Yaël Dingemanse (22) liet zich op haar achttiende voor het eerst behandelen met fillers.

Plastische chirurgie

Fillers op je achttiende: ‘Iedereen noemt ­Kylie Jenner als voorbeeld’

Yaël Dingemanse (22) liet zich op haar achttiende voor het eerst behandelen met fillers.Beeld Shody Careman

De populariteit van botox en fillers onder jonge vrouwen groeit snel. Cosmetische behandelingen zijn steeds betaalbaarder, maar moet iedereen het ook willen? En wanneer ben je mooi genoeg?

Als klein meisje stond Yaël Dingemanse (22) al vaak voor de spiegel, om te experimenteren met make-up en uiterlijke ver­zorging. Geen wonder dat ze nu schoonheidsspecialiste in opleiding is, met een bijbaan als visagist. “Ik wil mensen een goed gevoel geven over zichzelf. Maar door mijn werk zie ik ook sneller wat ik wel en niet mooi vind aan mezelf.” Ze vond haar lippen te klein en op haar achttiende, na een jaar van onderzoek en zelfreflectie, liet Dingemanse die voor het eerst behandelen met fillers. “Mijn ouders vonden het een verschrikkelijk idee, maar ik ben toch van een andere generatie en voor ons is het heel normaal om iets te laten opvullen, ook op jongere leeftijd.”

Dingemanse, die in het Zeeuwse dorp ’s-Heer Arendskerke woont, erkent dat ze vaak wegdroomt bij de perfecte vrouwen op Instagram. “Iedereen noemt ­Kylie Jenner als voorbeeld”: de jongste Kardashian-zus en beauty-ondernemer die als tiener al begon met cosmetische ingrepen. “Ik vind haar ook mooi, want ze heeft volle lippen, lange wimpers, getekende wenk­brauwen en een mooie kaaklijn. Maar het is eigenlijk too much en haar figuur is ook niet natuurlijk.” Daarom laat Dingemanse zich niet te veel opjutten. “Ik hou het alleen bij mijn lippen, wat ik best knap vind van mezelf. Ik doe het ook niet voor de buitenwereld, maar echt voor mezelf. Ik ben nu trots op wie ik ben.”

Ze is een van de klanten van House of Bratz, een cosmetische kliniek met twee vestigingen, in Amsterdam en Rotterdam. De kliniek is al langer actief op ­Instagram, dus ze trekken veel jonge vrouwen aan, zegt cosmetisch arts Coriene Catsman (31). “Die nemen vaak hun moeder mee.” Veel van de klanten komen voor ­botox, om ­bepaalde gezichtsspieren of rimpels te verlammen, of ­fillers, waarmee lippen of andere delen van het gezicht worden opgevuld. Beide middelen werken na een tijdje weer uit of lossen op, dus de behandelingen moeten ­worden ‘bijgehouden’. Zo’n prikje gaat vaak verrassend snel. “Het staat voorop dat een cosmetische ingreep ­altijd veilig moet gebeuren”, zegt Catsman. “Maar als het om een simpele behandeling gaat, kun je met een half uur klaar zijn.”

Nu influencers zoals de Kardashians een maakbaar schoonheidsideaal promoten, voelen cosmetisch artsen zoals Catsman een verantwoordelijkheid om de verwachtingen van klanten te temperen. “Ik vraag daarom eerst wat hen precies stoort en hoe dat komt. Daarna ­kijken we samen hoe de cliënt weer tevreden wordt. Beautytrends kunnen namelijk over tien jaar weer heel anders zijn.” Met name over permanentere ingrepen, ­zoals plastische chirurgie aan het gezicht, moet je langer doorpraten. De meeste klanten luisteren naar haar ad­viezen, maar als een meisje ­aan­-dringt op meer fillers, gaat Catsman toch akkoord. “Ik wil mezelf niet vergelijken met een kapper, maar die vindt een bepaalde ­haarkleur ook niet altijd even mooi bij een klant. Toch mag de cliënt bepalen hoe hij of zij eruit wil zien. Als iemand vollere lippen wil dan ik mooi vind, mag dat, zolang het medisch verantwoord is.”

Eén op de vijftig vrouwen tussen de 18 en 70 jaar werd behandeld met botox

Hoe populair zijn cosmetische ingrepen? Op basis van een peiling onder artsen maakten onderzoekers een ruwe schatting: in 2016 werd ruim één op de vijftig vrouwen tussen de 18 en 70 jaar behandeld met botox. Net iets minder vrouwen lieten zich injecteren met fillers. Overigens gaat het bij deze cijfers deels om dezelfde vrouwen, die het beide lieten doen. Het aandeel van mannen is klein (zie kader). De populariteit onder jonge vrouwen groeit juist snel. Het Erasmus MC publiceerde afgelopen zomer een onderzoek naar de klanten van drie grote Nederlandse klinieken. Het aandeel van vrouwen tussen de 18 en 25 was in tien jaar tijd meer dan verdubbeld, van 3,1 procent in 2008 naar 8 procent in 2017. Dat klinkt veel, maar feit blijft dat meer dan 90 procent van alle klanten ouder dan 25 is.

Wat van de mannen?

Ruim 1 op de 340 mannen in Nederland heeft zich in 2016 laten injecteren met botox, ruim 1 op de 300 met fillers, blijkt uit een peiling onder ruim honderd cosmetisch artsen. Vergeleken met vrouwen is dat weinig. Toch ziet cosmetisch arts Joost Kroon steeds meer mannen in zijn kliniek. Mannen kiezen vaker voor ingrepen die je maar één keer hoeft te doen: “Haartransplantaties zijn erg populair, daar moet je zelfs voor op een wachtlijst. Maar ook tanden bleken, ­liposuctie of een ooglidcorrectie.”

Cosmetisch arts: ‘Lippen zijn vaak al vol genoeg’

Joost Kroon (45) is een cosmetisch arts in het hogere, duurdere segment. Hij richt zich juist op een wat oudere doelgroep. “Ik doe veel volumeherstel na veroudering, en dat vraagt vaak om meerdere behandelingen.” Hij hekelt de ‘voordeelklinieken’ waar alles snel moet om een hoge omzet te draaien. “Ik neem de tijd voor een intake en kijk hoe we het ­gezicht in verhouding kunnen brengen. Zoiets kun je meten, met een bepaalde passer of door lijnen te trekken over het gezicht. Ik ben ook terughoudend met het opvullen van lippen, die zijn vaak al vol genoeg. En als je alleen ­lippen opvult zonder ingevallen wangen of hangende mond­hoeken aan te pakken, doe je je werk niet goed.”

Kroon is een bekende arts, die ook geregeld is te zien in tv-programma’s over schoonheid. Hij heeft dus niet te klagen over klandizie en kan makkelijker nee zeggen tegen behandelingen die geen ‘visitekaartje’ zijn voor zijn werk. “Als ik pornolippen zie, denk ik gelijk: nee. Mijn behandelingen moeten zo natuurlijk ogen, dat mijn collega’s eigenlijk niet kunnen zien wat ik heb ­gedaan.” Maar ook Kroon moet vaak de verwachtingen van klanten bijstellen. “Ik laat veel voor- en na-foto’s zien, zodat je precies ziet wat zoveel milliliter doet. Ik snap dat je waar voor je geld wil, maar je kunt beter met minder beginnen. Gelukkig heb ik wat oudere klanten, die staan meestal sterker in hun schoenen.”

Oda Theeboom (19) durfde lang niet voluit te lachen vanwege de hoeveelheid tandvlees die dan te zien was.  Beeld Shody Careman
Oda Theeboom (19) durfde lang niet voluit te lachen vanwege de hoeveelheid tandvlees die dan te zien was.Beeld Shody Careman

Gummy smile

Het beeld is vaak dat vrouwen doorslaan met cos­metische ingrepen en plastische chirurgie, een beeld dat in stand wordt gehouden door tv-programma’s als ­‘Botched’. Maar de behandelaars zeggen dat de meeste ­vrouwen naar de kliniek komen met subtiele wensen. 

Oda Theeboom (19) uit het Utrechtse De Meern schaamde zich bijvoorbeeld voor de hoeveelheid tandvlees die was te zien als ze lachte. “Als vrienden een foto van me maakten, stoorde ik me iedere keer aan mijn lach.” Terwijl dat vaak het mooiste is aan een mens. “Voor mij dus niet. Ik probeerde mijn glimlach te verbergen door mijn hand ervoor te houden. Dan wordt je zelfbeeld wel aangetast.” De creative business-student wilde er al sinds haar 17de iets aan laten doen. “Maar ik wist niet precies wat. Ik dacht dat je je lippen gewoon zo vol moest spuiten, zodat je je tandvlees niet meer zag. Ik ben blij dat ik dat niet heb gedaan.”

In Theebooms familie wordt vrij makkelijk gesproken over uiterlijke ingrepen. “Mijn moeder liet eerder al haar frons behandelen en vroeg aan de arts of er ook iets was te doen aan mijn tandvlees. Hij vertelde toen over de gummy smile-behandeling.” Dan wordt er wat botox ingespoten zodat de bovenlip lager komt te hangen, over het tandvlees heen. Die behandeling herhaalt Theeboom ieder half jaar. “Ik ben nu meer mezelf en lach weer. ­Media focussen vaak op de extremen, alsof iedereen denkt: go big or go home. Maar juist die kleine ingrepen kunnen veel verschil maken.”

Sophie van Leen (25) liet op haar 21ste haar eerste fronsbehandeling doen. Beeld Shody Careman
Sophie van Leen (25) liet op haar 21ste haar eerste fronsbehandeling doen.Beeld Shody Careman

‘Ik ben blij dat ik nu niet meer zo boos kijk’

Sophie van Leen (25) uit Utrecht had al vanaf jonge leeftijd een frons tussen haar wenkbrauwen. “Mensen zeiden vaak dat ik boos of chagrijnig keek, of ze vroegen: is er iets aan de hand?” Op haar 21ste onderging ze haar eerste fronsbehandeling. “De dosis is iedere keer hetzelfde, maar ik laat me met steeds grotere tussenpozen behandelen, omdat die spier op den duur verslapt. Ik ben blij dat ik nu niet meer zo boos kijk, want die blik paste niet bij hoe ik me van binnen voel.” Inmiddels werkt Van Leen zelf ook in een cosmetische kliniek, als huidtherapeut. Juist door haar eigen ervaring adviseert ze klanten om zich goed en kundig te laten adviseren en nooit voor goedkoop te gaan.

Maar net als de twee cosmetisch artsen kan huidtherapeut Van Leen niet ontkennen dat sociale media schadelijke effecten hebben op het zelfbeeld en de ­verwachtingen van jonge meisjes. In tien jaar tijd is ­Instagram uitgegroeid van een fotografiemedium tot een platform waar modellen en influencers een steeds extremer schoonheidsideaal promoten, dat voor weinig vrouwen haalbaar is. En dat gaat verder dan een trend van dunne naar volle wenkbrauwen. Met foto-apps zoals Facetune kun je alles aan je digitale gezicht veranderen, zelfs de vorm. En die aanpassingen wil je dan vervolgens ook in het echt. Daardoor is een scherpe kaaklijn nu ­helemaal in, ook bij vrouwen.

“De influencers bij mij in de stoel zien er in het echt heel anders uit dan op hun prachtige, gefilterde foto’s”, zegt Van Leen. “Juist omdat ik allerlei verschillende gezichten en huidbeelden zie, heb ik dat perfecte plaatje dus snel leren loslaten. Maar sommige meisjes komen langs met hun gefilterde foto en vragen of ik de on­effenheden in hun echte gezicht wil wegwerken.” ­Cosmetische behandelingen zijn voor steeds meer ­mensen te betalen, maar moet iedereen het ook willen? En wanneer ben je mooi genoeg? “Ik vind het persoonlijk jammer dat die extreme look zo in is”, zegt Van Leen. “Zo verdwijnen ook de unieke karaktertrekken in iemands gezicht.” En dan lijkt iedereen op elkaar.

Hoe staat u tegenover botox en fillers voor u en uw naasten? Reacties (max. 150 woorden):
tijdgeestreacties­@trouw.nl. Graag naam en woonplaats vermelden.

Lees ook:

Skatebaan verwijdert foto’s van vrouwen die cosmetische chirurgie hebben gehad: ‘Het versterkt clichés’

De expositie van Erik Kessels ‘Destroy My Face’ wordt na ophef verwijderd. Het gaat om zestig gemanipuleerde portretten, samengesteld uit achthonderd foto’s van mensen die hun gezicht met fillers of andere ingrepen hebben aangepast. Met dit project wil Kessels de discussie aanzwengelen over plastische chirurgie.

Als puber loste Niña Weijers op in de schoonheid van Madonna

Als dertienjarige vond schrijver Niña Weijers popster Madonna zo mooi dat ze haar beeltenis eindeloos natekende. Alsof die schoonheid zo, door goed te kijken, ook de hare werd. Hoe kijkt zij nu, twintig jaar later, naar Madonna?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden