Ik heb een droomGert Jan Lammers

Gert Jan Lammers: ‘Met de brandweerwagen naar een tropisch eiland’

Gert Jan Lammers. Op de achtergrond: een in China vervaardigde replica van De Droom van Pablo Picasso. Beeld Jorgen Caris

In deze interviewrubriek vraagt de redactie van Trouw aan bekende én minder bekende mensen waar ze over dromen, overdag of ’s nachts. Vandaag: Gert Jan Lammers, hoogleraar Slaapstoornissen aan de Universiteit Leiden.

“In het begin van mijn opleiding tot neuroloog moest ik nachtdienst draaien in het ziekenhuis om de eerste opvang te doen. Als het lastig was mocht ik een ervaren neuroloog thuis bellen. Een keer belde ik de achterwacht maar kreeg geen gehoor: hij bleek met de hoorn naast zijn hoofd in slaap te zijn gevallen. Gelukkig liep het goed af, maar daarna heb ik vaak gedroomd dat ik dringend contact zocht, maar de ingesprektoon kreeg.

Mijn dromen gaan niet altijd over mijn werk, maar onlangs had ik wel een mooie. Ik ging in een brandweerwagen met gillende sire­ne op reis naar een tropisch eiland. Daar stond gek genoeg mijn werkkamer, vol met mensen die zich niet aan de coronaregels hielden – en ik voelde me er uiterst prettig bij.

Als kind had ik strijd met mijn ouders als ik naar bed moest, dat vond ik verspilling van tijd. Zo denk ik er nog over, maar ik gedij veel beter als ik zeker zeven uur slaap en er niet als een puber tegenin ga. Slaap is nodig voor noodzakelijk herstel en onderhoud van het brein. Droom­slaap is daar een waardevol bijproduct van, maar waarom zou je niet aan twee uurtjes slaap genoeg hebben? Dat fascineert me.

Narcolepsie - overdag onbedwingbaar in slaap vallen

In mijn dagelijkse praktijk houd ik me bezig met slaapstoornissen. Mijn wetenschappelijke interesse richt zich op narcolepsie, een zeldzame en intrigerende, maar ook zeer ontregelende aandoening waarbij je overdag onbedwingbaar in slaap valt. Doordat je bewustzijn en geheugen geactiveerd blijven, krijg je levensechte dromen die in het niet vallen bij gewone dromen: wat je beleeft ervaar je als echt gebeurd. Dat leidt soms tot bizarre situaties. Een vrouw vertelde mij dat ze ervan overtuigd was dat ze was vreemdgegaan met een jeugdliefde. Ze schaamde zich rot en begreep niet hoe ze dat had kunnen doen. Totdat ze de man een keer toevallig tegenkwam. Hij bleek naar Amerika geëmigreerd en sinds een paar dagen in Nederland – pas toen ontdekte ze dat ze alleen in haar droom was vreemdgegaan.

De slaapgeneeskunde-vereniging SVNL waaraan ik verbonden ben, komt op voor mensen met slaapproblemen. Hun aantal is in coronatijd flink gestegen, blijkt uit een enquête die we gehouden hebben. Typisch voor slapeloosheid is dat het probleem kan aanhouden, ook als de situatie weer normaal wordt. Vaak zie je een enorme verbetering met cognitieve gedragstherapie, maar de medische wereld houdt zich amper bezig met slaapzorg. Nogal vreemd als je een derde van je leven slaapt. Nu ik de eerste leerstoel gericht op slaapgeneeskunde mag bekleden, wil ik de kwaliteit van slaapzorg hier zoveel mogelijk bevorderen: slaapproblemen hebben grote impact op je functioneren, maar in veel gevallen zijn ze behandelbaar.”

Neuroloog Gert Jan Lammers (59) is voorzitter van SVNL, medisch hoofd van Slaap-Waakcentrum Sein en bijzonder hoogleraar Slaapstoornissen aan de Universiteit Leiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden