ogen perfect: warm, liefdevol, veilig - zoals ik het zelf zou willen. Op een gegeven moment zei mijn moeder: ‘Tante Nelleke wil niet dat je komt, ze vind je vervelend’. Ik was tien jaar en dacht: dat zal dan wel zo zijn.

“Zo ging het vaker. Mijn moeder loog constant. Ze kon ook heel heftig schelden. Dagelijks zei ze dingen als: ‘Wat een rotkind ben jij, was je er maar nooit geweest.’ Naar de buitenwereld toe was ze anders. Dan was ik plotseling het allerleukste kind op aarde, zó slim en creatief. Ze kon heel empathisch kijken. Ze speelde een rol, en deed dat fantastisch.

“Thuis confronteerde ik haar wel eens met haar gedrag - mijn vader was na de scheiding buiten beeld. Ik hoor het mezelf nog zeggen: ‘Maar mama, dat zegt een moeder toch niet tegen haar kind?’ Waarop zij zoiets antwoordde als: ‘Ach sodemieter toch op rotkind, je maakt me het leven zuur.’ Nu denk ik: jeetje, wat moedig. Dat durft niet elk kind. Mijn zus was veel introverter, zij trok zich volledig terug.

“Nelleke heeft later wel eens gezegd: ‘Je moeder sloeg met rechts, terwijl ze je links een reep chocolade voorhield’. Ze maakte ons afhankelijk van haar, ook door thuis alles zelf te doen: koken, poetsen. Ik leerde niets en was volledig op haar aangewezen.

“Als je vaak te horen krijgt dat je niet deugt, ga je dat vanzelf geloven. Soms vroeg ik aan ouders van een vriendinnetje: ‘Mijn moeder zegt dat ik slecht ben, horen moeders dat te zeggen?’ Ik voelde onmacht. Dat bevestigde me in mijn onzekerheid. Had maar iemand gezegd: ‘Het ligt niet aan jou’.

Relaties? Ik was compleet verkeerd bedraad

“Toen ik op kamers ging was ik negentien, maar in emotioneel opzicht nog een meisje van tien. Iets regelen, dat lukte wel - dat doe je met je verstand. Maar relaties aangaan? Ik was compleet verkeerd bedraad als het om jongens ging. Ik begreep de signalen niet. Dan dacht ik dat ik een relatie had, maar kreeg ik ‘sodemieter op, ik hoef verder niks met jou’ te horen. Waarop ik natuurlijk dacht: ik deug niet.

“Ik heb het anderhalf jaar uitgehouden in m’n eentje, toen ontmoette ik Mick, een economiestudent uit de polder. Ik was voortdurend met hem bezig, ik had überhaupt geen enkele notie van mezelf – dat ‘zelf’ was vooral een irritant ding. Na twee weken heb ik het uitgemaakt, want iets in mij voorvoelde: dit zit niet goed.

“Mick belde een week later, hij miste me. Ik ben overstag gegaan. Na anderhalf jaar zijn we gaan samenwonen. Ik dacht: nu heb ik een relatie en voldoe ik aan ‘het plaatje’. Maar de situatie was allesbehalve perfect. Ik was constant aan het pleasen. En ik deed alles thuis. Ik zorgde dat er eten was, dat het huis werd geverfd, ik regelde de inrichting. Als hij dan zei: ‘Het ziet er leuk uit’ was ik weer weken tevreden.

“Hij was respectloos. Speelde met me. Deed de deur van de slaapkamer van binnen op slot en zei: ‘Zoek maar uit waar je slaapt’. Zweeg me urenlang dood. Sloeg me toen ik hoogzwanger was. En zei jaren later doodleuk tegen een vriend: ‘Ze is net een hond, als je d’r een trap geeft, blijft ze terugkomen’. Ik bleef inderdaad terugkomen. Het was het mechanisme dat ik van huis uit kende. Als ik zou tornen aan wat ik had, was er alleen maar een gapend ravijn. Alleen zijn betekende voor mij: verloren zijn.

“Toen ik eind dertig was overleed mijn zus. Een hartstilstand. Ze dronk veel, ze had chronische stress, ze rookte als een ketter en ze had een foute ex. Ze was ook verkeerd bedraad, ook zij wist niet hoe ze voor zichzelf moest zorgen. Haar dood heeft iets in mij wakker geschud. Ik kon niet langer onder de mat vegen dat er ook bij mij iets ernstig fout zat. Ik ben gaan nadenken. Dat duurde jaren. Mijn dochter heeft het er nog wel eens over, ik denk dat ik gewoon hartstikke depressief was. En ik ben boeken gaan lezen. Over narcistisch gedrag. Uiteindelijk heb ik het aangedurfd en tegen Mick gezegd: ‘Ik wil uit elkaar’.

Ik schiet telkens in dat oude patroon

“Na de scheiding zeiden veel mensen: ‘Nu heb je rust’. Maar zo werkt het niet. Ik ben vijftig, maar herken pas net het beschadigde kind in mezelf. Ik moet emotioneel nog volwassen worden. Dat is keihard. De neiging om bevestiging te zoeken bij anderen is er nog. Het is echt afkicken, mijn hoofd schiet telkens in dat oude patroon. Maar het gaat steeds beter. Eindelijk voel ik dat ik het verleden me niet meer beheerst. Met mijn moeder heb ik gebroken. Dat kon niet anders.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden