null Beeld

ColumnJamal Ouariachi

Geert Wilders, de man die de Koran wil verbieden, presenteert zich als voorvechter van de vrije literatuur

De eerste keer dat ik me bewust werd van islamitische intolerantie, was begin 1989, toen op tv beelden opdoken van woedende migranten die tijdens een demonstratie in het Engelse Bradford De duivelsverzen van Salman Rushdie in de fik staken. Niet veel later, toen de Iraanse ayatollah Khomeini over Rushdie een fatwa had uitgesproken, werd er ook in Nederland gedemonstreerd, werd er geroepen: ‘Dood aan Rushdie!’

Ik was net tien jaar oud en die roman trok me meteen enorm aan: dat een boek zoiets kon aanrichten! Het moest iets magisch zijn. Ik deed een poging het te lezen, maar het was te hoog gegrepen voor een tienjarige. Een paar jaar later kwam het er alsnog van: magisch was het inderdaad, maar reden tot moord? Een kwart eeuw later was ik in de gelegenheid Rushdie te interviewen en bij die gelegenheid vertelde hij onder meer hoezeer het hem verblijdde dat De duivelsverzen, nu de storm rond het boek na al die jaren was gaan liggen, eindelijk als literair werk gelezen werd, zoals het altijd was bedoeld.

Het is een lot dat je ook de roman Ik ga leven van de jonge Turks-Nederlandse schrijver Lale Gül zou toewensen. Maar helaas: de auteur wordt ernstig bedreigd en heeft haar ouderlijk huis moeten verlaten, omdat ook daar de islamitische intolerantie onverdraaglijk werd.

Ook bij Güls boek is het nu bijna onmogelijk het als gewoon boek te lezen. Sterker nog, de kwestie-Gül werd inzet van een spelletje Wie Staat Aan De Goede Kant Van De Geschiedenis? Op sociale media werd naarstig onderzocht wie de petitie laatlalevrij.nl wel of niet ondertekend had. Elsevier-columnist Geerten Waling wilde weten waarom wél Jesse Klaver en Nevin Özütok hun handtekening hadden gezet, maar Kauthar Bouchallikht niet. Een petitie als loyaliteitsverklaring aan het Deugse Rijk.

De ironie wil dat uitgerekend Geert Wilders Güls dapperheid prees tijdens een verkiezingsdebat met Mark Rutte. Ironie ja, want blijkbaar heeft Wilders alleen hart voor de schone kunsten als zij hem helpen zijn islamstokpaardje te berijden. En nog ironischer: dezelfde Geert Wilders die zich hier als voorvechter van een vrije literatuur presenteerde, is de man die de Koran wil verbieden. De Koran, ja: alleen al vanwege de wereldwijde invloed die ervan uitgaat een van de belangrijkste literaire teksten ooit geschreven (en dat zeg ik als atheïst).

Wilders heeft zijn goedkope flirt met Gül niet eens nodig. Dat hijzelf al zeventien jaar beveiligd wordt, is het beste bewijs dat er, ruim dertig jaar na de fatwa tegen Rusdie, nog veel moet veranderen in het denken van aardig wat islamitische Nederlanders. Daar draag je niet aan bij door zélf een fatwa over een boek uit te spreken.

Jamal Ouariachi is schrijver. Behalve­­ romans en verhalen schrijft hij onder meer recensies en columns.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden